Ngoại ngữ từ lâu đã trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều bạn trẻ nhờ tính ứng dụng cao, cơ hội mở rộng nghề nghiệp và mang lại nhiều trải nghiệm mới. Bên cạnh tiếng Anh, một ngôn ngữ khác đang ngày càng được quan tâm cả trong học tập lẫn thị trường lao động tại Việt Nam, đó là tiếng Trung.
Hiện nay, tiếng Trung là ngôn ngữ được sử dụng nhiều thứ hai trên thế giới, với khoảng 1,3 tỷ người sử dụng. Đây là ngôn ngữ chính thức tại Trung Quốc, Singapore và được sử dụng rộng rãi trong cộng đồng người Hoa toàn cầu.
Ngôn ngữ giàu tiềm năng
Theo thống kê từ Ethnologue, tiếng Trung (Quan Thoại) đứng thứ hai trong danh sách các ngôn ngữ có số lượng người sử dụng nhiều nhất, chỉ sau tiếng Anh. Điều này khiến tiếng Trung trở thành một “ngôn ngữ cầu nối” quan trọng trong nhiều lĩnh vực như kinh doanh, giáo dục và ngoại giao.
Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, tổng trị giá thương mại song phương năm 2025 ước đạt 252 tỷ USD, tăng 26,5% so với năm trước. Quan hệ kinh tế chặt chẽ này kéo theo nhu cầu lớn về nhân sự biết tiếng Trung trong các lĩnh vực như xuất nhập khẩu, logistics và thương mại điện tử.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đang đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam, đặc biệt tại các khu công nghiệp ở Bắc Ninh, Hải Phòng, Bình Dương cũ và Đồng Nai, mở ra thêm nhiều cơ hội việc làm cho lao động thông thạo tiếng Trung.
Dù vẫn có không ít người e ngại vì cho rằng tiếng Trung khó học, thực tế lại cho thấy ngày càng nhiều người Việt ở nhiều độ tuổi có thể sử dụng thành thạo ngôn ngữ này chỉ sau vài tháng học tập.
Không giống nhiều ngôn ngữ phương Tây với hệ thống ngữ pháp phức tạp, tiếng Trung không chia thì động từ, cũng không chia số ít - số nhiều. Nhờ đó, ngay cả những người không giỏi tiếng Anh vẫn có thể bắt đầu học từ con số 0 mà không gặp quá nhiều trở ngại.
Một số ý kiến còn cho rằng tiếng Trung dễ tiếp cận hơn tiếng Nhật nhờ cấu trúc đơn giản và phát âm rõ ràng. Ngoài ra, việc học qua phim ảnh, âm nhạc, truyện tranh hay hội thoại đời sống cũng giúp người học tiếp thu một cách tự nhiên và dễ dàng hơn.
Cơ hội việc làm và mức thu nhập hấp dẫn
Sau khi tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Trung Quốc, sinh viên có thể đảm nhiệm nhiều vị trí như biên dịch, phiên dịch, chuyên viên marketing, tổ chức sự kiện, giao dịch thương mại, nhân viên văn phòng tại các doanh nghiệp sử dụng tiếng Trung. Ngoài ra, người học còn có thể trở thành giảng viên, nghiên cứu viên, làm việc tại các cơ quan, tổ chức như đại sứ quán, văn phòng đại diện, hoặc làm hướng dẫn viên du lịch, nhân viên khách sạn, nhà hàng quốc tế.
Không chỉ mở rộng cơ hội nghề nghiệp, tiếng Trung còn mang lại lợi thế rõ rệt về thu nhập. Theo báo cáo từ TopCV và VietnamWorks, mức lương của nhân sự biết tiếng Trung thường cao hơn từ 20-40% so với những người chỉ biết tiếng Anh ở cùng vị trí.
Báo cáo tuyển dụng năm 2024 của VietnamWorks cho thấy số lượng vị trí yêu cầu song ngữ Anh - Trung đã tăng gần 60% trong vòng 3 năm. Đặc biệt, các doanh nghiệp FDI từ Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Singapore đang mở rộng đầu tư mạnh mẽ vào Việt Nam, kéo theo nhu cầu lớn về nhân sự có khả năng giao tiếp tiếng Trung.
Thống kê cũng chỉ ra rằng mức lương dành cho ứng viên biết tiếng Trung cao hơn khoảng 25-40% so với người không có kỹ năng ngoại ngữ tương đương. Đây là lý do khiến ngày càng nhiều sinh viên và người đi làm chủ động học thêm tiếng Trung.
Ở góc độ du học, số lượng sinh viên Việt Nam tại Trung Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) cũng tăng đáng kể. Trong giai đoạn 2022-2023, có khoảng 50.700 sinh viên Việt Nam học tập tại hai nơi này. Đáng chú ý, chi phí học tập và sinh hoạt ở đó thấp hơn 70-80% so với Mỹ và Anh, khiến lựa chọn du học trở nên hấp dẫn hơn.
Không chỉ dừng lại ở cơ hội học tập, tỷ lệ có việc làm sau khi tốt nghiệp ngành này cũng rất cao. Theo khảo sát công bố năm 2024, tỷ lệ sinh viên có việc làm đạt 98,8% tại Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội, 90% tại Đại học Hà Nội và 100% tại Đại học Ngoại thương đối với ngành Tiếng Trung thương mại.
Mức lương khởi điểm của sinh viên mới ra trường dao động từ 7-9 triệu đồng/tháng và có thể đạt 30-50 triệu đồng/tháng đối với những người có trên 5 năm kinh nghiệm.
Tuy nhiên, thu nhập thực tế còn phụ thuộc lớn vào năng lực và kinh nghiệm cá nhân, không chỉ dựa trên danh tiếng trường đào tạo. Khi tiếng Trung trở thành công cụ hỗ trợ công việc hiệu quả, người lao động có thể dễ dàng kết nối với các tập đoàn lớn như Alibaba, Huawei hay TikTok.
Điểm chuẩn thuộc hàng top
Tại Việt Nam, ngành Ngôn ngữ Trung Quốc được đào tạo tại nhiều trường đại học trên cả nước. Ở miền Bắc, các cơ sở nổi bật gồm trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Hà Nội và Đại học Ngoại thương, những trường có thế mạnh đào tạo và điểm chuẩn cao.
Ngoài ra, các trường như Đại học Mở Hà Nội, Đại học Thủ đô Hà Nội hay Đại học Công nghiệp Hà Nội cũng cung cấp chương trình đào tạo với mức đầu vào “mềm” hơn.
Tại miền Trung, hai đơn vị tiêu biểu là Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng và Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế. Trong khi đó, ở miền Nam, các lựa chọn phổ biến gồm Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Sư phạm TP.HCM và Đại học Sài Gòn. Sinh viên có thể lựa chọn các định hướng như biên - phiên dịch, thương mại hoặc Trung Quốc học tùy theo mục tiêu nghề nghiệp.
Năm 2025, điểm chuẩn ngành này cũng duy trì ở mức cao. Tại Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN, ngành Ngôn ngữ Trung Quốc lấy 27,03 điểm (thang 30), trong khi hệ Sư phạm tiếng Trung đạt mức tối đa 30 điểm. Tại Đại học Hà Nội, đây là ngành có điểm chuẩn cao nhất với 34,35 điểm (thang 40).
Tại các cơ sở đào tạo phía Nam, ngành Ngôn ngữ Trung Quốc tại các trường như Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG TP.HCM hay Đại học Sư phạm TP.HCM thường có điểm chuẩn dao động khoảng 24-27 điểm, thấp hơn một chút so với miền Bắc nhưng vẫn thuộc nhóm cao.
Việt Nam giữ kỷ lục về số người thi HSK
Ngoài những chuyên ngành đào chính quy tại các trường đại học, khi đã tìm hiểu về tiếng Trung, chắc chắn bạn sẽ không còn lạ với HSK (Kỳ thi kiểm tra trình độ Hán ngữ) - kỳ thi quốc tế đánh giá khả năng sử dụng tiếng Trung của người học, bao gồm sáu cấp độ từ dễ đến khó.
Tại Việt Nam, Viện Khổng Tử tại Đại học Hà Nội là một trong những đơn vị tổ chức thi HSK và giảng dạy tiếng Trung, đồng thời quảng bá văn hóa Trung Quốc. Theo dữ liệu từ Công ty TNHH Quốc tế Chinese Test thuộc Trung tâm Hợp tác Giao lưu Ngôn ngữ giữa Trung Quốc và nước ngoài (CLEC), trong quý I/2025, điểm thi tại Đại học Hà Nội ghi nhận 9.941 lượt thí sinh đăng ký, đứng đầu toàn cầu.
Hiện nay, Việt Nam có 13 trung tâm khảo thí HSK, phục vụ hơn 200.000 thí sinh, bao gồm các điểm thi tại Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN, Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội 2… Theo ông Trịnh Đại Vỹ - Tham tán Giáo dục Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, số lượng thí sinh thi HSK tại Việt Nam đứng thứ hai thế giới trong 2 năm liên tiếp.
Với nhu cầu ngày càng lớn từ thị trường lao động, mức thu nhập cạnh tranh và cơ hội học tập, làm việc rộng mở, tiếng Trung đang dần trở thành một trong những lựa chọn đáng cân nhắc đối với giới trẻ Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.
Tổng hợp
Nhật Linh
