Nhận giấy báo trúng tuyển ngành An toàn thông tin, Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, lẽ ra phải là một trong những ngày vui nhất của Phạm Hữu Mân (ở Quảng Ngãi). Thế nhưng thay vì chuẩn bị hành lý đến trường, Mân lại ra góc chợ Nghĩa Hòa bán dép, kiếm tiền trang trải học phí và sinh hoạt. Mẹ của Mân vừa qua đời trước đó không lâu.
Hoàn cảnh của Mân từng được báo Tuổi Trẻ chia sẻ và nhận được sự giúp đỡ của nhiều người. Khoảng 300 triệu đồng được gửi đến để em có thể yên tâm theo đuổi 4 năm đại học. Tưởng như câu chuyện đã có một cái kết đẹp.
Nhưng rồi Mân khiến nhiều người bất ngờ khi không sử dụng toàn bộ số tiền ấy cho bản thân. Sau khi tính toán khoản học phí và sinh hoạt cần thiết, em quyết định giữ lại khoảng 240 triệu đồng cho hành trình đại học, còn 60 triệu đồng dành để giúp một số bạn trẻ khác có hoàn cảnh khó khăn.
Câu chuyện của Mân một lần nữa được chia sẻ trong chương trình “Chuyện nhà thời nay” trên VTV2.

Giai đoạn khó khăn
Mân kể, trước đây em gần như không phải lo chuyện buôn bán. Mẹ là người quen với công việc này, còn em tập trung gần như toàn bộ thời gian cho việc học. Thế rồi mẹ phát hiện bệnh đúng lúc Mân đang chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Một bên là kỳ thi quan trọng quyết định con đường học tập phía trước, một bên là người mẹ đang bệnh. Mân vừa ôn thi, vừa chăm mẹ. Khi ấy, điều em mong mỏi nhất là cố gắng thi thật tốt, đậu đại học để mẹ vui và có thêm động lực vượt qua bệnh tật. Nhưng mẹ chỉ bệnh khoảng một tháng rồi qua đời.
Ngày Mân nhận được tin trúng tuyển đại học cũng là lúc em không còn mẹ để báo tin vui.
Gia đình khi ấy vốn đã không dư dả. Chị gái của Mân cũng đang đi học, còn người cha gần như mất sức lao động, không thể làm những công việc nặng. Trước đây, phần lớn việc trong nhà dồn vào chuyện buôn bán. Tiền vốn nằm trong hàng hóa, trong khi chi phí học hành của hai chị em và tiền thuốc men, sinh hoạt của cha mẹ đều cần đến tiền.
Mân nói, trường em theo học có mức học phí ở mức trung bình, nhưng với gia đình em, đó vẫn là một khoản rất lớn. Có lúc, Mân nghĩ có lẽ mình phải ở nhà, tiếp tục buôn bán để lo cho cha thay vì bước tiếp trên con đường học hành.
"Lúc mẹ mất, em nghĩ chắc mình phải ở nhà buôn bán để lo cho ba, chứ không thể tiếp tục đi học", Mân chia sẻ.
Nhưng đúng lúc con đường đại học tưởng như phải dừng lại, câu chuyện của Mân được báo Tuổi Trẻ chia sẻ. Những sự giúp đỡ bắt đầu tìm đến. Khoảng 300 triệu đồng được mọi người gửi tặng đã thay đổi hoàn cảnh trước mắt của chàng tân sinh viên.
Em chỉ giữ lại số tiền mình thực sự cần
Nhận được số tiền lớn trong hoàn cảnh ấy, việc đầu tiên của Mân là tìm hiểu học phí và mức sinh hoạt phí của sinh viên trong suốt 4 năm đại học, đồng thời tham khảo những anh chị đi trước. Sau khi tính toán, Mân cho rằng khoảng 200-240 triệu đồng là đủ để mình trang trải việc học và cuộc sống trong những năm tới. Vậy nên em giữ lại khoảng 240 triệu đồng.
60 triệu đồng còn lại, Mân quyết định gửi lại cho báo để dành để giúp đỡ một vài trường hợp khó khăn khác.
Quyết định ấy có lẽ khiến nhiều người bất ngờ. Bởi Mân cũng đâu phải một người dư dả. Em vừa mất mẹ, cha mất sức lao động, chị gái còn đang đi học và bản thân từng phải ra chợ bán dép để kiếm tiền nhập học. Nhưng với Mân, giúp đỡ người khác dường như không phải điều gì quá xa lạ.
Em nhớ mẹ.
Ngày trước, mẹ Mân cũng không giàu. Nhưng trong quá trình buôn bán, mẹ từng gặp những gia đình không khá giả, những người phải chắt chiu từng khoản để lo cho con đến trường. Có khi mẹ cho họ vài bộ quần áo, những món đồ để con họ có thể đi học đầy đủ hơn. Mẹ không có nhiều, nhưng vẫn sẵn lòng chia sẻ những gì mình có.
"Cũng như mẹ em ngày xưa, em mong muốn giống mẹ", Mân nói.
Có lẽ đó là lý do khiến cậu sinh viên 18 tuổi hiểu một điều mà không phải ai cũng dễ dàng hiểu được: một người từng nhận sự giúp đỡ không nhất thiết phải giữ tất cả những gì mình nhận được cho riêng mình.
Mân từng đứng trước nguy cơ phải bỏ đại học vì không có tiền. Em từng ngồi ở một góc chợ để bán dép, tự tìm cách kiếm học phí và tiền sinh hoạt. Nhưng khi được trao cho một cơ hội, em không chỉ nghĩ làm sao để mình thoát khỏi khó khăn. Em còn nghĩ đến những người đang ở đúng nơi mà mình từng đứng.
300 triệu đồng có thể giúp Mân tiếp tục giấc mơ đại học. Nhưng cách em sử dụng số tiền ấy lại khiến câu chuyện trở nên đáng nhớ hơn. Và có lẽ, đó cũng là món quà đẹp nhất mà em có thể dành cho người mẹ đã không còn kịp nhìn thấy ngày con trai mình bước vào giảng đường đại học.
Hiểu Đan (tổng hợp)
