Nhiều người cho rằng hôn nhân hạnh phúc là hôn nhân ít tranh cãi. Nhưng các chuyên gia tâm lý lại chỉ ra rằng, điều đáng lo hơn cả những cuộc cãi vã là khi trong gia đình chỉ có một người luôn nhường nhịn.
Trong tâm lý học, hiện tượng này được gọi là "xâm lấn ranh giới". Khi một người liên tục lùi bước để giữ hòa khí, người còn lại rất dễ xem sự hy sinh đó là điều hiển nhiên. Một lần nhịn có thể đổi lấy sự yên ổn, nhưng nhiều năm chỉ có một người nhịn sẽ khiến mối quan hệ dần mất cân bằng.
Người luôn cố gắng làm vừa lòng đối phương thường phải gánh phần lớn áp lực cảm xúc trong gia đình. Họ quen với việc bỏ qua nhu cầu của bản thân, kìm nén sự tổn thương và âm thầm chịu đựng để giữ cho mọi thứ được êm đẹp. Nhưng sự dồn nén ấy không biến mất mà chỉ tích tụ theo thời gian.
Trong khi đó, người luôn được nhường nhịn cũng dần mất đi khả năng thấu hiểu. Họ quen với việc được đáp ứng nên không còn nhận ra những hy sinh, mệt mỏi hay thất vọng của bạn đời.
Các chuyên gia trị liệu gia đình cho rằng một cuộc hôn nhân bền vững không được xây dựng bằng sự cam chịu của một người, mà bằng sự tôn trọng từ cả hai phía. Tình yêu không phải là việc một người liên tục hy sinh để người còn lại được thoải mái. Một gia đình khỏe mạnh là nơi cả hai đều được lắng nghe, được tôn trọng và cùng có trách nhiệm vun đắp hạnh phúc.
Khi cha mẹ sống trong một mối quan hệ mất cân bằng, người chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất thường là con cái
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần gia đình không ly hôn, không cãi vã lớn tiếng trước mặt con là đủ để trẻ có một tuổi thơ bình yên. Nhưng thực tế, trẻ em nhạy cảm hơn người lớn tưởng rất nhiều.
Các em có thể không hiểu hết những mâu thuẫn giữa cha mẹ, nhưng lại cảm nhận rất rõ bầu không khí trong gia đình. Chúng biết ai là người luôn phải nhượng bộ. Chúng biết ai thường xuyên nuốt nước mắt vào trong. Chúng cũng biết ai là người luôn được ưu tiên và ai là người phải hy sinh.
Điều đáng lo là trẻ không chỉ quan sát, mà còn học theo.
Nếu một bé gái lớn lên trong gia đình mà mẹ luôn cam chịu, luôn đặt nhu cầu của người khác lên trên bản thân mình, em rất dễ hình thành niềm tin rằng phụ nữ phải hy sinh mới được yêu thương. Khi trưởng thành, em có thể tiếp tục bước vào những mối quan hệ tương tự, chấp nhận bị xem nhẹ vì nghĩ đó là điều bình thường.
Ngược lại, một bé trai chứng kiến cha luôn được phục vụ, mọi yêu cầu đều được đáp ứng mà không cần quan tâm đến cảm xúc của người khác, cũng có thể vô thức mang cách ứng xử ấy vào cuộc sống sau này. Em lớn lên với suy nghĩ rằng người yêu, vợ hoặc người thân phải có trách nhiệm chiều theo mình.
Nhiều nghiên cứu tâm lý gia đình cho thấy trẻ em không học từ những lời cha mẹ dạy nhiều bằng những gì cha mẹ thực sự làm mỗi ngày.
Cha mẹ có thể nói với con về sự tôn trọng, nhưng nếu trong gia đình chỉ có một người được lắng nghe, trẻ sẽ học về sự bất bình đẳng.
Cha mẹ có thể dạy con yêu thương bản thân, nhưng nếu trẻ luôn nhìn thấy một người lớn hy sinh đến mức đánh mất chính mình, bài học mà trẻ ghi nhớ sẽ hoàn toàn khác.
Nguy hiểm hơn, những đứa trẻ lớn lên trong môi trường như vậy thường mang theo cảm giác bất an về các mối quan hệ. Các em dễ trở thành người quá chiều lòng người khác, luôn sợ làm người khác thất vọng. Hoặc ngược lại, các em trở nên khép kín, né tránh xung đột vì từng chứng kiến quá nhiều tổn thương trong gia đình.
Có những đứa trẻ học được rằng muốn được yêu thương thì phải ngoan, phải nhịn, phải chịu thiệt. Có những đứa trẻ lại học được rằng người mạnh hơn luôn có quyền áp đặt người yếu hơn. Cả hai bài học ấy đều không giúp trẻ xây dựng những mối quan hệ lành mạnh trong tương lai.
Bởi vậy, món quà lớn nhất cha mẹ có thể dành cho con không phải là một ngôi nhà rộng bao nhiêu mét vuông, cũng không phải là bao nhiêu lớp học thêm hay tài sản để lại sau này.
Món quà quý giá nhất là cho con được chứng kiến một mối quan hệ tôn trọng lẫn nhau. Nơi cha biết lắng nghe mẹ. Nơi mẹ có quyền nói lên suy nghĩ của mình. Nơi bất đồng được giải quyết bằng đối thoại thay vì áp đặt. Nơi không ai phải biến mất để người còn lại được hạnh phúc.
Một đứa trẻ lớn lên trong gia đình như thế sẽ hiểu rằng tình yêu không phải là sự hy sinh một chiều. Hạnh phúc không phải là cam chịu và một mối quan hệ bền vững luôn cần sự nỗ lực từ cả hai phía.
Đó có lẽ là bài học quan trọng nhất mà cha mẹ có thể trao cho con trước khi các em bước vào cuộc đời.
Hiểu Đan
Theo QQ
