Ngày hôm qua (23/12/2024), hai công ty cho biết họ đã ký một biên bản ghi nhớ vào thứ Hai và Mitsubishi Motors Corp., một thành viên nhỏ hơn của liên minh Nissan, cũng đã đồng ý tham gia các cuộc đàm phán về việc hợp nhất doanh nghiệp của họ.
Các nhà sản xuất ô tô tại Nhật Bản đã tụt hậu so với các đối thủ lớn trong lĩnh vực xe điện và đang cố gắng cắt giảm chi phí cũng như bù đắp thời gian đã mất khi những công ty mới như BYD của Trung Quốc và công ty dẫn đầu thị trường xe điện Tesla đang chiếm lĩnh thị phần.
Chủ tịch Honda, Toshihiro Mibe, cho biết Honda và Nissan sẽ cố gắng hợp nhất hoạt động của họ dưới một công ty mẹ chung. Honda sẽ lãnh đạo ban quản lý mới, giữ nguyên các nguyên tắc và thương hiệu của mỗi công ty. Họ đặt mục tiêu có một thỏa thuận sáp nhập chính thức vào tháng 6 và hoàn tất thỏa thuận và niêm yết công ty mẹ trên Sàn giao dịch chứng khoán Tokyo vào tháng 8 năm 2026.
Chủ tịch Honda cho biết, có "những điểm cần được nghiên cứu và thảo luận". "Thành thật mà nói, khả năng điều này không được thực hiện không phải là không có".
Một vụ sáp nhập có thể tạo ra một công ty khổng lồ có giá trị hơn 50 tỷ USD dựa trên vốn hóa thị trường của cả ba nhà sản xuất ô tô. Cùng nhau, Honda, Nissan và Mitsubishi sẽ đạt được quy mô để cạnh tranh với Toyota Motor Corp. và với Volkswagen AG của Đức. Toyota có quan hệ đối tác công nghệ với Mazda Motor Corp. và Subaru Corp. của Nhật Bản.
Tin tức về một vụ sáp nhập có thể xảy ra đã xuất hiện vào đầu tháng này, với các báo cáo chưa được xác nhận cho biết nhà sản xuất iPhone Đài Loan Foxconn đang tìm cách hợp tác với Nissan bằng cách mua cổ phiếu từ đối tác liên minh khác của công ty Nhật Bản này là Renault SA của Pháp.
Tổng giám đốc điều hành của Nissan Makoto Uchida cho biết Foxconn không trực tiếp tiếp cận công ty của ông. Ông cũng thừa nhận rằng tình hình của Nissan là "nghiêm trọng".
Ngay cả sau khi sáp nhập, Toyota, công ty đã tung ra 11,5 triệu xe vào năm 2023, vẫn sẽ là nhà sản xuất ô tô hàng đầu Nhật Bản. Nếu họ tham gia, ba công ty nhỏ hơn sẽ sản xuất khoảng 8 triệu xe. Vào năm 2023, Honda sản xuất 4 triệu xe và Nissan sản xuất 3,4 triệu xe. Mitsubishi Motors sản xuất hơn 1 triệu xe một chút.
Mibe cho biết: “Chúng tôi nhận ra rằng để cả hai bên đều trở thành người dẫn đầu trong quá trình chuyển đổi về khả năng di chuyển này, cần phải có sự thay đổi táo bạo hơn là chỉ hợp tác trong các lĩnh vực cụ thể”.
Nissan, Honda và Mitsubishi trước đó đã đồng ý chia sẻ các thành phần cho xe điện như pin và cùng nhau nghiên cứu phần mềm lái xe tự động để thích ứng tốt hơn với quá trình điện khí hóa.
Nissan đã phải vật lộn sau vụ bê bối bắt đầu từ vụ bắt giữ cựu chủ tịch Carlos Ghosn vào cuối năm 2018 với cáo buộc gian lận và sử dụng sai mục đích tài sản của công ty, những cáo buộc mà ông phủ nhận. Cuối cùng, ông được tại ngoại và trốn sang Lebanon.
Phát biểu với các phóng viên tại Tokyo qua đường liên kết video vào thứ Hai, Ghosn nói rằng kế hoạch sáp nhập là một "động thái tuyệt vọng".
Sam Fiorani, phó chủ tịch của AutoForecast Solutions, cho biết Honda có thể nhận được những mẫu SUV cỡ lớn dạng thân trên khung xe tải như Armada và Infiniti QX80 mà Honda không có, với khả năng kéo lớn và hiệu suất vượt địa hình tốt từ Nissan.
Ông cho biết Nissan cũng có nhiều năm kinh nghiệm trong việc chế tạo pin và xe điện, cũng như hệ thống truyền động hybrid xăng-điện có thể giúp Honda phát triển xe điện và thế hệ xe hybrid tiếp theo của riêng mình.
Nhưng vào tháng 11, công ty cho biết họ sẽ cắt giảm 9.000 việc làm, tương đương khoảng 6% lực lượng lao động toàn cầu và giảm 20% năng lực sản xuất toàn cầu sau khi báo cáo khoản lỗ trong quý là 9,3 tỷ yên (61 triệu USD).
Gần đây, công ty đã sắp xếp lại bộ máy quản lý và Uchida, giám đốc điều hành, đã chấp nhận cắt giảm 50% lương trong khi thừa nhận trách nhiệm về những khó khăn tài chính, nói rằng Nissan cần phải trở nên hiệu quả hơn và phản ứng tốt hơn với thị hiếu thị trường, chi phí tăng và những thay đổi toàn cầu khác.
Uchida cho biết: “Chúng tôi dự đoán rằng nếu sự tích hợp này thành công, chúng tôi sẽ có thể mang lại giá trị lớn hơn nữa cho lượng khách hàng rộng lớn hơn”.
Fitch Ratings gần đây đã hạ triển vọng tín dụng của Nissan xuống mức “tiêu cực”, với lý do lợi nhuận giảm sút, một phần là do giá giảm ở thị trường Bắc Mỹ. Nhưng Fitch Ratings lưu ý rằng Nissan có cấu trúc tài chính vững mạnh và dự trữ tiền mặt vững chắc lên tới 1,44 nghìn tỷ yên (9,4 tỷ USD).
Giá cổ phiếu của Nissan cũng đã giảm xuống mức được coi là một món hời. Vào thứ Hai, cổ phiếu giao dịch tại Tokyo của công ty đã tăng 1,6%. Chúng đã tăng hơn 20% sau khi tin tức về khả năng sáp nhập nổ ra vào tuần trước.
Cổ phiếu của Honda tăng vọt 3,8%. Lợi nhuận ròng của Honda giảm gần 20% trong nửa đầu năm tài chính tháng 4-tháng 3 so với cùng kỳ năm trước, do doanh số bán hàng tại Trung Quốc bị ảnh hưởng.
Sự sáp nhập này phản ánh xu hướng hợp nhất trong toàn ngành.
Trong cuộc họp báo thường kỳ hôm thứ Hai, Bộ trưởng Nội các Nhật Bản Yoshimasa Hayashi cho biết ông sẽ không bình luận về chi tiết kế hoạch của các nhà sản xuất ô tô, nhưng cho biết các công ty Nhật Bản cần duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường đang thay đổi nhanh chóng.
Hayashi cho biết: “Khi môi trường kinh doanh xung quanh ngành công nghiệp ô tô thay đổi đáng kể, với tính cạnh tranh trong pin lưu trữ và phần mềm ngày càng quan trọng, chúng tôi hy vọng các biện pháp cần thiết để tồn tại trong cạnh tranh quốc tế sẽ được thực hiện”.
Nguyên Đỗ
