Nơi sắp lên thành phố trực thuộc Trung ương có công trình đầu tư hơn 240 tỷ: Liên quan đến di sản UNESCO

Theo báo Nhân Dân, mới đây, Bộ Chính trị đã thống nhất chủ trương thành lập thêm 1 thành phố trực thuộc Trung ương, là Bắc Ninh, trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh hiện nay. Không chỉ được biết đến là địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp, đô thị nhanh ở miền Bắc, Bắc Ninh còn là vùng đất của những di sản văn hóa lâu đời.

Trong số đó, có một công trình đặc biệt được đầu tư hơn 240 tỷ đồng, gắn trực tiếp với Dân ca Quan họ Bắc Ninh – di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh. Đang được nhắc tới là Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh, nằm tại tổ dân phố Viêm Xá, phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh. Đây là khu vực gắn với làng Diềm, nơi thường được nhắc đến như một trong những cái nôi của Dân ca Quan họ.

Công trình hơn 240 tỷ ở cái nôi Quan họ

Theo VOV, Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh được xây dựng từ năm 2016 trên diện tích khoảng 19.400m2, hoàn thành từ năm 2020. Công trình do Ban Quản lý khu vực phát triển đô thị Bắc Ninh làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 241 tỷ đồng từ nguồn ngân sách nhà nước.

Điểm khiến công trình này trở nên đặc biệt là nó không đơn thuần là một nhà hát. Đây là thiết chế văn hóa được xây dựng để phục vụ biểu diễn, bảo tồn, truyền dạy và quảng bá Dân ca Quan họ Bắc Ninh.

Quan họ là một trong những “đặc sản” văn hóa nổi bật nhất của vùng Kinh Bắc. Theo TTXVN, năm 2009, Dân ca Quan họ Bắc Ninh chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Bởi vậy, Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh có thể xem là một công trình hiện đại nhưng kể câu chuyện về một di sản dân gian đã tồn tại qua nhiều thế hệ.

Không gian nơi nhà hát tọa lạc cũng rất đáng chú ý. Viêm Xá, tên nôm là làng Diềm, được Báo Bắc Ninh giới thiệu là một trong những cái nôi của Dân ca Quan họ Bắc Ninh, nơi có đền thờ đức Vua Bà – Thủy tổ Quan họ.

Kiến trúc gợi mái đình, nón quai thao

Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh từng gây chú ý bởi kiến trúc khác biệt. Công trình không đi theo dáng dấp của một nhà hát hiện đại thông thường, mà lấy cảm hứng từ không gian văn hóa truyền thống vùng Kinh Bắc.

Nhiều chi tiết của nhà hát gợi liên tưởng tới mái đình, nón quai thao, nón Ba Tầm và không gian diễn xướng Quan họ. Đây cũng là cách để đưa những hình ảnh quen thuộc của làng quê Bắc Ninh vào một công trình văn hóa đương đại.

Bên trong nhà hát, khu khán phòng từng được chú ý bởi hệ thống bàn ghế gỗ Đồng Kỵ. Chi tiết này từng tạo ra nhiều ý kiến khác nhau, song cũng cho thấy nỗ lực đưa chất liệu văn hóa địa phương vào không gian thưởng thức Quan họ. Thay vì chỉ ngồi xem biểu diễn như tại nhiều nhà hát thông thường, khán giả có thể cảm nhận phần nào tinh thần “ngồi nghe Quan họ” trong một không gian gần gũi hơn với sinh hoạt văn hóa truyền thống.

Một số hình ảnh bên trong nhà hát (Ảnh Tạp chí Kiến trúc)

Tuy nhiên, nếu ghé thăm thời điểm hiện nay, du khách cũng nên biết rằng công trình đang được phản ánh có dấu hiệu xuống cấp ở một số hạng mục. Báo Bắc Ninh và VOV từng ghi nhận tình trạng nền đá nứt vỡ, tường bong tróc, một số tấm trang trí hư hỏng, cần được cải tạo, sửa chữa. Vì vậy, có thể xem đây là điểm tham quan văn hóa đáng chú ý, nhưng không nên kỳ vọng như một điểm check-in hoàn hảo ở mọi góc.

Đến đây, du khách có thể trải nghiệm gì?

Điểm hay nhất khi tới Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh là du khách không chỉ dừng lại ở việc ngắm một công trình hơn 240 tỷ đồng. Từ đây, có thể mở ra một hành trình nhỏ để tìm hiểu không gian Quan họ gốc.

Nếu đi đúng dịp có chương trình, du khách có thể xem biểu diễn Quan họ tại nhà hát. Trước đó, Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh từng tổ chức các chương trình biểu diễn phục vụ công chúng, trong đó có những buổi miễn phí. Tuy vậy, lịch biểu diễn không nên hiểu là cố định hằng ngày; du khách nên theo dõi thông báo mới nhất của nhà hát hoặc các kênh du lịch địa phương trước khi đến.

Ngay gần nhà hát là làng Diềm/Viêm Xá. Đây là điểm rất nên ghé nếu muốn hiểu vì sao Bắc Ninh được gọi là miền Quan họ. Theo Báo Nhân Dân, làng Diềm là một trong 49 làng Quan họ gốc và là nơi duy nhất có đền thờ Vua Bà – Thủy tổ Quan họ.

Ngoài Đền Vua Bà, du khách có thể kết hợp tham quan Đền Cùng – Giếng Ngọc, một điểm tâm linh nổi tiếng trong khu vực. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh từng giới thiệu Đền Cùng – Giếng Ngọc là điểm đến thu hút đông đảo du khách thập phương về tham quan, chiêm bái.

Với lịch trình ngắn khoảng 2-3 tiếng, du khách có thể đi theo tuyến: Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh – Đền Vua Bà – Đền Cùng, Giếng Ngọc – dạo quanh làng Diềm.

Nếu có nửa ngày, có thể ghép thêm Đền Bà Chúa Kho, Văn Miếu Bắc Ninh hoặc khu vực hồ Nguyên Phi Ỷ Lan. Còn với hành trình 1 ngày từ Hà Nội, du khách có thể dành buổi sáng cho không gian Quan họ ở làng Diềm, buổi chiều mở rộng sang Đền Đô, chùa Phật Tích, chùa Dâu, chùa Bút Tháp hoặc làng tranh Đông Hồ.

Trong hành trình chuẩn bị trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Bắc Ninh không chỉ được nhắc đến bởi khu công nghiệp, đô thị mới hay tốc độ phát triển kinh tế. Ở vùng đất này, những làn điệu Quan họ, làng Diềm, Đền Vua Bà và một nhà hát hơn 240 tỷ đồng vẫn kể câu chuyện riêng về bản sắc Kinh Bắc.