Mới đây, NASA - cơ quan vũ trụ Mỹ cho biết phi hành đoàn gồm 4 người của Mỹ, Nhật và Nga sẽ trở về Trái đất trong những ngày tới, sớm hơn dự kiến, chỉ vài ngày sau khi cơ quan này phát hiện một thành viên gặp vấn đề về sức khỏe. Đây là quyết định hiếm hoi trong lịch sử hoạt động của Trạm vũ trụ quốc tế, nơi các nhiệm vụ thường được lên kế hoạch chi tiết từ nhiều năm trước và rất ít khi thay đổi đột ngột.
NASA không tiết lộ danh tính phi hành gia hoặc vấn đề sức khỏe cụ thể là gì, với lý do bảo mật thông tin bệnh nhân. Hiện tại, tình trạng sức khỏe của thành viên phi hành đoàn đã ổn định.
Các quan chức NASA nhấn mạnh rằng, đây không phải là trường hợp khẩn cấp trên trạm, nhưng họ đang "thận trọng để đảm bảo an toàn cho thành viên", Tiến sĩ James Polk, giám đốc y tế và sức khỏe của NASA, cho biết.
Ông Polk cho biết đây là lần đầu tiên NASA phải sơ tán khỏi trạm vũ trụ vì lý do y tế, mặc dù các phi hành gia đã được điều trị các vấn đề ít nghiêm trọng như đau răng và đau tai ngay trên trạm.
Nhóm phi hành gia 4 người, gồm Zena Cardman và Mike Fincke của NASA, Kimiya Yui của Nhật Bản và Oleg Platonov của Nga, được đưa lên ISS bằng tàu của SpaceX vào tháng 8/2025, để ở lại ít nhất 6 tháng.
Hai phi hành gia Fincke và Cardman dự kiến thực hiện chuyến đi bộ ngoài không gian để chuẩn bị cho việc triển khai các tấm pin mặt trời nhằm cung cấp thêm năng lượng cho trạm vũ trụ.
NASA cho biết, đây là chuyến đi thứ tư của ông Fincke đến trạm vũ trụ và lần thứ hai của ông Yui, còn hai phi hành gia Cardman và Platonov lần đầu tiên vào vũ trụ.
“Tôi tự hào về nỗ lực nhanh chóng của toàn cơ quan cho đến nay để đảm bảo an toàn cho các phi hành gia của chúng ta”, Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết.
Trước đây, đã có những sự cố y tế như việc một bác sĩ hỗ trợ điều trị cục máu đông cho phi hành gia vào năm 2020, nhưng chưa có trường hợp khẩn cấp nào đòi hỏi sơ tán toàn bộ phi hành đoàn ở quy mô này.
Gần đây, đã có một số sự cố không may trên quỹ đạo, như việc tàu Starliner khiến các phi hành gia ISS bị mắc kẹt lâu hơn dự kiến vào năm ngoái. Ngoài ra, vào tháng 11/2025, các nhà du hành Trung Quốc cũng bị mắc kẹt trong không gian khi mô-đun trở về của họ va chạm với mảnh vỡ không gian, may mắn không ai bị thương.
Việc sơ tán toàn bộ phi hành đoàn Crew-11 không có nghĩa là nhiều phi hành gia đang gặp vấn đề sức khỏe. NASA giải thích rằng chỉ có một thành viên phi hành đoàn được báo cáo là bị ốm. Việc đưa toàn bộ phi hành đoàn trở về là do chính sách của NASA nhằm duy trì số lượng cư dân trên ISS ít hơn số chỗ ngồi trong các khoang tàu vũ trụ được kết nối.
ISS sẽ không trống rỗng. Ba phi hành gia khác đang sinh sống và làm việc trên trạm vũ trụ, bao gồm Chris Williams của NASA, Sergei Mikaev cùng Sergei Kud-Sverchkov của Nga. Họ được đưa lên từ tháng 11/2025 bằng tàu Soyuz, để lưu trú trên đó 8 tháng và dự kiến sẽ trở về vào mùa hè năm nay.
Nhìn chung, du hành vũ trụ luôn tiềm ẩn nhiều thách thức. Các phi hành gia phải tuân thủ lịch trình huấn luyện nghiêm ngặt để chống lại sự suy giảm nhận thức do môi trường không gian gây ra.
Các nghiên cứu cũng chỉ ra những đột biến DNA đáng báo động trong mẫu máu của những người đã dành thời gian đáng kể trong không gian, mặc dù chúng vẫn "dưới ngưỡng đáng lo ngại".
Nguyễn Phượng
Theo bgr.com
