Mới đây, 1.000 chiếc xe ô tô điện Changan Oshan 520 EV đầu tiên với pin có thể hoán đổi Choco-SEB của hãng sản xuất pin điện lớn nhất thế giới CATL đã được giao cho một công ty taxi Trùng Khánh ở Trung Quốc. Với mức giá 166.800 nhân dân tệ (23.150 USD, Oshan 520 có phạm vi hoạt động lên đến 515 km CLTC và động cơ điện công suất 105 kW (141 mã lực). Nhờ công nghệ của CATL trên xe, xe có thể hoán đổi bộ pin trong 100 giây.
Năm ngoái, CATL đã triển khai dự án Choco-SEB (Swapping Electric Block). Gã khổng lồ pin này đặt mục tiêu chuẩn hóa việc hoán đổi pin trên khắp Trung Quốc và xây dựng 30.000 trạm hoán đổi. Các công ty như Changan, GAC, FAW, SAIC, BAIC, SGMW và Nio đã tham gia vào liên minh hoán đổi pin của CATL. Vào ngày 25/5, chiếc EV đầu tiên với Choco-SEB của CATL đã bắt đầu được giao tại Trung Quốc.
Với sự kiện trên, Trùng Khánh đã trở thành thành phố đầu tiên tại Trung Quốc áp dụng các trạm hoán đổi pin mới nhất của CATL. Nhà sản xuất pin lớn nhất đã thành lập 34 trạm tại thành phố này. Họ cũng có kế hoạch mở thêm 16 trạm nữa tại đây vào cuối năm 2025. Mỗi trạm có thể lưu trữ tới 30 pin. Họ cũng có khả năng thực hiện hoán đổi pin trong 100 giây.
Changan Oshan 520 là phiên bản điện của xe ô tô Changan Eado chạy bằng xăng. Kích thước của xe là 4770/1840/1470 mm với chiều dài cơ sở là 2.765 mm. Điểm nhấn bên ngoài là tay nắm cửa truyền thống, lưới tản nhiệt không khung và đèn pha kéo dài. Nội thất của 520 sử dụng màn hình 10,25 inch, bảng điều khiển LCD mỏng và cần số sau vô lăng. Chiếc xe này cũng có ghế lái có sưởi và thông gió, bốn loa và hệ thống camera 360 độ.
Oshan 520 có động cơ điện công suất 105 kW (141 mã lực) ở trục trước. Xe được cung cấp năng lượng bởi LFP Choco-SEB 25# của CATL với công suất 56 kWh. Mẫu xe này có thể chạy được quãng đường lên đến 515 km trong điều kiện CLTC (tiêu chuẩn được sử dụng để kiểm tra tầm hoạt động và tiêu hao nhiên liệu của xe điện), Changan Oshan 520 trở thành chiếc xe đầu tiên có công nghệ pin Choco-SEB. Sau đó, các mẫu xe khác sẽ tham gia dự án này, bao gồm GAC Aion S và Hongqi E-QM5.
Thực tế, đây không phải lần đầu tiên một chiếc ô tô được áp dụng công nghệ hoán đổi pin. Đây là công nghệ cho phép pin đã hết điện trong xe điện được thay thế bằng một bộ pin đã được sạc đầy chỉ trong một thời gian ngắn, thay vì phải chờ đợi sạc lại như pin thông thường (thường mất từ 30 phút đến vài tiếng).
Công nghệ này đem đến sự tiện lợi rất lớn cho người dùng, nhanh như “đổ xăng”. Bên cạnh đó, người dùng có thể mua xe không kèm pin, giúp tiết kiệm chi phí, đồng thời kéo dài tuổi thọ pin (pin được quản lý và sạc tối ưu bởi trạm sạc, ít bị chai).
Tuy nhiên, để phổ biến công nghệ này, cần có tiêu chuẩn hóa pin giữa các hãng xe, chi phí đầu tư trạm hoán đổi rất lớn, chưa phổ biến bên ngoài Trung Quốc.
Công nghệ này đã xuất hiện từ hơn một thập kỷ trước, nhưng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và phổ biến.
Từ năm 2008 – 2013, một startup của Israel là Better Place đã hợp tác cùng Renault từng thử nghiệm hoán đổi pin tại Israel và Đan Mạch, các xe điện được thử nghiệm là Renault Fluence ZE. Tuy nhiên, dự án này đã thất bại do chi phí đầu tư cao và thiếu sự tiêu chuẩn hóa.
Tiếp đến, từ năm 2018 đến nay, hãng xe điện Trung Quốc là Nio đã tiếp tục phát triển, áp dụng và xây dựng các trạm hoán đổi pin ở quy mô lớn. Họ sử dụng hệ thống Power Swap Station hoạt động tự động và chỉ mất 3-5 phút để người dùng có thể hoán đổi pin cho xe. Tính đến năm 2024, Nio đã có hơn 2.000 trạm hoán đổi hoạt động tại nước này.
Ngoài ra, BAIC, Geely và các hãng taxi khác của Trung Quốc cũng đã sử dụng pin hoán đổi từ các năm trước, tuy nhiên đa phần vẫn là xe của hãng nào, hoán đổi pin của hãng đó. Chính vì vậy, chiếc Changan Oshan 520 đã trở thành xe đầu tiên sử dụng công nghệ hoán đổi pin Choco- SEB của CATL – một công nghệ pin hoán đổi tiêu chuẩn hóa có thể được dùng chung bởi nhiều hãng khác nhau – cũng là điều mà các mô hình trước thường không làm được.
Ở Việt Nam, công nghệ hoán đổi pin đã xuất hiện, nhưng chỉ mới áp dụng ở quy mô nhỏ, chủ yếu trong lĩnh vực xe máy điện chứ chưa phổ biến cho ô tô điện. Các dòng xe máy điện được áp dụng gồm VinFast Ludo, Impes, Klara S, Evo. Hệ thống trạm đổi pin đã được lắp đặt tại một số tỉnh thành như Hà Nội và TP.HCM.
Việc chưa có hệ thống hoán đổi pin dành cho ô tô điện khiến cho các bác tài, đặc biệt là những người làm trong lĩnh vực xe dịch vụ trở nên thiệt thòi và bất tiện. Đã có một số startup hoặc doanh nghiệp nhỏ từng đưa ra ý tưởng, nhưng chưa thành công do thiếu tiêu chuẩn hóa pin, chi phí đầu tư trạm hoán đổi cao, chưa có đủ xe sử dụng dùng hệ thống pin…
Anh Nguyễn
