Theo The Paper, ngày 17/1/2015, cơ quan chức năng Thượng Hải, Trung Quốc đã bắt giữ 9 đối tượng liên quan đến vụ án 95,05 triệu NDT (hơn 358 tỷ đồng) tiền gửi tại Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu bị chiếm đoạt vào năm 2014.
Trong số này có kẻ chủ mưu Khâu Ngọc Ái, cùng “nội gián” trong ngân hàng là Chu, Trưởng phòng giao dịch Văn Nhị thuộc Chi nhánh Cổ Đãng của Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu. Các nghi phạm còn lại đều là những “cò vốn”, đóng vai trò trung gian lôi kéo người gửi tiền cho Khâu.
Đại diện Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu cho biết, trong tổng số 95,05 triệu NDT tiền gửi của 42 khách hàng, hơn 50 triệu NDT đã được thu hồi. Phần chênh lệch còn lại, hơn 40 triệu NDT, đã được ngân hàng tạm ứng chi trả trước, đảm bảo quyền lợi cho người gửi tiền. Nhờ đó, toàn bộ 42 khách hàng đã nhận đủ cả gốc lẫn lãi.
Thủ phạm là đối tượng không ai ngờ đến
Theo kết quả điều tra của Công an quận Tây Hồ, Hàng Châu, Khâu Ái Ngọc – chủ mưu vụ án – sinh năm 1962, từng là giáo viên tại một trường tư thục. Năm 2008, người này bỏ nghề dạy học, thành lập một công ty đầu tư hoạt động trong lĩnh vực cho vay tài chính. Tuy nhiên, trong bối cảnh khủng hoảng tín dụng liên tiếp xảy ra tại tỉnh Chiết Giang, công ty của Khâu rơi vào tình trạng thiếu hụt vốn nghiêm trọng.
Để xoay vòng dòng tiền, Khâu đã tìm cách móc nối với Chu, Trưởng phòng giao dịch Văn Nhị thuộc Chi nhánh Cổ Đãng của Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu. Hai bên cấu kết, trong đó Khâu chi tiền hoa hồng cao để thuê nhiều “cò vốn” dụ dỗ người gửi tiền tham gia hình thức gọi là “gửi tiền hưởng lãi bù”. Chu lợi dụng chức vụ và quyền hạn của mình để chuyển tiền của 42 khách hàng sang tài khoản của Khâu.
Theo lời giới thiệu của các “cò vốn”, người gửi tiền chỉ cần đến phòng giao dịch Văn Nhị để gửi tiền, in sao kê chứng minh tiền đã vào tài khoản, là có thể nhận ngay khoản “lãi bù” lên tới 13%. Sau khi thương vụ hoàn tất, các “cò vốn” được hưởng phí môi giới từ 15–18%, trong khi Chu chỉ nhận mức hoa hồng khoảng 3%.
Điều đáng chú ý là theo điều tra của cơ quan công an địa phương, điều kiện kinh tế gia đình của Chu khá ổn định. Hai vợ chồng đều có công việc tốt và sở hữu 2 căn nhà. Tuy nhiên, Chu vẫn bất chấp rủi ro pháp lý để tham gia đường dây chiếm đoạt tiền gửi.
Chiêu thức chiếm đoạt tài sản siêu tinh vi
Thông thường, các ngân hàng áp dụng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt đối với mọi biến động tài khoản. Thế nhưng trong vụ án này, Chu đã lợi dụng chức vụ để chuyển đồng loạt 42 khoản tiền chỉ trong hơn 20 ngày.
Theo đại diện bộ phận pháp chế và tuân thủ của Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu, vấn đề phát sinh chủ yếu nằm ở khâu phê duyệt và giám sát chéo. Chu đã lợi dụng sự tin tưởng giữa các đồng nghiệp. Khi thực hiện phê duyệt giao dịch, nhân viên khác chỉ kiểm tra sơ bộ chứng từ và giao diện thao tác, mà không hỏi kỹ nội dung giao dịch mà khách hàng đang thực hiện.
Không chỉ vậy, trước khi gửi tiền, các “cò vốn” còn yêu cầu người gửi tiền ký một thỏa thuận gọi là “6 không”, bao gồm: không rút tiền trước hạn trong một năm, không mở chức năng giao dịch liên thông, không mở thông báo SMS, không tra cứu tài khoản, không mở ngân hàng điện tử và không sử dụng các dịch vụ thông báo biến động tài khoản. Chính thỏa thuận này đã khiến người gửi tiền tự tước bỏ quyền giám sát tài khoản của mình, tạo điều kiện cho hành vi phạm tội.
Hình ảnh camera giám sát cho thấy, trong mỗi giao dịch, “cò vốn” sẽ đưa sẵn chứng từ chuyển khoản cho Chu tại quầy. Sau khi người gửi tiền nhập mật khẩu, Chu trả lại sổ tiết kiệm và sao kê đã in sẵn. Chỉ sau khi khách hàng rời đi, Chu mới hoàn tất thao tác chuyển tiền của khách hàng sang tài khoản của Khâu Ngọc Ái, rồi dùng giấy trắng thay thế sổ tiết kiệm để in, và vứt bỏ các bản in có ghi lịch sử giao dịch.
Vụ việc chỉ bị phát hiện khi một người gửi tiền họ Lịch tự ý kiểm tra tài khoản, vi phạm thỏa thuận “6 không” và phát hiện toàn bộ số tiền lớn trong tài khoản đã “bốc hơi”. Sau khi người này làm việc với ngân hàng, đường dây lừa đảo chiếm đoạt tiền gửi mới bị phanh phui, buộc cơ quan công an phải vào cuộc điều tra.
Cơ quan giám sát ngân hàng Trung Quốc khuyến cáo, mọi người nên cẩn trọng trước những hình thức gửi tiền với lãi suất cao bởi chúng đều tiềm ẩn rủi ro. Thực tế cho thấy, tất cả các nạn nhân trong chuỗi vụ việc này đều bị cuốn hút bởi mức lãi vượt trần. Khi lòng tham lấn át sự cảnh giác, rủi ro tài chính đã được gieo mầm từ chính thời điểm gửi tiền.
Ánh Lê (Theo The Paper)
