Làm cha mẹ, ai cũng mong con mình sau này có cuộc sống thuận lợi, ít gặp trắc trở, trên đường đời luôn có người sẵn lòng giúp đỡ.
Chúng ta thường ngưỡng mộ những đứa trẻ được nhận xét là “có số may mắn”, đi đến đâu cũng gặp người tốt, lúc khó khăn luôn có người dang tay nâng đỡ. Nhưng nếu quan sát kỹ những người có các mối quan hệ tốt, thường xuyên nhận được sự giúp đỡ từ người khác, có thể nhận ra phía sau họ đôi khi là một người mẹ có những phẩm chất đáng quý.
Sự “quý khí” ấy không liên quan đến tiền bạc hay địa vị, mà nằm ở cách sống, cách đối nhân xử thế và những giá trị người mẹ truyền lại cho con.
Nếu người mẹ có 3 đặc điểm dưới đây, con trẻ có thể được nuôi dưỡng trong môi trường giúp hình thành nhân cách tốt, từ đó dễ xây dựng những mối quan hệ tích cực khi trưởng thành.
1. Không ngại chịu thiệt
Người xưa thường nói “chịu thiệt là phúc”, nhưng ngày nay, không ít người lại cho rằng chịu thiệt đồng nghĩa với ngốc nghếch.
Trong lớp học nọ có một cậu bé thường xuyên đến trường từ rất sớm để giúp các bạn trực nhật. Mỗi lần họp phụ huynh, em đều được giáo viên tuyên dương. Có bạn chê cậu bé ngốc, cứ thích làm những việc thiệt thòi về mình. Người khác lại cho rằng em chỉ muốn thể hiện bản thân. Nhưng cậu bé luôn vui vẻ đáp lại: “Mẹ cháu nói chịu thiệt là phúc!”.
Quả thực, em rất được bạn bè yêu quý. Khi bầu ban cán sự lớp, em thường được tín nhiệm; mỗi khi lớp tổ chức hoạt động, các bạn cũng sẵn lòng nghe theo sự điều phối của em. Ngay cả những học sinh nghịch ngợm cũng có ý thức giữ trật tự hơn khi em đứng ra nhắc nhở.
Vì sao người khác sẵn lòng giúp đỡ một người? Bởi họ cảm nhận được người ấy không tính toán, không lợi dụng mình. Một đứa trẻ lớn lên trong môi trường mà người mẹ biết nhường nhịn, không so đo từng chút lợi ích, có thể học được cách sống thẳng thắn, rộng lượng và chân thành. Đó không chỉ là nếp nhà, mà còn là một năng lực quan trọng trong các mối quan hệ xã hội.
Tuy nhiên, chịu thiệt không có nghĩa là cam chịu, nhẫn nhịn vô điều kiện hay để người khác lợi dụng lòng tốt của mình. Cha mẹ cần giúp con phân biệt giữa sự rộng lượng và cả nể, giữa việc chủ động giúp đỡ người khác với việc luôn phải nhận phần bất lợi về mình. Một đứa trẻ tốt bụng vẫn cần biết nói không khi bị yêu cầu quá đáng, biết bảo vệ quyền lợi chính đáng và không để lòng tốt trở thành điểm yếu để người khác lợi dụng. Điều đáng quý không phải là lúc nào cũng nhường phần hơn cho người khác, mà là không vì một chút lợi ích trước mắt mà đánh mất sự tử tế, công bằng và chân thành.
2. Có khả năng đồng cảm mạnh mẽ
Khả năng đồng cảm không phải là điều tự nhiên mà đứa trẻ nào cũng có sẵn. Phẩm chất này được hình thành dần qua cách cha mẹ đối xử với con và cách họ đối đãi với những người xung quanh. Khi thấy mẹ dừng lại giúp một người gặp khó khăn, nhẹ nhàng với người phục vụ, không chế giễu người mắc lỗi hay sẵn lòng chăm sóc một con vật bị bỏ rơi, trẻ sẽ quan sát và học theo những hành động ấy.
Cha mẹ cũng có thể nuôi dưỡng lòng đồng cảm bằng những câu hỏi rất đời thường: “Nếu con là bạn ấy, con sẽ cảm thấy thế nào?”, “Nếu có một người bị các bạn trong lớp bỏ rơi, con có thể làm gì để giúp bạn?”. Những câu hỏi như vậy giúp trẻ tập nhìn sự việc từ góc độ của người khác, thay vì chỉ quan tâm đến cảm xúc và mong muốn của bản thân.
Tuy nhiên, đồng cảm không có nghĩa là phải hy sinh quyền lợi của mình để làm hài lòng tất cả mọi người. Trẻ vẫn cần biết bảo vệ bản thân, từ chối những yêu cầu không phù hợp và giữ ranh giới trong các mối quan hệ. Điều quan trọng là dù đồng ý hay từ chối, trẻ vẫn biết tôn trọng cảm xúc của người đối diện.
Một đứa trẻ biết quan tâm, biết lắng nghe và sẵn lòng giúp đỡ người khác thường dễ tạo được thiện cảm, nhận được sự tin tưởng từ những người xung quanh. Có khi, quý nhân trong cuộc đời không phải ai xa lạ, mà chính là người từng được trẻ đối xử tử tế, sau này sẵn lòng chìa tay giúp đỡ khi em cần.
3. Sống lạc quan
Nhắc đến sự lạc quan, nhiều người nghĩ đến bà Maye Musk, mẹ của tỷ phú Elon Musk. Bà từng có một cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Sau khi ly hôn, bà một mình đưa ba người con đi tìm cuộc sống mới, vừa nuôi con vừa mưu sinh, trải qua không ít khó khăn, từ những giai đoạn sự nghiệp xuống dốc đến lúc cuộc sống thiếu thốn và phải đối mặt với những lời bàn tán của người ngoài. Có thời điểm, gia đình bà khó khăn đến mức không đủ tiền mua thịt.
Nhưng bà có một phẩm chất đặc biệt: luôn giữ tinh thần lạc quan và truyền năng lượng ấy cho các con.
Sau ly hôn, bà vừa làm công việc tư vấn dinh dưỡng, vừa làm người mẫu để kiếm thêm thu nhập, đồng thời tranh thủ thời gian học tập, nâng cao chuyên môn. Các con nhiều lần thức giấc giữa đêm và nhìn thấy mẹ vẫn miệt mài học bài dưới ánh đèn. Bà không muốn những khó khăn trước mắt trở thành gánh nặng tinh thần cho các con. Thay vào đó, bà truyền cho chúng niềm tin rằng hoàn cảnh hiện tại chỉ là tạm thời, cuộc sống rồi sẽ dần tốt đẹp hơn.
Ngay cả khi cả gia đình chỉ có thể ăn những chiếc bánh mì kẹp bơ đậu phộng giá rẻ, bà vẫn cố gắng giữ thái độ tích cực để các con không cảm thấy tuyệt vọng vì cảnh túng thiếu. Tinh thần ấy được cho là đã ảnh hưởng sâu sắc đến Elon Musk.
Khi SpaceX liên tiếp thất bại trong ba lần phóng tên lửa, đứng trước nguy cơ phá sản; khi Tesla đối mặt với khủng hoảng và bị nhiều người hoài nghi, Musk vẫn không dễ dàng từ bỏ. Ông tiếp tục kiên trì theo đuổi mục tiêu, vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất.
Có thể nói, sự lạc quan của người mẹ không thể quyết định tương lai của con, nhưng có thể trở thành nguồn động viên quan trọng, giúp con học cách đối diện với nghịch cảnh.
Người khác không nhất thiết sẽ giúp đỡ một người chỉ vì họ đang gặp khó khăn. Họ cũng dễ bị thu hút bởi những người dù đang ở trong hoàn cảnh không thuận lợi vẫn giữ được niềm tin, tinh thần tích cực và ý chí vươn lên.
Bảo Tín (theo Sohu)
