Xem Sex Education, nhân vật bà Maureen Groff – mẹ của Adam – luôn để lại trong tôi một nỗi xót xa xen lẫn day dứt khôn nguôi.
Bà Maureen là một người mẹ hiền hậu, thương con vô điều kiện, nhưng trong suốt một thời gian rất dài, bà đã vô tình bị cuốn theo lăng kính định kiến, độc đoán của người chồng để rồi nhìn nhận sai lệch hoàn toàn về chính đứa con ruột của mình. Mỗi lần bị bố mắng nhiếc hay bế tắc trong học tập, Adam luôn chọn cách lầm lì, cáu kỉnh, đóng sầm cửa phòng lại hoặc trút giận bằng việc bắt nạt bạn bè ở trường. Người lớn trong nhà chỉ nhìn thấy phần ngọn của sự nổi loạn ấy rồi vội vã gán cho cậu cái mác: đứa con hư hỏng bẩm sinh, lười biếng, ngỗ ngược và thích gây rối.
Không một ai nhận ra rằng sâu thẳm bên trong, Adam mắc chứng khó đọc, tốc độ tiếp nhận thông tin chậm hơn các bạn và đang phải gồng mình chịu đựng nỗi tự ti khủng khiếp. Sự hiểu lầm kéo dài của cha mẹ đã tước đoạt mất cơ hội được giúp đỡ đúng cách của Adam, đẩy cậu trượt dài trên con đường của một học sinh cá biệt suốt bao năm tháng tuổi trẻ.
Tắt màn hình sau những tập phim ấy, tôi ngồi bần thần trong phòng khách. Từng mảnh ghép về sự bế tắc của gia đình Groff bỗng dội thẳng vào tâm can tôi, gợi lại trọn vẹn vụ việc vừa xảy ra với cậu con trai 15 tuổi của mình cách đây không lâu – một biến cố suýt chút nữa đã khiến tôi trở thành một người mẹ mù quáng gán mác oan uổng cho con.
Trận hỗn chiến sứt đầu mẻ trán và một tuần chiến tranh lạnh
Cách đây gần một tháng, tôi nhận được cuộc gọi khẩn cấp từ giáo viên chủ nhiệm yêu cầu phụ huynh đến trường gấp. Đến nơi, tôi rụng rời chân tay khi thấy con trai mình và một cậu bạn cùng lớp đều sứt đầu mẻ trán, mặt mũi trầy xước, quần áo xộc xệch sau một trận hỗn chiến nảy lửa ngay tại hành lang lớp học. Nhà trường lập biên bản, nghiêm túc nhắc nhở và cảnh cáo kỷ luật cả hai gia đình.
Thế nhưng, dù thầy cô giáo lẫn hai bên phụ huynh có gặng hỏi thế nào, cả hai đứa trẻ đều mím chặt môi, tuyệt đối không hé răng nói nửa lời về nguyên nhân dẫn đến vụ ẩu đả.
Về đến nhà, trong cơn giận dữ và lo lắng tột cùng, tôi kéo con lại để tra khảo cho ra nhẽ. Tôi liên tục gặng hỏi tại sao lại đánh nhau, tại sao một đứa trẻ vốn ngoan ngoãn lại có thể hành xử bạo lực thô lỗ như thế. Nhưng đáp lại tôi, thằng bé bỗng gào lên trong sự uất nghẹn: "Mẹ biết để làm gì? Sau này con không đánh nó nữa là được chứ gì!", rồi quay ngoắt người, chạy thẳng vào phòng và đóng sầm cánh cửa lại trước sự bàng hoàng của tôi.
Tiếng sập cửa chát chúa ấy khiến tôi chết điếng. Tôi sốc, nghẹn ngào vì chưa bao giờ thấy con bộc lộ thái độ phản kháng, hỗn hào với mẹ đến mức ấy. Suốt một tuần sau đó, không khí trong gia đình tôi rơi vào trạng thái "chiến tranh lạnh" ngột ngạt. Thằng bé lầm lì, đến bữa chỉ và vội bát cơm rồi trốn vào phòng. Đến cả chồng tôi – người vốn rất tâm lý và thân thiết như bạn bè với con trai – cũng hoàn toàn bất lực, không thể cạy miệng con ra được một câu nào.
Ban đầu, tôi đinh ninh rằng con bắt đầu bước vào giai đoạn dậy thì ẩm ương, đua đòi theo thói hư tật xấu ngoài xã hội, trở nên ngang bướng, cộc cằn và khó bảo. Tôi mang tâm lý thất vọng, cáu kỉnh và giận dỗi chính đứa con của mình.
Đi tìm sự thật phía sau chiếc gai nhọn phòng thủ
Chính những thước phim về sự hiểu lầm của bà Maureen dành cho Adam đã kéo tôi giật mình tỉnh ngộ. Tôi tự hỏi bản thân: Đằng sau cánh cửa đóng chặt và thái độ gai góc kia, liệu con tôi có đang phải gánh chịu một ấm ức nào đó mà người lớn không hề hay biết? Tại sao một đứa trẻ hiền lành lại thà chịu bị phạt, thà mang tiếng là "đứa con hư" chứ nhất quyết không chịu nói ra lý do? Phải chăng tôi cũng đang vội vàng dùng cái nhìn bề nổi của người lớn để quy chụp cho con?
Ý nghĩ ấy thôi thúc tôi phải hành động. Tôi quyết định không gặng hỏi con thêm nữa, mà âm thầm tìm cách kết nối với các bạn trong lớp của con để tìm hiểu ngọn ngành. Tôi nhắn tin, gọi điện hỏi han hết bạn này đến bạn khác, kiên trì thuyết phục từng đứa. Phải hỏi đến đứa thứ mười, một cậu bạn chơi khá thân với con tôi mới dám ngập ngừng kể lại toàn bộ sự thật khiến tôi chết lặng vì bẽ bàng và đau đớn.
Tôi năm nay đã ngoài 40 tuổi và có hai con, nhưng tính tình vốn vui vẻ, năng động nên trông trẻ trung hơn tuổi thật khá nhiều. Tôi yêu cái đẹp, thích chăm chút ăn mặc, tóc tai gọn gàng, chỉn chu mỗi khi bước chân ra đường. Nhưng cuộc đời này luôn có những người kỳ lạ, thích đem phong cách sống của người khác ra để soi mói, phán xét.
Hóa ra, sau buổi họp phụ huynh đầu năm, mẹ của cậu bạn kia về nhà đã đem chuyện tôi ăn mặc ra buôn với chồng con, kèm theo những lời bỉ bôi, mỉa mai rằng: "Mẹ thằng T. trông điệu chảy nước ra nhé, chẳng ra dáng phụ huynh gì cả".
Cậu bé kia nghe lời mẹ kể, đến lớp liền đem chuyện ấy ra rêu rao trước mặt đám đông, chỉ tay vào mặt con trai tôi trêu chọc bằng giọng cợt nhả: "Êu, mẹ tao bảo mẹ mày điệu lắm nhé, điệu nhất cái lớp này luôn đấy!". Có lẽ thằng bé ấy còn buông thêm những lời lẽ khiếm nhã nào đó nữa xúc phạm đến tôi. Con trai tôi – đứa trẻ luôn tự hào và yêu thương mẹ hết mực – đã không kìm nén được cơn thịnh nộ. Thằng bé đứng lên gay gắt phản kháng để bảo vệ danh dự của mẹ, lời qua tiếng lại dẫn đến việc cả hai lao vào đấm nhau sứt đầu mẻ trán.
Con thà cắn răng chịu phạt kỷ luật, thà chịu mẹ mắng là "hư đốn" và câm nín đóng chặt cửa phòng, chứ nhất quyết không muốn nói ra sự thật vì sợ mẹ sẽ buồn lòng, sợ mẹ biết được người ta đang nói xấu mình sau lưng.
Lời xin lỗi của mẹ và bài học về bản lĩnh
Nghe xong câu chuyện, nước mắt tôi tuôn rơi lã chã. Tôi thương con đến thắt ruột gan và xấu hổ tột cùng vì sự nông nổi, quy chụp của chính mình suốt một tuần qua. Tôi đã nhìn thấy nắm đấm của con, nhưng lại không nhìn thấy vết thương rớm máu trong lòng một đứa trẻ đang gồng mình bảo vệ mẹ.
Tối hôm đó, tôi bước vào phòng con. Không còn sự tra khảo hay giận dữ, tôi ngồi xuống bên mép giường, ôm chầm lấy bờ vai đang gồng cứng của con trai và bật khóc nức nở:
"Mẹ biết hết chuyện ở lớp rồi con ạ. Mẹ xin lỗi con trai... Mẹ xin lỗi vì đã vội vã trách mắng con, mẹ xin lỗi vì đã không đủ kiên nhẫn để hiểu cho nỗi ấm ức mà con phải chịu đựng. Mẹ cảm ơn con vì đã yêu thương và muốn bảo vệ mẹ nhiều đến thế".
Cảm nhận được hơi ấm và sự thấu hiểu từ mẹ, lớp vỏ bọc gai góc, lầm lì của đứa trẻ 15 tuổi bỗng chốc tan biến hoàn toàn. Con òa khóc nức nở như một đứa trẻ thơ trong vòng tay tôi, trút hết bao nhiêu uất ức đè nén suốt bao ngày qua.
Hôm sau, tôi chủ động liên hệ với giáo viên chủ nhiệm và yêu cầu một buổi gặp mặt trực tiếp với vị phụ huynh kia. Trước mặt cô giáo, tôi thẳng thắn đối chất về những lời nhận xét vô duyên, ác ý của chị ta sau lưng người khác – nguyên nhân gián tiếp đẩy hai đứa trẻ vào một vụ bạo lực học đường. Tôi yêu cầu một lời xin lỗi rõ ràng cho sự thiếu chuẩn mực của người lớn đã làm tổn thương con trẻ, khiến vị phụ huynh kia phải sượng sùng, bẽ bàng thừa nhận sai sót.
Sau khi mọi chuyện được giải quyết êm đẹp, tôi ngồi lại tâm sự rất lâu với con trai. Tôi ôm con và nhắc nhở thật nghiêm túc:
"Mẹ rất tự hào vì con biết bảo vệ danh dự của gia đình, nhưng con phải nhớ: nắm đấm không bao giờ là cách giải quyết đúng đắn cho sự bực tức. Miệng lưỡi thế gian phán xét là chuyện của họ, cách sống đàng hoàng, sạch sẽ của mình mới là câu trả lời đanh thép nhất. Khi con dùng bạo lực, con vừa làm tổn thương chính mình, vừa tự biến mình thành kẻ sai trong mắt kỷ luật nhà trường. Người bản lĩnh thực sự là người biết dùng sự bình tĩnh và lý lẽ để bảo vệ người mình yêu thương, chứ không phải bằng sự nóng nảy".
Cuộc sống của một đứa trẻ tuổi dậy thì có muôn vàn góc khuất mong manh mà người lớn chúng ta rất dễ vô tình bỏ qua nếu chỉ nhìn nhận bằng sự áp đặt. Giống như bà Maureen nếu đủ nhạy cảm hơn sẽ nhận ra nỗi đau của Adam sớm hơn, tôi tự nhủ lòng sẽ luôn giữ cho mình sự kiên nhẫn và bao dung. Bởi đằng sau những cánh cửa đóng sầm hay thái độ xù lông nhím của con, đôi khi không phải là một sự ngỗ ngược, mà là một trái tim non nớt đang run rẩy cần được cha mẹ lắng nghe và thấu hiểu hơn bao giờ hết.
Minh Châu
