Hầu hết các bậc cha mẹ đều có chung một nỗi lo khi thấy con mình bướng bỉnh, hay lý sự hoặc không chịu ngồi yên theo khuôn khổ. Tuy nhiên, các nhà tâm lý học và kinh tế học sau hàng thập kỷ theo dõi hàng nghìn đứa trẻ đã đưa ra một kết luận chấn động: Những đặc điểm khiến phụ huynh "đau đầu" nhất hôm nay lại chính là chìa khóa mở ra cánh cửa thịnh vượng tài chính cho con ngày mai.
Dưới đây là 3 đặc điểm đã được khoa học kiểm chứng ở những đứa trẻ có thu nhập cao nhất khi trưởng thành.
1. Sự "bướng bỉnh" và xu hướng phá vỡ quy tắc
Đây có lẽ là phát hiện gây ngạc nhiên nhất. Một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên tạp chí Developmental Psychology đã theo dõi hơn 700 trẻ em từ khi 12 tuổi cho đến khi 52 tuổi. Các nhà nghiên cứu tại Đại học Luxembourg đã xem xét các yếu tố như chỉ số IQ, địa vị kinh tế gia đình và hành vi ứng xử.
Kết quả cho thấy: Những đứa trẻ thường xuyên thách thức quyền lực của cha mẹ, hay tranh luận với giáo viên và có xu hướng phá vỡ các quy tắc (trong giới hạn cho phép) lại là nhóm có thu nhập cao vượt trội khi bước vào tuổi trung niên.
Tại sao lại như vậy? Các chuyên gia lý giải rằng, sự "bướng bỉnh" khi nhỏ chính là tiền đề cho tính cách quyết đoán khi lớn. Trong môi trường làm việc, những người này:
- Không ngại đấu tranh cho quyền lợi của bản thân (như đàm phán lương thưởng).
- Dám đưa ra những ý tưởng táo bạo đi ngược lại đám đông.
- Sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đạt được lợi nhuận cao hơn – điều mà những đứa trẻ quá "ngoan ngoãn" thường e ngại.
2. Khả năng tự chủ (Self-control) xuất sắc
Nếu sự bướng bỉnh là "thanh kiếm" để con xông pha kiếm tiền, thì khả năng tự chủ chính là "tấm khiên" để con giữ tiền và phát triển bền vững.
Nghiên cứu nổi tiếng Dunedin Study tại New Zealand đã theo dõi hơn 1.000 người từ khi sinh ra. Họ phát hiện ra rằng những đứa trẻ có khả năng tự kiểm soát tốt (ví dụ: có thể chờ đợi để nhận phần thưởng lớn hơn thay vì ăn ngay viên kẹo trước mắt) sẽ có tương lai rực rỡ hơn về mọi mặt: tài chính, sức khỏe và hạnh phúc gia đình.
Khả năng tự chủ giúp trẻ:
- Kiên trì theo đuổi các mục tiêu dài hạn khó khăn.
- Tránh xa các cám dỗ tiêu tốn tiền bạc hoặc tệ nạn xã hội.
- Quản lý tài chính cá nhân chặt chẽ hơn người bốc đồng.
Sự kết hợp giữa "cái đầu lạnh" (tự chủ) và "trái tim nóng" (bướng bỉnh, quyết liệt) chính là công thức hoàn hảo của những doanh nhân thành đạt.
3. Năng lực Toán học vượt trội từ năm 7 tuổi
Không chỉ là chỉ số thông minh (IQ) nói chung, năng lực Toán học cụ thể đóng vai trò cực lớn. Theo nghiên cứu của Ritchie & Bates trên tạp chí Psychological Science (phân tích dữ liệu của 17.000 người), khả năng làm toán tốt khi mới 7 tuổi dự báo tình trạng kinh tế xã hội cao hơn khi trưởng thành.
Toán học ở đây không đơn thuần là điểm số trên lớp hay khả năng tính nhẩm nhanh. Nó đại diện cho:
- Tư duy logic mạch lạc.
- Kỹ năng giải quyết vấn đề (problem-solving).
- Khả năng phân tích dữ liệu và nhìn nhận quy luật.
Trong kỷ nguyên kinh tế số hiện nay, đây là những kỹ năng cốt lõi được trả lương cao nhất.
Cha mẹ cần làm gì: Đừng vội dập tắt "ngọn lửa" của con
Từ những nghiên cứu trên, các chuyên gia giáo dục khuyên cha mẹ nên thay đổi cách nhìn nhận về những hành vi của trẻ:
1. Khi con hay lý sự: Thay vì quát "Trẻ con biết gì mà nói!", hãy khuyến khích con đưa ra luận điểm logic để bảo vệ ý kiến của mình. Hãy biến cuộc cãi vã thành một buổi tập dượt đàm phán.
2. Khi con nghịch ngợm: Hãy phân biệt giữa "hư hỏng vô lễ" và "phá cách sáng tạo". Nếu con phá luật để tìm ra cách làm mới nhanh hơn, hãy ghi nhận sự thông minh đó trước khi uốn nắn về kỷ luật.
3. Rèn luyện sự kiên nhẫn: Đừng đáp ứng mọi nhu cầu của con ngay lập tức. Hãy dạy con bài học về sự chờ đợi và nỗ lực để đạt được phần thưởng xứng đáng.
Một đứa trẻ có thể khiến bạn mệt mỏi hôm nay vì sự cá tính và gai góc, nhưng đó rất có thể là dấu hiệu của một nhà lãnh đạo tài ba trong tương lai.
Minh Châu
