Mỡ máu cao (hay rối loạn lipid máu) không đơn thuần là câu chuyện của người thừa cân hay béo phì. Đây là tình trạng nồng độ cholesterol xấu (LDL) hoặc triglyceride tăng cao, trong khi cholesterol tốt (HDL) bị sụt giảm. Khi những "chất béo dư thừa" này trôi nổi quá nhiều trong dòng máu, chúng sẽ bám vào thành mạch, hình thành nên các mảng xơ vữa giống như những lớp rác thải làm bít tắc đường ống nước.
Nếu không được xử lý, mỡ máu cao sẽ tàn phá cơ thể một cách đa dạng: từ việc gây xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ não cho đến gây viêm tụy cấp tính hay tổn thương gan. Đáng sợ nhất là bệnh diễn tiến âm thầm trong nhiều năm, và chỉ khi cơ thể nghỉ ngơi vào ban đêm, những dấu hiệu bất thường sau đây mới bắt đầu "lộ diện" rõ rệt.
4 triệu chứng điển hình cảnh báo mỡ máu cao
Buổi tối, khi đi ngủ và nằm xuống chính là lúc mạch máu bộc lộ rõ tình trạng của mình. Nếu có 4 dấu hiệu này, chỉ e rằng máu của bạn đã "ngập mỡ":
1. Cảm giác tức ngực mỗi khi nằm xuống
Nồng độ lipid trong máu cao kéo dài là "thủ phạm" trực tiếp gây ra các mảng bám làm hẹp lòng mạch. Khi bạn nằm xuống, áp lực máu trở về tim thay đổi, tim phải làm việc trong điều kiện lưu thông bị cản trở. Nếu sự tắc nghẽn xảy ra ở động mạch vành, cơ tim sẽ rơi vào tình trạng thiếu máu và thiếu oxy cục bộ. Điều này gây ra cảm giác tức ngực rõ rệt, đè nén như có vật nặng đè lên, khiến bạn thường xuyên phải trăn trở, khó đi vào giấc ngủ sâu.
2. Tê bì tay chân về đêm
Tê tay chân khi ngủ thường là dấu hiệu của việc tuần hoàn máu kém. Khi máu quá "đặc" do chứa nhiều mỡ, tốc độ lưu thông đến các chi bị chậm lại đáng kể. Vào ban đêm, khi nhịp tim và huyết áp hạ thấp, dòng máu không đủ lực để tưới đẫm các mao mạch đầu chi, gây ra cảm giác tê dại, kim châm. Đừng chủ quan vì đây là lời cảnh báo mạch máu ngoại biên của bạn đang bị bít tắc bởi các mảng xơ vữa.
3. Chóng mặt dữ dội trong giấc ngủ
Nếu bạn thường xuyên tỉnh giấc vì cảm giác choáng váng, đó có thể là dấu hiệu não bộ đang bị "đói" oxy. Lượng mỡ máu cao làm tăng sức cản dòng chảy, khiến việc bơm máu lên não gặp khó khăn. Khi não bộ thiếu hụt nguồn nuôi dưỡng tạm thời trong lúc ngủ, nó sẽ phát tín hiệu cảnh báo thông qua những cơn chóng mặt, đau đầu dữ dội. Đây là tiền đề cực kỳ nguy hiểm cho các biến cố tai biến mạch máu não sau này.
4. Chuột rút chân dai dẳng
Nhiều người thường đổ lỗi cho thiếu canxi, nhưng chuột rút chân khi ngủ còn là "đặc điểm nhận dạng" của mỡ máu cao. Khi lượng lipid tích tụ quá lớn, tuần hoàn ở các chi bị cản trở khiến máu không cung cấp đủ cho cơ bắp cục bộ. Khi máu quá đặc và di chuyển chậm, các sợi cơ không nhận đủ dưỡng chất sẽ dễ bị kích ứng và co rút đột ngột, gây ra những cơn đau điếng người vào giữa đêm.
3 việc quan trọng để dọn sạch mỡ máu, bảo vệ mạch máu
Để đẩy lùi mỡ máu cao và ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm, hãy thực hiện ngay lộ trình thay đổi lối sống dưới đây:
Thiết lập chế độ ăn "3 ít": Ít dầu, ít cholesterol, ít đường
Hãy cắt giảm tối đa chất béo động vật như mỡ lợn, mỡ bò và các thực phẩm giàu cholesterol như lòng đỏ trứng, nội tạng động vật hay trứng cá. Đặc biệt, cần hạn chế đồ ngọt vì đường dư thừa khi vào gan sẽ được chuyển hóa thành triglyceride nội sinh, làm tăng mỡ máu nhanh chóng. Ưu tiên các món hấp, luộc thay vì chiên rán để giảm tải áp lực cho hệ tiêu hóa và mạch máu.
Sử dụng thực phẩm có nguồn gốc tự nhiên
Việc điều chỉnh mỡ máu hoàn toàn có thể bắt đầu từ nhà bếp. Bạn có thể bổ sung kiều mạch hoặc uống nước ép dâu tằm sau bữa ăn mỗi ngày. Các hoạt chất trong những loại thực phẩm này giúp thúc đẩy trao đổi chất, tăng cường bài tiết cholesterol và triglyceride qua đường ruột. Đồng thời, chúng còn giúp tăng độ đàn hồi của mạch máu, giúp "hệ thống đường ống" trong cơ thể luôn bền bỉ và sạch sẽ.
Tập thể dục đều đặn để đốt cháy lipid
Vận động là cách hiệu quả nhất để tiêu thụ lượng mỡ thừa đang trôi nổi trong máu. Những người thừa cân nên đặt mục tiêu giảm cân dần dần, khoảng 1 đến 2 kg mỗi tháng bằng các bài tập như đi bộ nhanh, bơi lội hoặc đạp xe. Việc tập luyện không chỉ giúp giảm cholesterol mà còn giúp máu lưu thông tốt hơn, từ đó chấm dứt các tình trạng tê bì hay chuột rút về đêm.
Nguồn và ảnh: Aboluowang, Family Doctor
Chiến My
