Với điện ảnh số, một bộ phim không chỉ được tạo nên từ máy quay, trường quay hay kỹ xảo. Phía sau mỗi cảnh phim còn là một hệ thống máy trạm, lưu trữ và xử lý dữ liệu phải hoạt động liên tục. Khi độ phân giải tăng lên 4K, 8K, dữ liệu màu sâu hơn, các công đoạn hậu kỳ cũng trở thành bài toán nặng về phần cứng.
Công nghệ làm phim thay đổi
Ngày 21/8, Sandisk giới thiệu thương hiệu SANDISK Optimus tại Việt Nam, với ba dòng SSD gắn trong gồm Optimus, Optimus GX và Optimus GX PRO. Trong đó, GX PRO được hãng định vị cho nhóm người dùng chuyên nghiệp, nhà phát triển, game thủ cao cấp cùng những hệ thống máy trạm và PC AI cần hiệu năng lưu trữ cao.
Sự xuất hiện của những dòng SSD tốc độ cao phản ánh một vấn đề ngày càng rõ trong ngành sáng tạo số. Khi máy quay có thể ghi hình 4K, 8K, dữ liệu màu có độ sâu lớn hơn, còn AI bắt đầu tham gia vào quá trình hậu kỳ, khối lượng dữ liệu cần xử lý không còn là chuyện riêng của bộ phận lưu trữ. Nó tác động trực tiếp tới cách một êkíp dựng phim, chỉnh màu, làm kỹ xảo và xuất bản thành phẩm.
Tại sự kiện, ông Trương Huyền Đức, nhà sản xuất VFX, giám đốc công nghệ màu sắc và cố vấn Hội đồng khoa học công nghệ của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ, từng có kinh nghiệm xử lý những bài toán như vậy trong các dự án điện ảnh Việt Nam. Hai trường hợp được ông chia sẻ là “Tử chiến trên không” và “Thám tử Kiên” cho thấy dữ liệu có thể trở thành một trong những điểm nghẽn đáng chú ý nhất của quá trình sản xuất phim.
Với “Tử chiến trên không”, vấn đề xuất hiện ở giai đoạn hậu kỳ. Bộ phim được hoàn thiện theo quy trình đáp ứng yêu cầu trình chiếu IMAX, trong đó dữ liệu hình ảnh có dung lượng rất lớn. Theo chia sẻ của ông Đức, êkíp làm việc trực tiếp với file RAW 4K, độ sâu màu 16 bit thay vì chỉ sử dụng các file proxy nhẹ hơn trong một số công đoạn.
Mỗi giây hình ảnh khi đó có thể tương đương gần 1 GB dữ liệu thô. Với một bộ phim dài gần hai giờ, tổng dữ liệu cần xử lý có thể lên tới hàng chục TB, chưa tính các phiên bản trung gian và bản sao lưu.
Khối lượng dữ liệu lớn trở thành vấn đề đặc biệt khi bản dựng vẫn được điều chỉnh sát thời điểm hoàn thiện. Đội ngũ hậu kỳ phải đồng thời xử lý dựng hình, màu sắc, âm thanh rồi xuất các phiên bản cuối. Nếu tốc độ đọc ghi không theo kịp, máy trạm có thể phải chờ dữ liệu thay vì dành toàn bộ tài nguyên cho việc xử lý hình ảnh.
Đến bước xuất master, yêu cầu còn cao hơn. Theo êkíp, file EXR RGB Flat 32 bit có thể đạt khoảng 150 MB mỗi frame. Ở tốc độ 24 frame mỗi giây, một phút hình ảnh tương đương hàng trăm GB dữ liệu cần ghi xuống hệ thống lưu trữ.
Trước đây, êkíp sử dụng hai SSD PCIe 4.0 chạy RAID 0 để tăng băng thông. Cách này giúp cải thiện tốc độ đọc ghi, song dữ liệu được chia trên hai ổ cũng khiến hệ thống phụ thuộc vào cả hai thiết bị.
Trong bối cảnh đó, SSD PCIe 5.0 trở thành một phương án được đội ngũ kỹ thuật tính đến nhằm tăng băng thông lưu trữ. Với SANDISK Optimus GX PRO 8100, hãng công bố tốc độ đọc tuần tự tối đa 14.900 MB/s và ghi tuần tự tối đa 14.000 MB/s. Dòng sản phẩm này cũng được Sandisk hướng tới các hệ thống máy trạm và PC AI.
Theo ông Đức, hệ thống có thể vừa render file EXR của một reel, vừa đồng bộ dữ liệu đã hoàn thành lên server để chuyển sang đối tác. Việc giảm thời gian chờ giữa hai công đoạn giúp êkíp tiếp tục xử lý những phần việc tiếp theo thay vì phải dừng toàn bộ workflow để chờ dữ liệu được ghi hoặc truyền đi.
Cuộc chiến dữ liệu
Nếu “Tử chiến trên không” cho thấy bài toán lưu trữ ở khâu hậu kỳ, “Thám tử Kiên” lại đưa vấn đề này về trường quay.
Trong quá trình ghi hình tại khu vực biên giới phía Bắc năm 2024, đoàn phim gặp sự cố liên quan tới thiết bị lưu trữ dự phòng. Êkíp khi đó chỉ còn hai thẻ nhớ 1 TB dành cho hai máy quay Sony Venice 2. Với dữ liệu 8K, dung lượng thẻ nhanh chóng bị lấp đầy.
Khoảng thời gian giữa các setup trở thành những lần “pit stop” của đội kỹ thuật. Trong khoảng 10 phút, dữ liệu phải được sao chép khỏi thẻ nhớ và tạo thành ba bản sao độc lập. Tổng lượng dữ liệu cần xử lý giữa các đợt quay lên tới khoảng 6 TB.
Ở trường hợp này, tốc độ lưu trữ không chỉ quyết định thời gian chờ. Nó còn ảnh hưởng tới khả năng duy trì nhịp độ của cả đoàn phim. Nếu quá trình offload kéo dài, êkíp quay phải chờ thiết bị lưu trữ sẵn sàng trước khi tiếp tục ghi hình.
Theo chia sẻ từ êkíp, một SSD gắn ngoài 4 TB với tốc độ truyền tải cao đã được sử dụng để hỗ trợ quá trình sao lưu dữ liệu tại hiện trường.
Hai câu chuyện có điểm chung là dữ liệu ngày càng trở thành một thành phần của workflow điện ảnh thay vì chỉ là thứ được lưu lại sau khi công việc hoàn tất. Ở trường quay, tốc độ sao lưu quyết định khả năng tiếp tục ghi hình. Trong hậu kỳ, tốc độ đọc ghi ảnh hưởng tới khả năng dựng, chỉnh màu, render và chuyển giao thành phẩm.
Đây cũng là thị trường mà Sandisk đang nhắm tới khi đưa thương hiệu Optimus vào Việt Nam. Theo hãng, danh mục mới được chia thành ba cấp độ nhằm phục vụ từ nhà sáng tạo nội dung tới nhóm người dùng chuyên nghiệp và các hệ thống PC AI.
Với những dự án điện ảnh có khối lượng dữ liệu hàng chục hoặc hàng trăm TB, một chiếc SSD nhanh không thể tự giải quyết toàn bộ bài toán. Hệ thống còn phụ thuộc vào máy trạm, mạng nội bộ, máy chủ, phương án sao lưu và cách tổ chức workflow.
Dù vậy, hai trường hợp trên cho thấy một thay đổi đáng chú ý. Khi dữ liệu hình ảnh ngày càng lớn, tốc độ lưu trữ đã trở thành một phần của quá trình sáng tạo. Khoảng thời gian vài phút chờ sao chép hay render có thể không đáng kể với một người dùng thông thường, song trong một đoàn phim đang chạy theo lịch quay hoặc thời hạn bàn giao, nó có thể tác động trực tiếp tới tiến độ của cả dự án./
Vũ Hoàng
