Tối 5/12, Lễ trao Giải thưởng Khoa học - Công nghệ thường niên toàn cầu VinFuture lần thứ 5 diễn ra tại Nhà hát Hồ Gươm, được truyền hình trực tiếp trên VTV1 và livestream trên nhiều nền tảng từ 20h10. Trong không khí trang trọng của sự kiện tôn vinh khoa học mang thông điệp “Cùng vươn mình - Cùng thịnh vượng”, sự xuất hiện của Alicia Keys - siêu sao R&B sở hữu 15 giải Grammy đã trở thành tâm điểm của fan nhạc. Đây là lần đầu tiên biểu tượng âm nhạc của thế giới đặt chân đến Việt Nam để biểu diễn. VinFuture, nơi những thành tựu khoa học xuất sắc nhất được vinh danh, với cơ cấu thưởng lên đến 3 triệu USD cho Giải thưởng Chính và các hạng mục đặc biệt dành cho nhà khoa học nữ, nhà khoa học từ các quốc gia đang phát triển và các lĩnh vực nghiên cứu mới.
Alicia Keys - giọng ca đứng sau Empire State of Mind, No One, Superwoman… không chỉ là ca sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ dương cầm hàng đầu thế giới mà còn là tác giả best-seller, nhà hoạt động vì bình đẳng giới và đồng sáng lập tổ chức She Is The Music. Trước giờ biểu diễn tại VinFuture, cô đã có cuộc trò chuyện nhanh cùng chúng tôi, chia sẻ về ấn tượng đầu tiên khi đến Việt Nam, cảm hứng khi đứng trong một sự kiện tôn vinh những bộ óc làm thay đổi thế giới, cũng như những kết nối thú vị giữa khoa học, âm nhạc và tinh thần “vươn lên - phát triển” mà cô luôn theo đuổi trong sự nghiệp.
Xin chào Alicia Keys, đây là lần đầu chị đến Việt Nam, ấn tượng đầu tiên của chị về đất nước và con người nơi đây là gì?
Tôi vô cùng hào hứng khi đặt chân đến Việt Nam, quá thú vị để trải nghiệm. Tôi đã dành cả ngày hôm qua để khám phá, ra Phố Cổ và đi bộ khắp các con phố. Tôi cũng đã đến xóm đường tàu và đi qua khu vực đó. Tôi đã đi khắp mọi nơi! Thật sự là tôi đã có một khoảng thời gian rất vui vẻ. Đối với tôi, nơi đây mang một nguồn năng lượng giống như New York vậy, kiểu như sự náo nhiệt, sự hỗn độn, mọi người lái xe và đi bộ khắp nơi.
Nói chung, tôi cảm thấy rất tuyệt. Và mọi người ở đây đối với tôi rất tử tế, quan tâm và giàu tình cảm. Nó thực sự rất tuyệt vời. Tôi rất hạnh phúc khi được ở Việt Nam.
VinFuture là sự kiện tôn vinh những thành tựu khoa học kiệt xuất và thúc đẩy sự đổi mới vì nhân loại. Mang âm nhạc đến VinFuture, điều đặc biệt chị muốn truyền tải là gì?
Tôi rất hạnh phúc khi được ở đây và có cơ hội tôn vinh khoa học. Tôi cảm thấy khoa học giống như phép màu ngoài đời thực vậy. Nó giống như một khả năng có thể thực sự tạo ra và giúp đỡ, cũng như chạm đến mọi người. Và đối với tôi, khoa học và âm nhạc thực sự đi đôi với nhau. Âm nhạc chạm đến và chữa lành con người, và khoa học cũng chạm đến và chữa lành con người. Cả hai lĩnh vực đều có một kiểu khám phá và kết nối mà gần như bạn không thể định nghĩa đầy đủ, nhưng bạn sẽ tìm thấy nó, bạn khám phá ra nó, và nó thực sự tuyệt vời.
Vì vậy, đối với tôi, đó là điều khiến sân khấu đêm nay trở nên đặc biệt và là lý do tại sao việc tôn vinh các nhà khoa học cùng những thành tựu của họ lại quan trọng. Đó là một công việc vất vả và tốn rất nhiều thời gian, công sức. Tôi hiểu rằng khi bạn có một tầm nhìn, bạn muốn tạo ra một cái gì đó, hoặc chứng minh niềm tin vào một điều gì đó, thì thật tuyệt vời khi mọi thứ thành hiện thực. Nên tôi thực sự rất hào hứng về đêm nay. Đây là một đêm rất đặc biệt.
Âm nhạc của chị luôn truyền cảm hứng về sức mạnh nội tại và niềm tin vào tương lai, từ Girl on Fire, Superwoman cho đến Underdog. Chủ đề của VinFuture năm nay là "Vươn lên và Phát triển" (Rising and Thriving). Vậy đâu là sự kết nối nào giữa âm nhạc của chị và tinh thần của Giải thưởng VinFuture?
Chắc chắn rồi. Bất cứ điều gì nói về sự vươn lên và phát triển đều là 'gu' của tôi. Tôi thực sự tin tưởng vào chúng ta vào nhân loại. Tôi biết rằng tất cả chúng ta đều đang trải qua những thời điểm khó khăn, và điều đó thật sự rất khó khăn.
Với tôi, ý tưởng về sự vươn lên và phát triển là điều mà tất cả chúng ta đều xứng đáng có cơ hội để thực hiện. Chính vì thế, chủ đề đó là điều tôi luôn giữ rất rõ ràng và trân trọng trong tim mình. Đối với các chủ đề trong âm nhạc của tôi, tôi thực sự cảm thấy chúng ta cần được nhắc nhở rằng chúng ta là không thể ngăn cản (unstoppable). Và tôi nghĩ đêm nay cũng cho thấy rằng chúng ta không thể bị ngăn cản. Không có gì là chúng ta không thể tạo ra, không thể tiếp tục thúc đẩy để tiến về phía trước. Vì thế, chúng ta có sự liên kết chặt chẽ với nhau.
Nhiều bài hát của chị tôn vinh những người cống hiến thầm lặng, chẳng hạn như No One và Good Job. Tại VinFuture, giải thưởng tôn vinh khoa học, chị cảm thấy thế nào khi biểu diễn cho những khán giả tại đây?
Tôi thực sự cảm thấy những bài hát mà chúng tôi chọn để trình diễn tối nay thực sự hoàn hảo, tạo nên sự liên kết tuyệt vời với công việc đang diễn ra, với những gì các nhà khoa học đang làm, và với cả những gì tất cả chúng ta đang làm, bạn biết đấy. Ý niệm về việc làm việc miệt mài ngay cả khi không được ghi nhận là rất khó khăn. Đôi khi người ta thường tự hỏi: 'Liệu tôi có được nhìn thấy không? Liệu những hy sinh và thời gian tôi bỏ ra cho những điều tôi tin tưởng có được công nhận không?'
Và vì thế, thật sự rất khích lệ và thú vị khi được làm điều đó tối nay, và đại diện cho ý nghĩa đó thông qua những bài hát này, cụ thể là những bài chúng tôi đã chọn cho buổi diễn. Những bài hát này sẽ hoàn hảo để tôn vinh điều đó.
Âm nhạc của chị cũng truyền tải thông điệp rằng bất kỳ ai cũng có thể tạo ra điều gì đó phi thường khi được trao cơ hội. VinFuture tôn vinh các tài năng khoa học từ khắp nơi trên thế giới, bất kể lĩnh vực, giới tính hay xuất thân, và bao gồm cả một hạng mục dành riêng cho các nhà khoa học nữ. Vậy theo quan điểm của chị, thế giới nên làm gì để đảm bảo rằng các cá nhân tài năng, đặc biệt là phụ nữ trong nghệ thuật và khoa học, bao gồm cả những người gặp điều kiện hạn chế có cơ hội lớn hơn để vươn lên và phát triển?
Vấn đề của thế giới là nó sẽ không thể vận hành trừ khi chúng ta hành động. Và 'chúng ta' ở đây chính là con người, bạn biết đấy. Chúng ta phải liên tục hành động và đứng lên vì những gì mình tin tưởng. Chúng ta phải liên tục tạo ra những cánh cửa mở để mọi người bước qua. Tôi nghĩ nhiều khi chúng ta hay nghĩ ai đó khác sẽ tạo ra cánh cửa và mở cửa, nhưng không, không phải họ, mà là chính chúng ta.
Vì vậy, tôi nghĩ thế giới chính là chúng ta, phải tiếp tục coi trọng sự đa dạng và hòa nhập, cũng như khả năng thực sự ghi nhận mọi người từ tất cả các xuất thân khác nhau. Và chúng ta cũng phải mở cánh cửa cho người đang đi phía sau bạn, hoặc người sẽ không có cơ hội nếu không có sự giúp đỡ của bạn. Vì vậy, tôi nghĩ đó là một số điều cần làm. Thế giới là chúng ta, chúng ta là thế giới, và vì vậy chúng ta phải làm điều đó cho nhau
Âm nhạc của chị trao quyền cho các cá nhân tin vào chính mình đồng thời nhấn mạnh rằng không ai vươn lên một mình cả. Vậy theo ý kiến của chị, tầm quan trọng của sự kết nối và hợp tác trong cuộc sống, nghệ thuật và khoa học là gì?
Với tôi, không có gì tuyệt vời hơn sự kết nối. Thật đặc biệt khi bạn gặp những người chưa từng gặp, khi bạn đi đến những nơi chưa từng đến. Bạn học hỏi và phát triển, và bạn hiểu những điều mà trước đây bạn chưa hiểu. Vì vậy, ý tưởng về sự kết nối đó cực kỳ quan trọng. Sự hợp tác cũng vậy, không gì sánh bằng. Giống như hợp tác trong khoa học, tôi có thể hình dung nó cũng tương tự như hợp tác trong âm nhạc. Là những điều chưa có sẽ tự hé lộ. Và nó xảy ra theo một cách mà có lẽ sẽ không thể xảy ra nếu bạn không làm việc cùng với người kia. Vì vậy, hợp tác rất mạnh mẽ.
Bạn thấy đấy, hợp tác và kết nối là anh em họ hàng, bởi vì bạn đang học hỏi mọi lúc. Và tôi nghĩ chúng ta phải cởi mở (open-minded) để muốn nói chuyện với nhau, muốn học hỏi từ nhau, và không được bảo thủ (closed-minded), bạn biết đấy, không được cố chấp theo cách của riêng mình. Chúng ta phải cởi mở và tò mò.
Và tôi nghĩ đó chính là những gì giải thưởng này đại diện. Giải thưởng VinFuture đại diện cho sự tò mò và khả năng không ngừng khám phá những điều mới mẻ. Vì vậy, điều đó đến thông qua sự hợp tác và kết nối.
Khi bước lên sân khấu tại VinFuture tối nay, chị muốn chia sẻ thông điệp gì với khán giả và đặc biệt là người hâm mộ tại Việt Nam?
Tôi rất hạnh phúc khi được ở đây lần đầu tiên. Tôi nóng lòng mong đây sẽ không phải là lần cuối cùng. Tôi thực sự rất vui mừng khi được biểu diễn cho khán giả này và được tôn vinh những nhà khoa học này. Tôi vừa mới được gặp họ lúc nãy, và họ đến từ khắp nơi trên thế giới, bạn biết đấy.
Việc họ đến đây và có thể được tôn vinh, được nâng đỡ tinh thần (uplifted) là rất đặc biệt. Bản thân họ cũng nâng đỡ tinh thần tôi, nên tôi muốn trao trả lại điều đó. Bạn biết đấy, họ nói với tôi rằng họ được truyền cảm hứng bởi tôi, nhưng họ không biết tôi được truyền cảm hứng nhiều như thế nào bởi họ.
Vì vậy, tôi nghĩ trong khán phòng này tối nay, và trên toàn Việt Nam, có một sự kết nối, có một nguồn cảm hứng mà chúng ta truyền qua lại cho nhau. Tối nay, tôi thực sự muốn tiếp tục nâng đỡ nhóm người này ở đây, để tôn vinh họ, để họ biết rằng họ đặc biệt, quan trọng, xuất sắc. Và tôi trân trọng điều đó. Đó là những gì tôi đang mong chờ... thông điệp đó.
Cám ơn chị về cuộc trò chuyện, chúc chị sẽ có thêm nhiều kỷ niệm đáng nhớ tại Việt Nam!
Tuyết Anh, Yến Nhi - Ảnh: Như Hoàn
