Vết xước không ai để ý
Bản tin của Đài Phát thanh Quốc gia Trung Quốc mở đầu bằng một cảnh quen thuộc. Chiếc xe được mang tới xưởng chính hãng để bảo dưỡng định kỳ, nhân viên kiểm tra gầm và ghi nhận một vết xước dài 3 mm, sau đó bảo hành trọn đời của chiếc xe bị hủy.
Chủ xe nói rằng bản thân không biết vết xước đó có từ lúc nào. Một chủ xe khác được bản tin dẫn lời cho biết khi chạy đường núi hoặc đường làng, phần gầm và hông xe va quệt cành cây hay đá là chuyện bình thường, nhiều khi người lái không hề hay biết.
Phần đắt nhất của câu chuyện nằm ở con số phía sau. Theo bản tin, khi mất quyền bảo hành, chi phí thay pin trong tương lai, vào khoảng 70.000 tới 80.000 nhân dân tệ, sẽ do chủ xe tự gánh, tương đương 272 tới 311 triệu đồng.
Đặt cạnh mặt bằng giá trong nước, gần 300 triệu đồng đủ mua một chiếc xe máy điện tốt cùng vài năm chi phí sử dụng, hoặc chiếm phần lớn giá trị còn lại của chính chiếc xe sau vài năm lăn bánh. Người mua trả tiền cho chữ trọn đời, rồi nhận lại một khoản nợ tiềm tàng ở mức đó.
Điểm yếu nhất của phía đại lý cũng được bản tin chỉ ra. Khi chủ xe yêu cầu đưa ra căn cứ cho việc hủy bảo hành, phía xưởng không cung cấp được quy định thành văn nào.
Cam kết nằm ở tiêu đề, điều kiện nằm ở phần chữ nhỏ
Cách vận hành của loại cam kết này đã được báo chí Trung Quốc mổ xẻ nhiều lần trong năm 2026. Phần lớn chương trình bảo hành trọn đời chỉ áp dụng cho chủ xe đầu tiên và xe không kinh doanh vận tải, nên chiếc xe mất quyền lợi ngay khi sang tên.
Giới hạn số km là điểm ít người để ý nhất. Nhiều hãng không tính theo năm dương lịch mà tính theo bất kỳ quãng 12 tháng liên tiếp nào, nên một đợt chạy đường dài có thể đẩy chủ xe vượt ngưỡng mà họ không nhận ra.
Điều kiện bảo dưỡng toàn bộ tại xưởng chính hãng cũng thường xuất hiện. Theo các bài phân tích điều khoản, chỉ cần thay một chi tiết nhỏ ở ngoài hệ thống ủy quyền, chủ xe đã có nguy cơ bị từ chối phần bảo hành cho nhóm pin, động cơ điện và bộ điều khiển.
Nhóm điều kiện cuối liên quan tới sửa chữa sau va chạm và ngưỡng chai pin. Sửa ngoài kênh ủy quyền có thể làm chấm dứt bảo hành ngay lập tức, còn ngưỡng chai pin do hãng tự đặt đôi khi thấp hơn mức quy định chung, và phần chênh đó rơi vào túi chủ xe.
Mức sàn do luật đặt ra, phần còn lại do hợp đồng
Có một ranh giới mà người mua nên nắm. Quy định về trách nhiệm sửa chữa, đổi và trả hàng với ô tô gia đình tại Trung Quốc buộc các chi tiết chính như pin động lực và động cơ điện phải được bảo hành tối thiểu 8 năm hoặc 120.000 km, tùy điều kiện nào đến trước. Mức này là sàn pháp lý, và mọi điều kiện do hãng tự thêm đều không thể cắt xuống dưới sàn đó.
Phần nằm trên sàn mới là nơi cam kết trọn đời phát huy tác dụng, và cũng là nơi hãng có toàn quyền viết điều kiện. Vì vậy, giá trị thật của một chương trình bảo hành trọn đời không nằm ở chữ trọn đời mà nằm ở danh sách các trường hợp bị loại trừ.
Ngày 23/6/2026, một văn bản do chín cơ quan quản lý Trung Quốc ký ban hành đã thu hẹp bớt dư địa này. Theo đó, hãng xe không được hạn chế người tiêu dùng tự chọn nơi bảo dưỡng và không được lấy việc đó làm lý do từ chối trách nhiệm bảo hành theo luật.
Vết xước 3 mm vì vậy không phải chuyện hy hữu của một đại lý khó tính. Nó là ví dụ cho thấy một cam kết quảng cáo có thể bị vô hiệu bằng một lý do mà chính bên đưa ra lý do cũng không chứng minh được bằng văn bản.
Với người đang cân nhắc một chiếc xe được chào bán kèm bảo hành trọn đời, việc cần làm trước khi đặt cọc là yêu cầu bản điều khoản đầy đủ và đọc đúng bốn chỗ, gồm phạm vi chủ xe, cách tính số km, yêu cầu về nơi bảo dưỡng, và danh sách chi tiết nào thực sự nằm trong nhóm được bảo hành.
Mốc kiểm chứng tiếp theo nằm ở các bản án đầu tiên áp dụng văn bản ngày 23/6/2026 vào tranh chấp bảo hành. Khi tòa ra phán quyết cụ thể về việc hãng phải chứng minh căn cứ từ chối, thị trường sẽ biết cam kết trọn đời là một quyền lợi hay chỉ là một dòng chữ trong tài liệu bán hàng.
PV
