Giữa bối cảnh làn sóng tự động hóa khiến hàng triệu người lao động nơm nớp lo sợ bị máy móc thay thế, tỷ phú Jeff Bezos lại vừa phác thảo một tương lai hoàn toàn trái ngược trong cuộc phỏng vấn trên Fox News với người dẫn chương trình Bret Baier.
Theo nhà sáng lập tập đoàn bán lẻ trực tuyến khổng lồ Amazon, trí tuệ nhân tạo sẽ tạo ra bước nhảy vọt về năng suất, đủ lớn để tái định hình toàn bộ đời sống kinh tế xã hội và đem lại sự giải phóng đáng kể cho sức lao động con người.
Cốt lõi trong nhận định của vị doanh nhân hiện sở hữu khối tài sản ước tính 378,6 tỷ USD nằm ở sự gia tăng vượt bậc của hiệu suất kinh tế. Bezos khẳng định những bước tiến công nghệ này sẽ cho phép người lao động đưa ra những lựa chọn vốn được xem là bất khả thi ở thời điểm hiện tại.
Thay vì phải chật vật với tuần làm việc năm ngày truyền thống, con người có thể chỉ cần làm ba ngày mỗi tuần mà vẫn đảm bảo thu nhập nuôi sống cả gia đình.
Thậm chí, các hộ gia đình vốn phụ thuộc vào hai nguồn thu nhập có thể quay lại mô hình chỉ cần một người đi làm, tạo điều kiện cho người còn lại chủ động rút khỏi thị trường lao động.
Đáng chú ý, thay vì tán thành giả thuyết về làn sóng thất nghiệp quy mô lớn, nhà sáng lập Amazon lại chỉ ra một kịch bản hoàn toàn khác: thị trường sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực. Khi năng suất lao động được đẩy lên cao, người dân không còn bị áp lực kinh tế buộc phải duy trì hai công việc cùng lúc, từ đó khiến các doanh nghiệp gặp nhiều trở ngại hơn trong việc tuyển dụng.
Dù thừa nhận có rất nhiều chuyên gia tài năng đang đưa ra các dự báo u ám về viễn cảnh AI tước đoạt việc làm của con người, Bezos thẳng thắn khẳng định ông hoàn toàn không đồng tình với những quan điểm bi quan đó.
Khi đối mặt với câu hỏi hóc búa từ Bret Baier liên quan đến thực tế Amazon đã cắt giảm tới 30.000 nhân sự trong vòng 12 tháng qua, tỷ phú người Mỹ đã bác bỏ mối liên hệ giữa việc cắt giảm này với làn sóng AI.
Ông lý giải rằng đợt thanh lọc nhân sự bắt nguồn từ giai đoạn mở rộng quy mô quá nóng và chiến dịch tuyển dụng ồ ạt của công ty nhằm đáp ứng nhu cầu bùng nổ sau đại dịch COVID-19.
Bên cạnh câu chuyện việc làm, Bezos cũng đưa ra góc nhìn đáng chú ý về hiện tượng đầu tư vào công nghệ hiện nay. Nhận định về việc AI đang bị coi là một "bong bóng công nghiệp", ông cho rằng đây là một trạng thái bong bóng mang tính tích cực đối với xã hội.
Giới đầu cơ có thể chịu thua lỗ khi rót vốn tràn lan vào mọi ý tưởng, nhưng mặt tích cực là mọi phát kiến đều có cơ hội nhận tài trợ và những giá trị công nghệ thực sự sẽ không bao giờ biến mất kể cả khi bong bóng tài chính vỡ tan.
Ông cũng bày tỏ sự đồng tình với cách gọi "Siêu trí tuệ" (SI) do cựu Tổng thống Donald Trump khởi xướng, bởi từ ngữ "nhân tạo" thường mang lại cảm giác thiếu thiện cảm và hàm ý giả tạo.
Góc nhìn lạc quan của Bezos có nhiều điểm tương đồng với tuyên bố của Elon Musk tại cuộc gặp gỡ các lãnh đạo công nghệ ở Nhà Trắng, nơi người giàu nhất hành tinh nhắc về một "kỷ nguyên dư dả" với mức thu nhập cao phổ quát.
Những viễn cảnh màu hồng này dẫu còn cần thêm thời gian để kiểm chứng, nhưng các dữ liệu thực tế tại Mỹ hiện tại đang phần nào củng cố cho sự bình tâm của giới quan sát. Tỷ lệ thất nghiệp tại nền kinh tế số một thế giới vẫn duy trì ổn định trong biên độ từ 4,1% đến 4,5% suốt hai năm qua.
Đồng thời, báo cáo công bố vào tháng sáu của Yale Budget Lab cũng xác nhận tác động của AI đối với thị trường việc làm từ cuối năm 2022 đến nay vẫn rất khiêm tốn, chủ yếu thúc đẩy việc biến đổi tính chất công việc thay vì trực tiếp xóa bỏ vị trí của người lao động.
Đức Khương
