2Wai gây sốc vì video cho thấy người dùng trò chuyện với phiên bản AI của người thân đã mất
Năm 2020, Kanye West từng tặng Kim Kardashian một đoạn hologram mô phỏng người cha quá cố của cô, mở ra một tương lai công nghệ vừa ấn tượng vừa lạnh gáy. Giờ đây, làn sóng AI đang đưa ý tưởng này tới đông đảo người dùng.
Startup 2Wai, trụ sở tại Los Angeles, đã ra mắt ứng dụng cho phép tạo avatar kỹ thuật số của người đã khuất và lập tức thu hút sự chú ý. Video quảng bá do đồng sáng lập Calum Worthy đăng tải cho thấy một phụ nữ mang thai trò chuyện qua điện thoại với avatar AI của mẹ mình. Đoạn clip tiếp tục tua nhanh 10 tháng, avatar này đọc truyện cho em bé, rồi sau đó trò chuyện với cậu bé khi lớn lên. Cuối video, người con đã trưởng thành thông báo rằng avatar của bà sắp được làm cụ.
Kết thúc clip là câu: “Với 2Wai, ba phút có thể kéo dài mãi mãi”. Worthy cho biết mục tiêu của công ty là xây dựng một kho lưu trữ sống động về ký ức con người thông qua mạng xã hội dựa trên avatar. Anh đặt câu hỏi: “Điều gì sẽ xảy ra nếu những người thân đã mất có thể bước tiếp cùng tương lai của chúng ta?”.
Ứng dụng hiện đã xuất hiện trên App Store dưới dạng bản beta, cho phép người dùng tạo HoloAvatar mà theo mô tả của 2Wai là có thể nhìn, nói và chia sẻ ký ức giống như bản gốc. Phiên bản Android sẽ được ra mắt sau.
Ngay khi xuất hiện, concept này lập tức bị so sánh với tập phim Be Right Back của Black Mirror năm 2013, nơi một phụ nữ tạo bản sao AI của người yêu đã khuất. Dư luận phản ứng mạnh, nhiều người gọi video quảng bá là “gây ám ảnh”, “đáng sợ” hoặc “demonic”.
Tranh luận đạo đức leo thang quanh việc tái tạo người đã mất bằng AI
Chỉ trích lớn nhất hướng vào việc trẻ em trong video phát triển tình cảm gắn bó với phiên bản AI của bà ngoại, tạo ra câu hỏi liệu công nghệ như 2Wai có khiến ký ức bị bóp méo hoặc cản trở quá trình đối diện với mất mát hay không.
Nhiều ý kiến lo ngại đây là bước đi xa hơn trong trào lưu tái tạo người chết bằng công nghệ. Khi avatar ngày càng giống thật và robot hình người cũng đang phát triển nhanh, khả năng tạo ra phiên bản vật lý của người đã khuất không còn quá xa. Điều này đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư, danh tính và việc thương mại hóa nỗi đau.
Dù vấp phải phản ứng mạnh, video quảng bá của 2Wai vẫn thu hút hơn 4,1 triệu lượt xem trên X. Một số người tỏ ra ủng hộ vì muốn lưu giữ giọng nói và câu chuyện của người thân. Tuy vậy, phần lớn cho rằng công nghệ này đang tiến quá sát ranh giới khoa học viễn tưởng.
2Wai mô tả mình là nền tảng lưu giữ di sản và câu chuyện gia đình. Ngược lại, nhiều người xem đây là bước tiến gây bất an cho tương lai, nơi trí nhớ và cảm xúc con người dễ bị công nghệ can thiệp hơn bao giờ hết.
Cuộc tranh luận về nỗi đau, ký ức và AI đang trở nên gay gắt và có lẽ sẽ còn kéo dài khi công nghệ như 2Wai tiếp tục phát triển.
Phạm Hoàng
