LTS: Từ ngày 1/6/2026 tới đây, việc triển khai bắt buộc sử dụng xăng sinh học E5, E10 theo lộ trình của cơ quan quản lý được xem là bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển năng lượng sạch tại Việt Nam. Chủ trương này không chỉ góp phần giảm phát thải khí độc hại, bảo vệ môi trường mà còn thúc đẩy việc sử dụng các nguồn nhiên liệu tái tạo, hướng tới nền kinh tế xanh và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh các cam kết giảm phát thải và chuyển dịch năng lượng, việc phổ biến xăng sinh học được kỳ vọng sẽ góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng nhiên liệu, từng bước hình thành thị trường năng lượng thân thiện với môi trường.
Nhằm làm rõ hơn ý nghĩa của chủ trương này, Tạp chí Đời sống & Pháp luật thực hiện loạt bài ghi nhận ý kiến từ cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân về những lợi ích của việc sử dụng xăng sinh học E5, E10; đồng thời phân tích các điều kiện cần thiết để chính sách được triển khai hiệu quả, tạo sự đồng thuận trong xã hội. Qua đó, loạt bài kỳ vọng góp phần lan tỏa nhận thức về sử dụng năng lượng sạch, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.
Clip: Chuyên gia phân tích những lợi ích của việc sử dụng xăng sinh học E5, E10
Nhiều ưu điểm vượt trội
Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị 07 về việc đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến sản xuất, tồn trữ, phối trộn, phân phối và chất lượng nhiên liệu sinh học.
Chỉ thị được ban hành trong bối cảnh từ ngày 1/6, xăng không chì sẽ được phối trộn thành xăng E10 sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Việc phối trộn xăng E5 RON 92 tiếp tục thực hiện đến hết tháng 12/2030.
Ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam
Trao đổi với PV Đời sống & Pháp luật, ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam khẳng định, việc chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh, sạch là xu thế tất yếu trên phạm vi toàn cầu. Trong xu thế đó, nhiên liệu sinh học, đặc biệt là xăng E5, E10 được coi là một trong những giải pháp chiến lược đối với Việt Nam, mang lại nhiều lợi ích.
Theo ông Hùng, trước tiên cần khẳng định rõ E5 hay E10 chỉ là xăng sinh học thay thế xăng khoáng, còn phân hạng theo tiêu chuẩn môi trường vẫn bao gồm các mức Euro 2, Euro 3, Euro 4 và Euro 5. Vì vậy, mối quan tâm lớn nhất của người tiêu dùng không phải là "E5 hay E10", mà là phương tiện của họ phù hợp với tiêu chuẩn nhiên liệu nào. Việc khuyến cáo phải đầy đủ, rõ ràng và chính xác.
Xăng E10 là loại xăng sinh học được pha trộn giữa 90% xăng truyền thống (xăng khoáng) và 10% ethanol (cồn sinh học). Việc sử dụng xăng E5, E10 mang những ưu điểm như: Thân thiện với môi trường (Ethanol là nhiên liệu tái tạo, giảm phát thải khí CO2 và các chất gây ô nhiễm khác), giảm hiệu ứng nhà kính và ô nhiễm không khí; giá thành thường rẻ hơn xăng truyền thống, đồng thời nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu...
Cồn sinh học ethanol (còn gọi là rượu ngũ cốc hay rượu ethyl, rượu êtylic,...) dùng để phối trộn xăng được chế biến thông qua quá trình lên men các sản phẩm hữu cơ như tinh bột, cellulose, lignocellulose, thường là từ các loại ngũ cốc như ngô, lúa mì, đậu tương hoặc từ vỏ cây, bã mía...
Vệc chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh, sạch là xu thế tất yếu trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh đó, xăng E5, E10 được coi là một trong những giải pháp chiến lược đối với Việt Nam, mang lại nhiều lợi ích
Chia sẻ tại hội thảo quốc tế về “Phát triển nhiên liệu sinh học trong thời kỳ mới - những nhiệm vụ trọng tâm để kiến tạo tương lai nhiên liệu bền vững tại Việt Nam”, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và Phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết, về hiệu quả của xăng E10 trên phương tiện giao thông là ô tô xe máy nhìn chung có tác động tích cực với tính năng kỹ thuật như cải thiện công suất, giảm tiêu thụ nhiên liệu.
Bên cạnh đó, sử dụng xăng E10 còn giảm được các thành phần độc hại CO và HC trong khí thải, bởi ethanol (sử dụng để phối trộn E10) có nguồn gốc sinh học, có khả năng tái tạo và giảm phát thải CO2.
Đưa ra dẫn chứng cụ thể, ông Tuyến cho biết với nghiên cứu, đánh giá trên ô tô sản xuất năm 2003 phun xăng điện tử, kết quả về công suất và tiêu hao nhiên liệu có sự tương đồng với nhau ở các xe sử dụng xăng RON92, E5RON92 và E10RON92.
Riêng xe ô tô sử dụng xăng E10 có lượng phát thải độc hại CO giảm mạnh 33%, HC giảm 18% so với xe chạy xăng khoáng RON92. Khả năng tăng tốc ghi nhận cải thiện rõ rệt. Cùng một mẫu xe thử nghiệm, khi sử dụng E10 thời gian tăng tốc từ 0 - 100 km/h chỉ mất 15,7 giây, còn xăng khoáng là 19 giây. Điều này chứng minh E10 không chỉ thân thiện với môi trường mà còn đem lại trải nghiệm vận hành tốt hơn.
Từ nghiên cứu của Đại học Bách khoa Hà Nội và các nghiên cứu trên thế giới cho thấy xăng E10 phù hợp với hầu hết các phương tiện đang lưu hành, tuy nhiên có thể ảnh hưởng nhất định tới phương tiện thế hệ cũ, sử dụng chế hòa khí. Do đó, ông Tuyến lưu ý các nhà sản xuất và nhập khẩu ô tô, xe máy ở Việt Nam cần công bố danh sách các mẫu xe tương thích với xăng E10, có khuyến cáo trong trường hợp cần thiết.
Chủ phương tiện cần lưu ý gì?
Trao đổi với PV ĐS&PL, kỹ sư ô tô Nguyễn Quang Trọng (chủ gara ô tô Việt Nhật) cho rằng, yếu tố quan trọng nhất khi chuyển sang dùng E10 là độ tương thích của từng dòng xe.
Theo ông Trọng, đa số các mẫu xe sản xuất trong hơn 10 năm trở lại đây có thể vận hành ổn định với loại nhiên liệu này. Tuy nhiên, với những dòng xe đời cũ, đặc biệt là xe sử dụng chế hòa khí, người dùng cần lưu ý một số hướng dẫn.
Đa số các mẫu xe sản xuất trong hơn 10 năm trở lại đây có thể vận hành ổn định với loại xăng sinh học E5, E10
“Ethanol trong E10 có tính hút ẩm và khả năng ăn mòn nhẹ, có thể ảnh hưởng đến gioăng cao su, ống dẫn nhiên liệu hoặc kim phun nếu hệ thống không được thiết kế phù hợp. Vì vậy, việc kiểm tra khuyến nghị của nhà sản xuất trước khi chuyển đổi là điều cần thiết”, ông Trọng phân tích.
Một vấn đề khác được vị kỹ sư lưu ý là đặc tính hấp thụ nước của ethanol. Khi để lâu trong điều kiện ẩm, nhiên liệu có thể xảy ra hiện tượng tách lớp, có thể gây khó khởi động ban đầu. Nếu xe ít sử dụng, nên khởi động định kỳ và tránh để bình xăng ở mức quá thấp trong thời gian dài.
Ngoài ra, trong giai đoạn đầu sử dụng, E10 có thể làm bong các cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong bình xăng và đường ống. Điều này tiềm ẩn nguy cơ gây tắc lọc nhiên liệu hoặc ảnh hưởng đến kim phun. Do đó, việc kiểm tra và thay thế lọc xăng định kỳ cần được chú trọng hơn.
Liên quan đến lo ngại xe hao xăng hơn khi dùng E10, kỹ sư Trọng cho rằng mức tiêu hao có thể tăng nhẹ do hàm lượng năng lượng của ethanol thấp hơn xăng khoáng truyền thống. Tuy nhiên, mức chênh lệch này thường không đáng kể. Nếu giá bán E10 cạnh tranh hơn, người dùng vẫn có thể tối ưu chi phí vận hành.
Ở góc độ môi trường và chính sách năng lượng, E10 được kỳ vọng góp phần giảm phát thải khí độc hại, đồng thời giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Chuyên gia khuyến cáo, để việc chuyển đổi diễn ra an toàn và hiệu quả, người tiêu dùng cần chủ động tìm hiểu thông tin, tuân thủ khuyến nghị kỹ thuật và tăng cường bảo dưỡng phương tiện định kỳ.
Còn tiếp...
