Lời giải thích muộn màng sau cơn địa chấn toàn cầu
Theo dữ liệu phân tích từ công ty cơ sở hạ tầng web Cloudflare, lưu lượng truy cập vào bộ ứng dụng văn phòng Microsoft 365 bắt đầu lao dốc không phanh ngay từ trưa thứ Năm và gần như "đóng băng" hoàn toàn vào khoảng 19:00 UTC (theo giờ Mỹ). Phải đến 8 giờ sáng ngày hôm sau, những tín hiệu phục hồi đầu tiên mới xuất hiện.
Trong thông cáo chính thức phát đi sau khoảng 20 giờ sự cố diễn ra, Microsoft khẳng định đây là lỗi kỹ thuật thuần túy, hoàn toàn không liên quan đến tấn công mạng hay trí tuệ nhân tạo (AI).
"Sự cố này bắt nguồn từ một vấn đề phát sinh trong quá trình nâng cấp dung lượng mạng trước đó, xuất hiện sau một thay đổi mạng gần đây," tuyên bố của Microsoft nêu rõ. "Do nhu cầu quá lớn, chúng tôi đã khôi phục dịch vụ từng bước, xác nhận tính ổn định ở mỗi giai đoạn. Mặc dù quá trình này mất nhiều thời gian hơn, nhưng nó đã giúp đảm bảo việc khôi phục ổn định."
Dẫu vậy, việc Microsoft giữ im lặng và không thể đưa ra lời giải thích trong nhiều giờ đầu tiên đã dấy lên một nghi vấn lớn trong giới công nghệ. Liệu chính bản thân "gã khổng lồ" này cũng không biết chuyện gì đang xảy ra bên trong hệ thống của mình?
"Vòng lặp phản hồi" và bóng ma từ cú sập Facebook năm 2021
Khi các tập đoàn công nghệ ngày càng nắm giữ "yết hầu" của hàng loạt dịch vụ thiết yếu toàn cầu, chỉ một sai sót nhỏ trong khâu bảo trì định kỳ cũng đủ sức kéo sập cả một mảng lớn của internet - kịch bản này từng lặp đi lặp lại liên tiếp với Amazon Web Services, Cloudflare và Azure trong năm ngoái.
Tuy nhiên, thời gian khắc phục kéo dài bất thường lần này của Microsoft vẫn khiến giới chuyên môn phải giật mình.
Theo dữ liệu từ Cloudflare, ngay thời điểm Office Online ngừng hoạt động, lượng yêu cầu gửi đến máy chủ Exchange Online lại bất ngờ tăng vọt gấp 3 lần. Nguyên nhân là do hàng triệu thiết bị và ứng dụng của người dùng liên tục tự động gửi lệnh kết nối lại (retry), vô tình tạo ra một cơn bão lưu lượng dội ngược vào hệ thống đang gặp vấn đề.
Nhận định về hiện tượng này, ông Doug Madory - Giám đốc phân tích internet tại nền tảng tình báo mạng Kentik cho rằng sự cố lần này gợi nhớ trực tiếp đến thảm họa của Facebook vào năm 2021, khi các bước kiểm tra định kỳ gặp trục trặc và kéo sập toàn bộ mạng lưới toàn cầu. Thời điểm đó, kỹ sư Facebook mất nhiều giờ chỉ vì chính các công cụ chẩn đoán sự cố cũng bị ngắt kết nối.
"Điều đáng chú ý là tại sao phải mất một khoảng thời gian dài như vậy để phục hồi," ông Madory thẳng thắn nhận xét. "Mười chín giờ là một khoảng thời gian cực kỳ dài đối với một sự cố ngừng hoạt động toàn cầu của MS Exchange."
Khi hạ tầng đám mây phình to vượt tầm kiểm soát
Đồng tình với quan điểm trên, Giáo sư Justin Cappos thuộc khoa Khoa học Máy tính và Kỹ thuật tại Đại học New York (NYU) ví von việc vận hành các điện toán đám mây quy mô siêu lớn ngày nay phức tạp không khác gì việc điều hành một quốc gia hay duy trì một cơ thể sống.
"Có quá nhiều bộ phận chuyển động khác nhau và vô số chi tiết nhỏ đang vận hành ngầm khắp nơi để giữ cho hệ thống chạy trơn tru. Đôi khi sự cố xảy ra, việc tìm ra nguyên nhân gốc rễ thực sự là điều vô cùng khó khăn," Giáo sư Cappos phân tích.
Tuy nhiên, xét trên những thông tin kỹ thuật mà Microsoft đã công bố cho đến nay, chính vị giáo sư từ NYU cũng không giấu nổi sự ngạc nhiên trước sự chậm trễ của tập đoàn phần mềm lớn nhất thế giới:
"Tôi thực sự bất ngờ khi họ lại mất nhiều thời gian đến vậy để sửa chữa lỗi này."
Cú sập kéo dài gần một ngày của Microsoft một lần nữa phơi bày gót chân Achilles của kỷ nguyên số. Khi các đế chế công nghệ càng phình to và phụ thuộc lẫn nhau, rủi ro hệ thống càng trở nên khó lường và chỉ một mắt xích mạng gặp trục trặc cũng đủ khiến cả thế giới phải trả giá bằng sự tê liệt trên diện rộng./
Thiên Minh
