Câu chuyện về thiếu nữ 14 tuổi họ Cao (tên họ đã được thay đổi) tại Trung Quốc đang trở thành nỗi ám ảnh cho các bậc phụ huynh trên khắp châu Á. Từ một cô bé đang trong độ tuổi dậy thì rực rỡ, rất năng động và có học lực khá, em bỗng nhiên rơi vào trạng thái rối loạn cảm xúc, mất ngủ và thường xuyên hay quên. Những thay đổi này khiến điểm số của em tụt dốc không phanh, khả năng tiếp thu bài vở kém đến mức không thể theo kịp chương trình và buộc phải nghỉ học ở nhà trong sự ngỡ ngàng của gia đình.
Ban đầu, cha mẹ em chỉ tặc lưỡi cho rằng con mình gặp áp lực thi cử hoặc sự thay đổi tâm lý thất thường của lứa tuổi dậy thì. Chỉ đến khi phát hiện con gái đã "mất dấu" kinh nguyệt suốt 6 tháng trời, gia đình mới tá hỏa đưa em đi khám.
Kết quả xét nghiệm nội tiết đã khiến tất cả phải lặng đi: Chức năng buồng trứng của thiếu nữ Tiểu Cao ở tuổi 14 đã suy kiệt, lão hóa mức độ nặng tương đương với một phụ nữ 75 tuổi.
Bác sĩ Chai Songyan, trưởng khoa Phụ sản Bệnh viện Y học Cổ truyền Bắc Kinh (Trung Quốc) là người trực tiếp theo dõi ca bệnh. Bà thậm chí đã phải thốt lên kinh ngạc vì ở lứa tuổi trăng tròn, cơ thể cô bé lại cạn kiệt nhựa sống đến mức không thể tin nổi. Rồi đến khi biết được nguyên nhân đến từ thói quen ăn uống của thiếu nữ này, bà vừa giận vừa thương: "Ăn như thế không bệnh mới lạ!".
Kiểu ăn uống "tàn phá" buồng trứng suốt nhiều năm
Hóa ra, thiếu nữ này không thích ăn cơm cùng gia đình mà đam mê đồ ăn vặt, các món ăn nhanh, thực phẩm chế biến. Tiểu Cao có niềm đam mê đặc biệt với các loại đồ ăn cay nồng, thực phẩm chiên rán và các món ăn nhanh gọi ngài hàng. Em thường dùng nó thay cho bữa chính trong thời gian dài, ăn đêm trong những ngày thức khuya ôn bài, ngay cả khi tụ tập cùng đám bạn.
Bố mẹ Tiểu Cao biết điều này nhưng phần vì quá bận rộn, phần vì chiều con gái, thấy con vui vẻ, ăn uống ngon miệng và giảm bớt áp lực học hành nên cũng chỉ "thấy thì nhắc nhở qua loa". Họ cũng không hề biết rằng, những món ăn khoái khẩu ấy khi nạp vào cơ thể liên tục trong thời gian dài hại cơ thể khủng khiếp đến thế nào.
Bác sĩ Chai Songyan đặc biệt cảnh báo rằng, thực phẩm siêu chế biến chứa hàm lượng lớn axit béo chuyển hóa (trans fat), chất phụ gia và cả các chất gây ô nhiễm môi trường từ bao bì. Khi nạp vào cơ thể trẻ em liên tục, chúng tấn công trực diện vào hệ thống nội tiết đang trong quá trình hoàn thiện, làm "đóng băng" chức năng buồng trứng.
Những món ăn Tiểu Cao mê mẩn nhìn chung tàn phá buồng trứng theo 2 cơ chế chính như sau:
- Đẩy nhanh sự cạn kiệt nang trứng: Mỗi người phụ nữ sinh ra chỉ có một số lượng nang trứng nhất định. Việc nạp quá nhiều chất độc hại khiến các nang trứng này bị kích thích rụng sớm hoặc bị tiêu hủy hàng loạt ngay từ thời thơ ấu.
- Rối loạn hệ thống nội tiết: Các chất phụ gia làm rối loạn trục hạ đồi - tuyến yên, khiến "bộ máy" điều khiển sinh sản bị tê liệt khi chưa kịp trưởng thành.
Chưa kể, Tiểu Cao còn thường xuyên thức khuya, căng thẳng vì áp lực học hành, sự lỳ vọng từ cha me. Những yếu tố này cũng góp phần làm rối loạn cơ thể, gây suy giảm chức năng buồng trứng.
Những dấu hiệu suy buồng trứng sớm cần được can thiệp ngay
Suy buồng trứng là tình trạng chức năng của buồng trứng ngừng hoạt động và ngừng sản xuất trứng. Chức năng buồng trứng của phụ nữ bình thường sẽ bắt đầu suy giảm khi họ khoảng 45 đến 50 tuổi, tức là khi mãn kinh. Còn nếu các chức năng của buồng trứng suy giảm hoặc ngừng hoạt động trước 40 tuổi thì được gọi là suy buồng trứng sớm.
Bàn luận về ca bệnh này, bác sĩ Xiong Xiumei, phó trưởng khoa Phụ sản Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc), nhấn mạnh rằng nguyên nhân gây suy buồng trứng sớm cực kỳ phức tạp. Có thể do di truyền, miễn dịch tự tấn công mô buồng trứng, bệnh lý hoặc lối sống sai lầm. Các dấu hiệu điển hình bao gồm:
- Kinh nguyệt bất thường: Chu kỳ thưa dần (trên 90 ngày), quá ngắn (dưới 21 ngày) hoặc mất kinh trên 3 tháng.
- Lượng kinh sụt giảm: Lượng máu kinh ít đi đột ngột, dấu hiệu cho thấy các nang trứng đang cạn kiệt.
- Tâm lý bất ổn: Thường xuyên lo lắng, dễ cáu gắt hoặc trầm cảm (dễ bị nhầm với áp lực học tập).
- Triệu chứng nội tiết: Mất ngủ, hay quên, bốc hỏa và đổ mồ hôi trộm về đêm do thiếu hụt estrogen.
- Biến đổi chuyển hóa: Tăng cân nhanh bất thường, cơ thể mệt mỏi và có dấu hiệu kháng insulin.
Bác sĩ Xiong khẳng định tuổi vị thành niên là giai đoạn "vàng" để điều trị. Việc can thiệp kịp thời bằng liệu pháp thay thế hormone giúp đảm bảo sự phát triển bình thường của hệ xương, tim mạch và hệ thần kinh, tránh những hậu quả vĩnh viễn như vô sinh hay loãng xương sớm. Với Tiểu Cao cũng vậy, sau khi nhận thức được tầm nghiêm trọng của vấn đề, gia đình đã cùng em thay đổi lối sống và tuân thủ phác đồ điều trị. Sau hai tháng, chỉ số chức năng buồng trứng và sức khỏe tổng thể của Tiểu Cao bắt đầu biến chuyển theo hướng tích cực.
Nguồn và ảnh: TOPick, Woman.tvbs, Sohu
