Một "vết thương" cũ vừa bị xới lại trên mạng xã hội, phơi bày khoảng cách thu nhập tàn khốc giữa những người trực tiếp tạo ra anime và những ngôi sao hưởng lợi từ nó. Câu hỏi nhức nhối được đặt ra: "Tại sao người vẽ nên giấc mơ lại sống trong nghèo khó, còn người "hóa thân" vào giấc mơ đó lại kiếm tiền tỷ?"
Cuộc tranh luận bùng nổ sau một bài đăng viral chỉ ra sự chênh lệch không tưởng giữa lương của các họa sĩ diễn họa (animator) và thu nhập của các cosplayer đình đám. Đây là một sự thật khó chấp nhận khi những người vẽ từng khung hình cho bộ phim bạn yêu thích đang phải vật lộn để tồn tại. Trong khi các ngôi sao nội dung thứ cấp lại thu về hàng triệu USD nhờ chính những tác phẩm đó.
Enako và con số 100 triệu Yên: Khoảng cách không thể san lấp
Tâm điểm của cuộc tranh cãi là Enako – cosplayer số 1 Nhật Bản. Theo báo cáo, thu nhập hàng năm của cô rơi vào khoảng 100 triệu Yên (tương đương 1 triệu USD, gần 26 tỷ VNĐ). Ngược lại, mức lương trung bình của một họa sĩ diễn họa trong ngành công nghiệp anime chỉ dao động từ 3 đến 4 triệu Yên mỗi năm (khoảng 20.000 USD, khoảng hơn 500 triệu đồng).
Sự chênh lệch gấp 30 lần này đã tạo nên một làn sóng phẫn nộ. Nhiều người dùng mạng xã hội bày tỏ sự khó chịu rằng: "Liệu có công bằng không khi người sáng tạo gốc sống trong cảnh túng quẫn, trong khi thị trường thứ cấp lại giàu sụ?"
Lỗi không nằm ở cosplayer, lỗi ở hệ thống
Dù sự so sánh này nghe có vẻ cay đắng, nhưng các chuyên gia và người hâm mộ tỉnh táo đều nhận định rằng lỗi ở đây không phải là các cosplayer. Vấn đề thực sự nằm ở hệ thống Ủy ban sản xuất (Production Committee) – cơ chế phân phối lợi nhuận khiến dòng tiền gần như không bao giờ chảy về túi các studio hay những nhân viên cấp cơ sở.
Trong khi ngành công nghiệp anime mặc sức hưởng lợi từ việc quảng bá miễn phí của các cosplayer, họ lại thất bại thảm hại trong việc bảo vệ nghệ sĩ của chính mình khỏi sự bóc lột sức lao động. Các họa sĩ phải làm việc kiệt sức trong điều kiện tồi tệ, trong khi lợi nhuận khổng lồ từ bản quyền, quảng cáo và nội dung phái sinh lại chảy vào túi các tập đoàn và những người làm nội dung bên lề.
Sự bất công này không chỉ là câu chuyện về tiền bạc, mà còn là lời cảnh báo về tương lai của ngành anime. Nếu người sáng tạo không thể sống được với nghề, liệu ai sẽ là người vẽ tiếp những giấc mơ cho chúng ta trong tương lai?
Bảo Lâm
