Có một hình ảnh rất quen thuộc nhưng ít khi được nói ra của những người đàn ông đang bước vào độ chín của sự nghiệp. Sau một ngày dài kiệt sức với những cuộc họp căng thẳng, những con số báo cáo vô hồn và những cái bắt tay đầy toan tính, họ trở về nhà.
Khi vợ con đã say giấc, không gian chìm vào yên lặng, âm thanh duy nhất còn lại là tiếng click nhẹ nhàng từ phím bấm vật lý chuyển trang trên một chiếc máy đọc sách nhỏ gọn. Trên màn hình E-Ink không lóa mắt ấy không phải là sách kỹ năng quản trị, từ điển ngoại ngữ hay báo cáo tài chính, mà là những chương tiên hiệp, kiếm hiệp dài dằng dặc.
Nhiều người nhìn vào thú vui này và vội vã kết luận rằng đó là một hình thức lẩn tránh thực tại. Rằng một người đàn ông mặc vest, mang trọng trách lèo lái cả một đội ngũ lại đi đắm chìm vào những câu chuyện ngự kiếm phi hành, tu tiên đắc đạo là một sự ấu trĩ. Nhưng thực chất, những áng văn mạng mang đậm màu sắc Đạo giáo lại là một tấm gương phản chiếu trần trụi và sắc bén nhất về quy luật sinh tồn của thế giới người lớn.
Bất cứ ai từng say mê tiên hiệp đều nằm lòng một quy luật bất thành văn: không có sức mạnh nào được trao tặng miễn phí. Để bước lên một cảnh giới cao hơn, người tu luyện bắt buộc phải đón nhận "thiên kiếp". Đó là những trận lôi đình giáng xuống từ cửu thiên, vắt kiệt cả thể xác lẫn tinh thần, có thể đánh cho tan thành tro bụi nếu nền tảng của bản thân không vững vàng.
Đàn ông ở tuổi ngoài ba mươi hiểu thiên kiếp hơn ai hết. Đó không phải là sấm sét trên trời, mà là những đợt sa thải nhân sự hàng loạt, là dòng tiền doanh nghiệp đứt gãy, là món nợ ngân hàng đến hạn giữa lúc nền kinh tế đang bước vào chu kỳ suy thoái.
Trong truyện, kẻ sợ hãi thiên kiếp mà dùng bí pháp che giấu tu vi sẽ vĩnh viễn kẹt lại ở một cảnh giới, tuổi thọ cạn kiệt rồi chết trong hối tiếc. Ở đời thực, người đàn ông né tránh rủi ro, không dám đương đầu với những biến cố lớn sẽ mãi mãi quẩn quanh trong một vùng an toàn chật hẹp, nhìn cơ hội vụt qua tay và dần bị thị trường đào thải.
Đọc tiên hiệp là cách để người đàn ông tự nhắc nhở bản thân về tính tất yếu của khủng hoảng. Rằng những bầm dập mà họ đang gánh chịu không phải là dấu chấm hết, mà chỉ là một chướng ngại vật bắt buộc phải vượt qua để tư duy và bản lĩnh lột xác, hiên ngang bước sang một cảnh giới mới.
Bên cạnh thiên kiếp, sự tàn khốc của giới tu chân trong các bộ truyện còn nằm ở sự cám dỗ của "tâm ma". Thương trường - nơi người đàn ông đang lăn lộn mỗi ngày - thực chất cũng là một thế giới tu chân thu nhỏ với vô vàn cạm bẫy.
Ở đó có những mánh lới làm ăn chớp nhoáng mang lại lợi nhuận khổng lồ nhưng sẵn sàng bóp nghẹt uy tín đường dài. Ở đó có những bè phái chốn công sở, những cái gật đầu thỏa hiệp có thể vứt bỏ mọi nguyên tắc đạo đức cốt lõi chỉ để đổi lấy chút hư vinh.
Trong thế giới tiên hiệp, kẻ tu luyện vì hám lợi mà đi đường tắt, hút công lực của người khác sớm muộn cũng tẩu hỏa nhập ma. Trong kinh doanh, kẻ đánh mất đạo tâm, chạy theo lợi ích ngắn hạn bất chấp thủ đoạn rốt cuộc cũng tự hủy hoại cơ đồ của chính mình.
Đạo tâm của một người đàn ông chính là giới hạn nguyên tắc mà anh ta tự vạch ra. Giữ vững đạo tâm giữa chốn hồng trần cuồn cuộn dục vọng là một cuộc chiến tĩnh lặng nhưng khốc liệt không kém bất kỳ thương vụ bạc tỷ nào.
Mỗi buổi tối, khi ngón tay lướt qua phím vật lý bên hông thiết bị để theo dõi hành trình kiên định của một nhân vật chính giữa muôn trùng vây hãm, người đọc thực chất đang tự thanh lọc lại tâm trí mình. Họ tìm thấy sự đồng điệu với cái tĩnh tại của những bậc cao nhân, học cách nhìn thấu những màn kịch phù phiếm và giữ cho ngọn lửa nguyên tắc bên trong không bị những cơn bão danh lợi thổi tắt.
Đàn ông chuộng những triết lý Đạo giáo ẩn sau lớp vỏ bọc văn học bởi nó dạy họ cách buông bỏ chấp niệm. Chúng ta thường tự làm khổ mình bởi những sân hận rất đời thường: một câu nói kháy của đồng nghiệp, một hợp đồng bị đối thủ nẫng tay trên, một sự bất công trong lộ trình thăng tiến.
Nhưng dưới góc nhìn của một thế giới trải dài qua hàng vạn năm, những được mất ấy nhỏ bé như hạt cát. Người đàn ông bản lĩnh học được cách phóng tầm mắt ra xa, nhìn nhận đại cục thay vì sa đà vào những cuộc giao tranh vi mô bào mòn năng lượng. Họ học cách "vô vi", không phải là không làm gì, mà là làm mọi thứ thuận theo dòng chảy của quy luật thị trường, không cưỡng cầu, không oán thán.
Chiếc máy đọc sách chớp nháy rồi chuyển sang chế độ ngủ. Thế giới của phi kiếm và đan dược khép lại, nhường chỗ cho sự tĩnh lặng tuyệt đối của đêm đen. Người đàn ông đặt thiết bị xuống bàn cạn, nhắm mắt lại và chìm vào giấc ngủ.
Sáng mai, khi mặt trời mọc, anh ta sẽ lại khoác lên mình bộ áo giáp của trách nhiệm, bước ra ngoài kia và tiếp tục cuộc chiến của riêng mình. Chỉ khác là, sau một đêm ngụp lặn trong thế giới của đạo pháp và thiên kiếp, cái đầu của anh ta đã lạnh hơn, và tâm thế đã trở nên trầm ổn, vững vàng hơn rất nhiều.
Đức Khương
