Phần Lan cảnh báo Mỹ
Phần Lan đã kêu gọi các quan chức Mỹ không mô tả các cam kết an ninh trong tương lai đối với một Ukraine hậu chiến là "tương tự như Điều 5", ngụ ý rằng làm như vậy có thể làm suy yếu điều khoản phòng thủ chung cốt lõi của liên minh quân sự NATO, theo một bức điện tín của Bộ Ngoại giao mà POLITICO thu thập được.
Phần Lan là một trong những thành viên mới nhất của NATO, gia nhập sau khi Nga tiến hành chiến dịch đặc biệt ở Ukraine năm 2022.
Trước đó, cuối năm ngoái, Ukraine thừa nhận rằng nước này hiện không có cơ hội gia nhập NATO nhưng Kiev đang thương lượng để được đảm bảo an ninh mạnh mẽ như Điều 5.
Ông Zelensky cũng cho biết Kiev đang làm việc với Washington về các bảo đảm an ninh song phương mang tính ràng buộc.
“Đối với chúng tôi, các bảo đảm an ninh song phương giữa Ukraine và Mỹ là rất quan trọng", ông Zelensky nói.
Điều 5 được coi là nền tảng của hiệp ước thành lập NATO. Điều khoản này quy định rằng, một cuộc tấn công chống lại một thành viên của nhóm được coi là một cuộc tấn công chống lại tất cả các thành viên khác và NATO sẽ phối hợp đáp trả. Tính đến hiện tại, NATO chỉ viện dẫn điều khoản này một lần: sau vụ khủng bố Hồi giáo tấn công Mỹ ngày 11/9/2001.
Các nước NATO ngần ngại vì Moscow?
Trước đó, ngày 15/12/2025, các quan chức Mỹ cho biết Ukraine có thể nhận được các đảm bảo an ninh dựa trên cam kết phòng thủ chung theo Điều 5 của NATO theo một thỏa thuận hòa bình được đề xuất với Nga. Đây là đề nghị chưa từng có nhằm giúp chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 năm giữa Nga và Ukraine.
Tuy nhiên bức điện tín ngày 20/1 cho thấy đã có những lo ngại về vấn đề này giữa các thành viên NATO.
Theo bức điện tín được gửi từ Đại sứ quán Mỹ tại Helsinki đến Washington, Ngoại trưởng Phần Lan Elina Valtonen đã thảo luận vấn đề này vào ngày 19/1 với các Hạ nghị sĩ Jack Bergman (Đảng Cộng hòa, bang Michigan) và Sarah Elfreth (Đảng Dân chủ, bang Maryland). Cả hai đều là thành viên của Ủy ban Quân sự Hạ viện.
Bức điện tín cho biết bà Valtonen phản đối bất kỳ đề xuất nào về các đảm bảo an ninh "tương tự như Điều 5". Bà cảnh báo rằng điều đó có nguy cơ làm lẫn lộn các đảm bảo theo Điều 5 của NATO với bất kỳ lời hứa song phương nào được đưa ra cho Ukraine.
Các lãnh đạo Phần Lan bày tỏ, mặc dù họ muốn giúp Ukraine nhưng khái niệm về một "đảm bảo" an ninh là một vấn đề nghiêm trọng hơn mà nước này chưa sẵn sàng đồng ý.
Mục tiêu lâu dài của Helsinki là cuối cùng sẽ chấp nhận Ukraine vào liên minh NATO, theo một quan chức giấu tên.
Cũng có khả năng việc định hình một cam kết an ninh với Ukraine là "tương tự như Điều 5" sẽ khiến Nga muốn kiểm tra xem điều đó thực sự có nghĩa là gì, Josh Shifrinson, một học giả tại Đại học Maryland, College Park cho biết.
Người phát ngôn của NATO từ chối bình luận.
Minh Khôi
Theo POLITICO
