Khi CEO Meta, ông Mark Zuckerberg tuyên bố vào tháng 7 năm ngoái rằng Meta sẽ "đẩy giới hạn công nghệ AI trong năm tới", ít ai nghĩ rằng chưa đầy một năm sau, chính ông lại đứng trước khả năng phải đi thuê AI của đối thủ về dùng.
Theo thông tin từ ba nguồn nội bộ am hiểu vấn đề tiết lộ với tờ The New York Times, các lãnh đạo bộ phận AI của Meta đã thảo luận về việc tạm thời cấp phép sử dụng Gemini của Google để vận hành các sản phẩm AI của mình, dù chưa có quyết định chính thức nào được đưa ra.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình huống này là sự thất bại của Avocado, mô hình AI nền tảng mà Meta đã dày công phát triển trong nhiều tháng. Qua các bài kiểm tra nội bộ về khả năng lập luận, viết lách và lập trình, Avocado không theo kịp các mô hình hàng đầu từ Google, OpenAI và Anthropic.
Mô hình này chỉ vượt trội so với phiên bản tiền nhiệm của Meta và mô hình Gemini 2,5 ra mắt hồi tháng 3, nhưng lại kém xa Gemini 3,0 được phát hành vào tháng 11. Hệ quả là Meta đã phải hoãn ngày ra mắt Avocado từ tháng 3 sang ít nhất tháng 5.
Điều đáng chú ý là đây không phải lần đầu tiên Meta vấp ngã trên đường đua AI. Năm ngoái, mô hình Llama 4 cũng đã không đạt kỳ vọng, khiến ông Zuckerberg phải đặt cược lớn vào một đội ngũ hoàn toàn mới.
Tháng 6 năm ngoái, Meta chi 14,3 tỷ USD để đầu tư vào startup Scale AI, đồng thời bổ nhiệm CEO của công ty này, Alexandr Wang, 29 tuổi, làm giám đốc AI mới của tập đoàn.
Ông Wang sau đó thành lập TBD Lab, một phòng thí nghiệm AI tinh nhuệ với khoảng 100 nhân sự, chuyên phát triển hai mô hình mang tên trái cây là Avocado và Mango. Tuy nhiên, cho đến nay, TBD Lab mới chỉ cho ra mắt đúng một sản phẩm duy nhất là Vibes, một ứng dụng tạo video AI tương tự Sora của OpenAI.
Tổng cộng, Meta đã cam kết đầu tư hơn 600 tỷ USD để xây dựng hạ tầng trung tâm dữ liệu phục vụ tham vọng AI. Riêng trong năm nay, công ty dự kiến chi tới 135 tỷ USD, gần gấp đôi so với 72 tỷ USD của năm ngoái. Ngoài ra, khoản đầu tư 14,3 tỷ USD vào Scale AI càng làm nổi bật mức độ cấp bách mà ông Zuckerberg đặt vào chiến lược này, khi ông tuyên bố mục tiêu mới của Meta là tạo ra AI có trí tuệ "siêu việt" dẫn đến "một kỷ nguyên mới cho nhân loại".
Trong khi đó, cuộc đua AI toàn cầu không chờ đợi ai. Google, OpenAI và Anthropic được đánh giá là đang dẫn đầu về mô hình AI nền tảng, vốn là cơ sở để phát triển chatbot, công cụ lập trình, trình tạo video và vô số ứng dụng khác. Nếu Meta thực sự tiến tới thỏa thuận cấp phép Gemini, đây sẽ là một bước lùi mang tính biểu tượng đối với tập đoàn sở hữu Facebook, Instagram và Threads với 3,6 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng.
Phát ngôn viên Meta Dave Arnold cho biết mô hình tiếp theo của công ty "sẽ tốt, nhưng quan trọng hơn là sẽ cho thấy quỹ đạo tăng trưởng nhanh mà chúng tôi đang đạt được". Song giữa tuyên bố lạc quan và thực tế buộc phải thuê AI của đối thủ, khoảng cách ngày càng khó che giấu.
Nguyễn Hải
