Toyota vừa chính thức giới thiệu Sora thế hệ thứ hai tại Nhật Bản. Đây là mẫu xe buýt điện sử dụng pin nhiên liệu hydro (FCEV), được phát triển cùng Isuzu, hướng đến hoạt động vận tải hành khách trong đô thị và các tuyến ngoại ô.
Toyota Sora thế hệ đầu tiên ra mắt năm 2018. Sau 8 năm, phiên bản mới không chỉ thay đổi nền tảng phát triển mà còn được cải thiện đáng kể về hiệu suất, khả năng vận hành và trang bị an toàn. Trong đó, điểm đáng chú ý nhất là khả năng di chuyển xa hơn dù mang theo ít hydro hơn trước.
Ít "nhiên liệu" hơn nhưng đi xa hơn 100km
Sora mới được phát triển trên nền tảng xe buýt điện Isuzu ERGA EV, vốn ra mắt năm 2024. Toyota đảm nhiệm phát triển hệ thống pin nhiên liệu hydro, trong khi nền tảng thân xe và hệ truyền động điện được chia sẻ với Isuzu.
Khác với xe buýt chạy điện thuần túy phải lấy điện từ trạm sạc, Sora sử dụng hydro để tạo ra điện năng thông qua hệ thống pin nhiên liệu, sau đó cung cấp điện cho các mô-tơ vận hành. Xe cũng có bộ pin lithium-ion để lưu trữ năng lượng và hỗ trợ hệ truyền động.
Đáng chú ý, Toyota đã giảm số lượng bình chứa hydro từ 10 bình trên thế hệ đầu tiên xuống còn ba bình dung tích lớn. Tổng dung tích chứa giảm từ 600 lít xuống còn 471 lít, tương đương mức giảm khoảng 21,5%.
Dù vậy, phạm vi hoạt động của Sora mới lại tăng thêm khoảng 100 km, đạt hơn 300 km sau mỗi lần nạp đầy hydro. So với mức khoảng 200 km của thế hệ trước, mức cải thiện tương đương 50%.
Theo Toyota, kết quả này đến từ việc tối ưu hiệu suất hệ thống pin nhiên liệu kết hợp sử dụng bộ pin lưu trữ điện dung lượng lớn. Hãng cũng thay thế loại pin nickel-metal hydride (NiMH) trước đây bằng pin lithium-ion.
Ba bình chứa hydro mới hoạt động ở áp suất 70 MPa, tương đương khoảng 700 bar. Thay vì được bố trí so le như trước, các bình chứa nằm ngang thành một hàng trên nóc xe. Cụm pin nhiên liệu cũng được sắp xếp lại nhằm tối ưu không gian và giúp việc bảo dưỡng thuận tiện hơn.
Một lợi thế khác của Sora là thời gian tiếp nhiên liệu. Toyota công bố xe có thể nạp đầy hydro trong khoảng 10 phút. Đặc biệt, hệ thống mới tương thích với tiêu chuẩn nạp tốc độ cao, cho phép rút ngắn thời gian xuống khoảng 5 phút khi có trạm nạp phù hợp.
Tuy nhiên, hãng lưu ý rằng phạm vi hoạt động và thời gian nạp thực tế có thể thay đổi tùy điều kiện giao thông, số lượng hành khách, nhiệt độ môi trường cũng như năng lực của trạm nạp hydro.
Về vận hành, Sora sử dụng hai mô-tơ điện cảm ứng xoay chiều, mỗi mô-tơ có công suất 110 kW và mô-men xoắn 485 Nm. Tổng công suất đạt 220 kW, tương đương khoảng 295 mã lực, cùng tổng mô-men xoắn cực đại 970 Nm.
Hệ thống pin nhiên liệu màng trao đổi proton (PEM) do Toyota phát triển có công suất tối đa 113 kW. So với thế hệ trước, các mô-tơ mới có tổng công suất thấp hơn 6 kW nhưng mô-men xoắn tăng đáng kể, từ 670 Nm lên 970 Nm.
Có thể biến thành nguồn điện dự phòng
Toyota Sora thế hệ mới có kích thước dài 10.545 mm, rộng 2.485 mm và cao 3.440 mm. Xe được cung cấp bốn cấu hình, gồm hai phiên bản phục vụ tuyến đô thị và hai phiên bản dành cho các tuyến ngoại ô, với cách bố trí ghế ngồi khác nhau. Ở cấu hình đô thị, xe có sức chứa tối đa 70 người, bao gồm 19 hành khách ngồi, 50 người đứng và một nhân viên vận hành.
Một thay đổi đáng chú ý nằm ở khoang hành khách. Sora mới sử dụng thiết kế sàn phẳng hoàn toàn, không còn bậc cấp bên trong như trước. Điều này giúp người cao tuổi, người sử dụng xe lăn hoặc hành khách mang theo xe đẩy trẻ em di chuyển thuận tiện hơn.
Toyota còn phát triển hệ thống cố định xe lăn chỉ bằng một thao tác, giúp tài xế giảm thời gian hỗ trợ hành khách lên xuống xe. Trang bị này dự kiến bắt đầu nhận đặt hàng từ khoảng tháng 4-2027.
Về an toàn, Sora mới có hệ thống dừng xe khẩn cấp EDSS kết hợp giám sát trạng thái người lái DSM. Khi phát hiện tài xế không còn khả năng điều khiển, xe có thể tự động giảm tốc, dừng lại và kích hoạt phanh đỗ, kể cả khi đang ở trên đường dốc.
Xe cũng được bổ sung hệ thống giám sát điểm mù phía trước, có khả năng phát hiện người đi bộ và xe đạp để cảnh báo cho tài xế.
Ngoài nhiệm vụ vận chuyển hành khách, Sora còn có thể cấp điện cho các thiết bị bên ngoài thông qua bộ cấp nguồn chuyên dụng. Nhờ đó, xe buýt có thể trở thành nguồn điện dự phòng trong trường hợp xảy ra thiên tai hoặc mất điện kéo dài.
Đây cũng là một trong những tính năng đã được Toyota phát triển trên Sora thế hệ đầu tiên, hướng đến việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng như một phần của hệ thống ứng phó khẩn cấp.
Việc giới thiệu Sora thế hệ mới cho thấy Toyota vẫn tiếp tục đầu tư vào công nghệ hydro, bên cạnh các dòng xe hybrid và thuần điện. Trước đó, hãng đã đưa mẫu xe du lịch chạy bằng pin nhiên liệu Mirai ra thị trường từ năm 2014.
Theo Toyota, tính đến cuối tháng 9-2026, hãng đã cung cấp hơn 3.500 hệ thống pin nhiên liệu cho hơn 100 khách hàng trên thế giới, phục vụ các lĩnh vực như xe buýt, đường sắt và máy phát điện cố định.
Tại Việt Nam, xe buýt sử dụng năng lượng xanh đang ngày càng phổ biến, đặc biệt ở hai đô thị lớn là Hà Nội và TP.HCM. Theo số liệu được Bộ Xây dựng công bố, đến tháng 5-2026, Hà Nội có 856 xe buýt sử dụng điện và khí CNG, chiếm 43,8% tổng số phương tiện. Trong khi đó, TP.HCM đã có 627 xe buýt điện hoạt động trên 47 tuyến theo số liệu công bố đầu năm 2026.
Tuy nhiên, khác với những mẫu xe buýt điện đang được sử dụng phổ biến trong nước, Toyota Sora tạo ra điện từ hydro thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn điện sạc bên ngoài. Khả năng di chuyển hơn 300km và nạp nhiên liệu trong khoảng 10 phút có thể là lợi thế đối với các tuyến xe buýt có tần suất hoạt động cao, cần hạn chế thời gian dừng để bổ sung năng lượng.
Dù vậy, việc ứng dụng xe buýt hydro tại Việt Nam còn phụ thuộc vào khả năng phát triển hạ tầng nạp nhiên liệu, nguồn cung hydro và chi phí vận hành.
Thanh Linh
