Giao diện của trang web 1 in 8 Billion (1in8b.life) mở ra bằng một lời nhắc nhở thẳng thắn: "Hiện tại, cứ mỗi giây lại có khoảng bốn em bé chào đời. Bạn sẽtrở thành một trong số đó và sống trọn vẹn cuộc đời ấy cho đến hết. Bạn không được quyền lựa chọn nơi mình sinh ra và cha mẹ mình là ai. Cũng giống như trước đây bạn không được quyền lựa chọn".
Không cần kỹ xảo 3D hào nhoáng, không có cơ chế tính điểm để phân định thắng thua, nền tảng tối giản này lại đang tạo nên một cơn sốt lớn trên các nền tảng mạng xã hội châu Á như Threads, X và KakaoTalk.
Ý tưởng đằng sau dự án bắt nguồn từ một thực tế nhân khẩu học hiển nhiên: mỗi giây trôi qua, thế giới đón nhận khoảng 4 em bé chào đời.
Người chơi khi truy cập vào hệ thống sẽ được cấp một danh tính ngẫu nhiên, trở thành một trong hàng triệu số phận rải rác khắp địa cầu. Bạn có thể chọn bối cảnh là thế giới đương đại, quá khứ hoặc tương lai, cùng độ dài trải nghiệm kéo dài từ 30 phút đến 1,5 giờ.
Khác xa các trò chơi nhập vai thông thường nơi người tham gia có thể lật ngược tình thế nhờ kỹ năng, 1in8b.life xây dựng toàn bộ tiến trình cuộc sống dựa trên tập dữ liệu đồ sộ từ 141 quốc gia.
Nguồn thông tin được trích xuất trực tiếp từ Liên Hợp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Ngân hàng Thế giới (World Bank), UNESCO và Our World in Data.
Mọi biến số như tuổi thọ trung bình, tỷ lệ tử vong sơ sinh, khoảng cách giàu nghèo, số năm được cắp sách tới trường, nguy cơ tảo hôn cho đến tỷ lệ tội phạm đều phản ánh đúng thực trạng của quốc gia đó.
Trong từng năm mô phỏng, người chơi buộc phải đưa ra quyết định dồn lực cho học tập, gia đình, công việc hay sức khỏe. Những cột mốc như học lên cao, kết hôn, di cư hay chạy chữa bệnh tật có thể cải thiện đôi chút thu nhập hoặc tuổi thọ, song không thể xóa nhòa ranh giới xuất phát điểm.
Đơn cử, một phóng viên của báo Kookmin Ilbo tại Hàn Quốc khi chơi thử đã nhận kết quả là một bé trai sinh ra trong gia đình nông dân nghèo tại Nigeria. Ngay khi bấm nút bắt đầu, cuộc đời ấy đã kết thúc trước khi kịp đón sinh nhật đầu tiên.
Sức nặng của dự án còn nằm ở tính năng "cuộc sống song song". Cùng lúc bạn chật vật điều hướng số phận của mình, hệ thống đồng thời chạy dữ liệu của 4 đứa trẻ khác chào đời cùng giây. Có đứa trẻ may mắn được học hành tử tế, có đứa trẻ phải bỏ học lao động từ sớm, và có sinh mệnh dừng lại ở tuổi 28 do căn bệnh sốt rét.
Tại các cột mốc 5, 15, 30, 50 và 70 tuổi, nhịp thời gian dừng lại để hiển thị những dòng thực tế đầy suy ngẫm, chẳng hạn như tỷ lệ 3,3% trẻ em tại một quốc gia không thể sống sót qua tuổi lên 5.
Xen lẫn giữa những thống kê ảm đạm về chiến tranh hay nghèo đói là những khoảnh khắc sinh hoạt đời thường giàu tình người: bữa cơm mẹ nấu nơi góc bếp, sự sẻ chia thức ăn với láng giềng trong dịp lễ Ramadan, lễ hội Diwali hay Giáng sinh. Kết thúc hành trình, 5 cuộc đời được đặt cạnh nhau để người chơi gửi lời chào sau cùng tới những người bạn đồng hành vô danh.
Điều đáng kinh ngạc là toàn bộ nền tảng mang chiều sâu nhân văn này được tạo ra vỏn vẹn trong 4 giờ đồng hồ. Tác giả ẩn danh cho biết dự án bắt đầu vào ngày 5/10 chỉ với một câu lệnh đưa vào AI nhằm mô phỏng việc sinh ra ngẫu nhiên của 1 trong 8 tỷ người dựa trên số liệu thực tế. Ra mắt thử nghiệm trên Threads, trang web nhanh chóng bùng nổ, ghi nhận lưu lượng truy cập ngày 7/10 tăng gấp gần 7 lần, với 58% người tham gia kiên nhẫn đồng hành cùng nhân vật đến hơi thở cuối cùng.
Chia sẻ về mục đích xây dựng trang web, tác giả bày tỏ: "Tôi mong người chơi không chỉ dừng lại ở cảm giác nhẹ nhõm hay thở phào may mắn vì mình được sinh ra ở Hàn Quốc. Tôi hy vọng mọi người sẽ suy ngẫm tiếp rằng, những người sinh ra ở những vùng đất khác cũng chưa từng được lựa chọn nơi mình cất tiếng khóc chào đời, và họ vẫn đang nỗ lực hết sức từng ngày để sống trọn vẹn cuộc đời của họ ở đó".
Đức Khương
