Theo một báo cáo mới, Nga đã xây dựng ít nhất 10 địa điểm bí mật có khả năng phóng UAV tầm xa vào lãnh thổ NATO, sau khi các quan chức liên minh cảnh báo Moscow có thể tiến hành một cuộc tấn công hạn chế nhằm vào lãnh thổ NATO ngay từ mùa thu năm nay.
Tờ The Telegraph của Anh đưa tin hôm Chủ nhật 23/9 rằng Nga đã lắp đặt hàng chục “đường ray phóng” mới tại các căn cứ dọc biên giới với Belarus và Ukraine. Những hệ thống này được sử dụng để đưa UAV cánh cố định lên không trung, phục vụ các nhiệm vụ hoặc cuộc tấn công.
Các nhà phân tích của công ty tình báo DroneSec, đơn vị nghiên cứu hình ảnh vệ tinh tại những địa điểm này, cho biết ít nhất 20 “đường ray phóng” mới có khả năng được sử dụng để phóng các UAV tấn công tầm xa hiện đại nhất của Nga.
Theo tờ báo, phần lớn trong số 10 địa điểm nói trên được xây dựng tại những khu vực hẻo lánh hoặc nằm trong các căn cứ quân sự, sân bay. Trong những tuần gần đây, các địa điểm này được cho là đã được sử dụng để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào thủ đô Kiev của Ukraine.
Nga nhiều lần phủ nhận kế hoạch tấn công lãnh thổ NATO và khẳng định những cáo buộc này là “vô nghĩa”.
Xung đột UAV đang thay đổi như thế nào?
Theo Newsweek, gần 4 năm rưỡi chiến sự toàn diện tại Ukraine đã làm thay đổi đáng kể phương thức tác chiến bằng UAV. Kiev và Moscow không chỉ cạnh tranh trên chiến trường mà còn chạy đua phát triển UAV, một cuộc cạnh tranh đang được các nước NATO theo dõi sát sao.
Nga được biết đến với việc sử dụng rộng rãi các UAV Shahed do Iran thiết kế để tấn công Ukraine, trong đó có phiên bản được sản xuất trong nước với tên gọi Geran-2.
Tuy nhiên, cơ quan tình báo quân sự Ukraine cho biết Điện Kremlin đang gấp rút phát triển các phiên bản sử dụng động cơ phản lực, có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách xa hơn nhiều. Ngành công nghiệp Nga hiện được cho là có thể sản xuất khoảng 3.000 UAV tấn công Geran-4 và Geran-5 nâng cấp mỗi tháng.
Theo Tổng cục Tình báo Quân sự Ukraine (GUR), phần lớn các UAV tiên tiến này được sản xuất tại một nhà máy ở Yelabuga, thuộc Cộng hòa Tatarstan của Nga, nơi Moscow đã xây dựng một trung tâm chuyên về UAV.
Các nguồn tin từ Nga và Ukraine cho biết Geran-5 có thể bay khoảng 1.000 km. Nếu được phóng từ các khu vực của Nga gần Ukraine hoặc Belarus, tầm bay này có thể đưa lãnh thổ NATO ở sườn phía Đông vào phạm vi tấn công.
Mike Monnik, Giám đốc điều hành DroneSec, nhận định: “Việc mở rộng các địa điểm phóng cho thấy Nga đã tăng khả năng phóng số lượng UAV lớn hơn, đồng thời sử dụng công nghệ để khiến các loại UAV được triển khai trở nên khó bị đánh chặn hơn.”
Nga và “cuộc chiến hỗn hợp” với NATO
Kể từ khi xung đột bùng phát tại Ukraine vào tháng 2/2022, UAV và tên lửa không rõ nguồn gốc đã nhiều lần xâm phạm không phận NATO. Những vụ việc này thường buộc các nước thành viên ở khu vực biên giới phải điều máy bay chiến đấu lên ứng phó, thậm chí bắn hạ các phương tiện không người lái bị cuốn vào xung đột.
Tháng 9/2025, ít nhất 20 UAV đã bay vào lãnh thổ Ba Lan. Các quan chức NATO khi đó cáo buộc Nga đang tìm cách kiểm tra khả năng phản ứng của liên minh trước một cuộc tấn công.
Lo ngại càng gia tăng sau khi một tên lửa hành trình của Nga rơi xuống miền Đông Ba Lan vào tháng trước, gần biên giới với Ukraine.
Những vụ xâm nhập không phận diễn ra trong thời điểm châu Âu đang lo ngại về mức độ cam kết của Mỹ đối với an ninh lục địa.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính quyền của ông nhiều lần chỉ trích châu Âu vì chi tiêu quốc phòng thấp trong nhiều thập kỷ và phụ thuộc vào hàng chục nghìn binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại châu Âu. Trong khi đó, Lầu Năm Góc đang xem xét lại cách bố trí lực lượng Mỹ tại châu lục.
Tướng Carsten Breuer, quan chức quân sự cấp cao nhất của Đức, cho rằng Moscow đang sử dụng UAV để đánh giá phản ứng của hệ thống phòng không NATO trước những vụ xâm nhập.
“Các cuộc tấn công hỗn hợp đang diễn ra mỗi ngày tại các nước NATO”, ông nói với The Wall Street Journal.
“Tấn công hỗn hợp” (hybrid attack) là thuật ngữ chỉ những hoạt động chưa đến mức xung đột vũ trang công khai, chẳng hạn tấn công mạng, chiến dịch thông tin, phóng hỏa hoặc nhằm vào các cơ sở hạ tầng dễ bị tổn thương như hệ thống cáp ngầm dưới biển.
NATO cho rằng Nga đã tiến hành “tấn công hỗn hợp” nhằm vào liên minh trong nhiều năm. Tuy nhiên, khả năng Nga phát động một cuộc tấn công quy mô lớn vào NATO vẫn được đánh giá là rất thấp.
Theo các quan chức liên minh, thay vào đó, Nga có thể tiến hành một chiến dịch quân sự quy mô nhỏ mang tính thăm dò nhằm vào một nước Baltic hoặc Ba Lan để kiểm tra cách các thành viên NATO khác phản ứng, hoặc tăng cường các hoạt động tấn công hỗn hợp.
The Wall Street Journal hồi đầu tháng dẫn phân tích tình báo Mỹ cho biết Điện Kremlin có thể tìm cách chiếm một phần lãnh thổ NATO với quy mô hạn chế hoặc tiến hành các cuộc tấn công hỗn hợp mạnh hơn vào liên minh ngay từ tháng 9 năm nay.
Trong khi đó, các nước NATO cũng đang tiến hành các cuộc diễn tập nhằm chuẩn bị cho kịch bản xe tăng Nga tiến vào một quốc gia Baltic.
An An (Theo Telegraph, Newsweek)
