Từ ngày 1/4/2026, Nghị định 61/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu từ các phương tiện, thiết bị do cá nhân, tổ chức cung cấp nhằm phục vụ phát hiện, xử lý vi phạm hành chính.
Điểm đáng chú ý của Nghị định là cho phép người dân trực tiếp cung cấp dữ liệu vi phạm giao thông qua nhiều kênh, trong đó có ứng dụng VNeID, đồng thời bảo đảm cơ chế bảo mật danh tính người cung cấp thông tin.
Theo quy định, dữ liệu phản ánh vi phạm có thể được gửi đến cơ quan có thẩm quyền bằng nhiều hình thức: Nộp trực tiếp tại trụ sở hoặc tại hiện trường theo quyết định của người có thẩm quyền; gửi qua thư điện tử, cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử; thông qua ứng dụng di động như VNeID và các ứng dụng khác; qua số điện thoại đường dây nóng đã công bố; qua dịch vụ bưu chính hoặc thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu trên nền tảng số, hệ thống tích hợp theo quy định pháp luật.
UBND cấp xã chính thức tiếp nhận dữ liệu vi phạm giao thông
Khoản 1 Điều 18 Nghị định 61 quy định các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm giao thông đường bộ, đường sắt gồm: Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát phản ứng nhanh, Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Thanh tra Công an nhân dân, Công an cấp xã và Ủy ban nhân dân các cấp (cấp tỉnh, cấp xã).
Như vậy, từ ngày 1/4, UBND các cấp, trong đó có UBND cấp xã, chính thức được trao thẩm quyền tiếp nhận, thu thập dữ liệu phản ánh vi phạm giao thông đường bộ.
Theo Điều 21 Nghị định 61/2026/NĐ-CP, thời hạn xác minh dữ liệu phản ánh vi phạm giao thông đường bộ không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý.
Đối với vụ việc có tính chất phức tạp, thời hạn xác minh có thể được kéo dài nhưng không quá 60 ngày kể từ ngày thụ lý.
Việc sử dụng dữ liệu để xác minh được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 14 của Nghị định.
Trường hợp kết quả xác minh cho thấy không có vi phạm hành chính, không đủ căn cứ chứng minh vi phạm hoặc thuộc trường hợp quy định tại Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính, thì không xử phạt.
Người cung cấp dữ liệu được bảo mật danh tính
Theo Điều 16 Nghị định, cá nhân, tổ chức có quyền gửi dữ liệu thu thập từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật đến cơ quan, đơn vị hoặc người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.
Dữ liệu này có thể được sử dụng làm căn cứ xử lý vi phạm giao thông nếu bảo đảm tính trung thực, khách quan và không xâm phạm quyền riêng tư.
Người cung cấp dữ liệu được bảo đảm giữ bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và các thông tin cá nhân khác theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đồng thời, họ có quyền đề nghị được thông báo kết quả xác minh, xử lý dữ liệu đã cung cấp bằng văn bản hoặc qua môi trường điện tử.
Bên cạnh các quyền lợi, cá nhân, tổ chức cung cấp dữ liệu có trách nhiệm cung cấp đầy đủ họ tên, địa chỉ, phương thức liên hệ khi được yêu cầu; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, toàn vẹn của dữ liệu; đồng thời phối hợp, hỗ trợ cơ quan chức năng trong quá trình xác minh, giải quyết vụ việc.
Sau khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành xác minh, làm rõ các nội dung gồm: có hay không hành vi vi phạm; thời gian, địa điểm xảy ra; tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi; lỗi vi phạm; các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ (nếu có); mức độ, tính chất thiệt hại; kiểm tra giấy tờ, tang vật, phương tiện vi phạm và các tình tiết liên quan khác theo quy định.
Huỳnh Duy
