Câu chuyện về Laszlo Hanyecz và giao dịch pizza Bitcoin nổi tiếng đã được khắc sâu vào ký ức internet với những tiêu đề về "giao dịch mua hàng trong thế giới thực đầu tiên" bằng Bitcoin, giờ đây có giá trị gần 700 triệu USD.
Nhưng điều mà hầu hết mọi người không biết là ông Hanyecz đã chi tiêu gần 100.000 BTC trong năm sau đó - gấp gần 10 lần số Bitcoin trong giao dịch pizza. Và có lẽ, ông đã làm điều đó như một hình thức chuộc lỗi cho đóng góp quan trọng hơn nhiều của mình đối với Bitcoin trong thời kỳ đầu.
Khám phá quan trọng nhất của ông Hanyecz là việc có thể đào Bitcoin bằng GPU máy tính. Cho đến thời điểm đó, mọi người thường dùng CPU để đào Bitcoin. Vì GPU mạnh hơn CPU theo cấp độ lũy thừa cho nhiệm vụ này, sự đổi mới này đã đẩy nhanh việc đào Bitcoin nhanh hơn nhiều so với dự kiến của Satoshi.
Khám phá này đã châm ngòi cho cơn sốt vàng kỹ thuật số đầu tiên của Bitcoin. Tổng hashrate của Bitcoin tăng vọt 130.000% vào cuối năm đó, và lần đầu tiên, các thợ đào Bitcoin bắt đầu xây dựng các trang trại đào quy mô nhỏ.
Những thiết lập này - được ghép nối trong tầng hầm và gác xép, nhà để xe và nhà kho - là nguyên mẫu cho các trang trại đào Bitcoin quy mô công nghiệp thống trị mạng Bitcoin ngày nay.
Phát minh của ông Hanyecz quan trọng đến mức nó khiến chính Satoshi Nakamoto phải nhắn tin riêng cho ông. Và có thể cuộc trò chuyện sau đó đã truyền cảm hứng cho vụ mua Pizza nổi tiếng của ông.
"Một điểm hấp dẫn lớn đối với người dùng mới là bất kỳ ai có máy tính đều có thể tạo ra một số đồng Bitcoin miễn phí," Satoshi viết cho ông Hanyecz. "GPU sẽ giới hạn sớm động lực này chỉ cho những người có phần cứng GPU cao cấp. Không thể tránh khỏi việc các cụm tính toán GPU cuối cùng sẽ chiếm hết tất cả các đồng Bitcoin được tạo ra, nhưng tôi không muốn đẩy nhanh ngày đó."
Trong một cuộc phỏng vấn năm 2019 với Bitcoin Magazine, ông Hanyecz nói rằng ông "đã ngừng quảng bá đào GPU sau đó." "Tôi nghĩ, 'Trời, tôi cảm thấy như mình đã làm hỏng dự án của anh. Xin lỗi anh.' Ông ấy lo lắng rằng một số người có thể nản lòng vì họ không thể đào được một block bằng CPU," ông Hanyecz nói.
Có lẽ cuộc trò chuyện này đã thúc đẩy ông Hanyecz đưa ra đề nghị 10.000 BTC cho hai chiếc pizza lớn Papa John's vào ngày định mệnh đó tháng 5 cách đây 15 năm. Trên thực tế, sau đó ông còn dùng Bitcoin cho nhiều giao dịch khác nữa. Trong cuộc phỏng vấn năm 2019, ông Hanyecz tiết lộ rằng ông đã chi gần 100.000 BTC trong năm sau đó.
"Tôi đã tiêu (tất cả Bitcoin của mình) vào pizza từ lâu," ông Hanyecz viết trong một bài đăng trên Bitcointalk tháng 2 năm 2014. "Ngoài một chút tiền lẻ một chữ số, tôi đã tiêu mọi thứ tôi đào được. Như các bạn đều biết, độ khó tăng lên để điều chỉnh với sức mạnh băm, vì vậy cuối cùng việc đào không còn đáng giá với tôi nữa."
Nhìn vào một địa chỉ Bitcoin mà ông Hanyecz liệt kê trong bài đăng Bitcointalk đầu tiên của mình, ông đã nhận và chi 81.432 BTC từ địa chỉ này từ tháng 4 đến tháng 11 năm 2010. Số tiền này sẽ trị giá gần 5,5 tỷ USD theo mức giá 67.000 USD của BTC hiện nay.
Không có cách nào để xác minh liệu ông Hanyecz có chi tất cả số này vào pizza, hàng hóa khác hay đơn giản là tặng Bitcoin cho các thành viên Bitcointalk mới.
Nhưng ông đã đề cập trong chủ đề gốc cho vụ mua pizza rằng đó là "đề nghị mở," mặc dù ông đã rút lại vào tháng 8 nói rằng: "Tôi không còn đủ khả năng để tiếp tục làm điều đó vì tôi không thể tạo ra hàng nghìn bitcoin mỗi ngày nữa. Cảm ơn tất cả những ai đã mua pizza cho tôi."
Nhiều người chắc chắn sẽ mất ngủ đến hết đời khi biết mình đã ném đi hàng tỷ USD chỉ để đổi lấy một chiếc bánh pizza, nhưng với Hanyecz, ông dường như hoàn toàn thanh thản khi đối mặt với điều này. Theo góc nhìn của ông, ông đã biến điện năng và sức mạnh tính toán của mình thành một bữa tối rẻ tiền mà không mất gì cả.
"Ý tôi là, tôi đã lập trình thứ này và đào Bitcoin và tôi cảm thấy như mình đang chiến thắng internet vào ngày hôm đó. Tôi có pizza vì đóng góp cho một dự án mã nguồn mở. Thông thường sở thích là sự lãng phí thời gian và tiền bạc, và trong trường hợp này, sở thích của tôi đã mua bữa tối cho tôi." Ông Hanyecz cho biết.
Với số dư ví hiện tại chỉ còn 0,00018 BTC (khoảng 12 USD), trong khi tổng khối lượng giao dịch của ông đã lên tới 162.864 BTC (10,7 tỷ USD ở giá hiện tại), thật hiếm có khi ông vẫn giữ được tinh thần lạc quan đến như vậy.
Nguyễn Hải
