Có những hành trình học tập không bắt đầu bằng một mục tiêu lớn lao, mà từ khoảnh khắc một đứa trẻ nhận ra mình có thể yêu thích điều từng khiến bản thân sợ hãi. Với Bảo Hà (TP.HCM), tiếng Anh từng là môn học khô khan với vô số quy tắc và mẫu câu phức tạp. Nhưng nhờ một người thầy, cách nhìn của em dần thay đổi. Nhiều năm sau, Hà đạt IELTS 8.0 ngay trong lần thi đầu tiên, với Reading 8.5, Listening 8.0, Speaking 7.5 và Writing 7.0.
Điều đáng chú ý trong câu chuyện của Hà không chỉ là điểm số mà còn là cách em từng bước xây dựng nền tảng ngoại ngữ: đưa tiếng Anh ra khỏi những trang sách, biến nó thành một phần trong cuộc sống hằng ngày và kiên trì với phương pháp phù hợp với bản thân.
Từ cô bé sợ tiếng Anh đến IELTS 8.0
Bảo Hà hiện 17 tuổi, là học sinh lớp 12/7 Trường Quốc tế Á Châu. Cuối tháng 7 đến đầu tháng 8 năm nay, Hà lần đầu tham gia kỳ thi IELTS. Kết quả nhận được là 8.0 overall, với điểm Listening 8.0, Reading 8.5, Writing 7.0 và Speaking 7.5. Trước ngày thi, em dự đoán mình có thể đạt khoảng 7.0-7.5, vì vậy mức điểm 8.0 khiến em khá bất ngờ.
Nhưng ít ai biết rằng hành trình ấy bắt đầu từ một cảm giác hoàn toàn trái ngược với sự tự tin mà nhiều người thường hình dung ở một học sinh đạt IELTS 8.0.
Hà tiếp xúc với tiếng Anh từ năm 6 tuổi thông qua chương trình học ở trường. Những năm đầu, em từng rất sợ môn học này. Trong suy nghĩ của cô bé khi ấy, tiếng Anh khô khan, phức tạp, đầy những quy tắc và mẫu câu cần ghi nhớ, dường như không có nhiều không gian cho sự sáng tạo.
Bước ngoặt đến khi Hà gặp một người thầy đã đồng hành với em trong suốt hành trình học tiếng Anh. Thay vì chỉ khiến học sinh ghi nhớ kiến thức, thầy tiếp cận môn học bằng sự mềm mỏng và sáng tạo, từng bước giúp Hà nhìn tiếng Anh theo một cách khác.
Từ chỗ sợ hãi, em dần khám phá ra khả năng của bản thân và tìm thấy niềm vui trong việc học. Câu chuyện của Hà cho thấy đôi khi, để một đứa trẻ yêu thích một môn học, điều cần thiết không phải là thúc ép em cố gắng nhiều hơn ngay lập tức, mà là giúp em tìm được cánh cửa phù hợp để bước vào thế giới của môn học ấy.
Không học tiếng Anh chỉ bằng sách vở
Khi được hỏi yếu tố nào đóng góp nhiều nhất vào kết quả IELTS 8.0, Hà cho rằng nền tảng tích lũy trong thời gian dài rất quan trọng, nhưng phương pháp học mới là điều em đặc biệt coi trọng.
Hà đánh giá cao vai trò của quá trình học tiếng Anh ở trường. Đây là nơi giúp em xây dựng nền tảng ngôn ngữ, củng cố kiến thức ngữ pháp, mở rộng vốn từ và rèn luyện các kỹ năng một cách bài bản. Những giờ học trên lớp cũng tạo cơ hội để em trao đổi với thầy cô, bạn bè, nhận ra những điểm còn hạn chế và điều chỉnh cách học.
Ngoài ra, em tự học bằng cách tiếp xúc với ngôn ngữ qua âm nhạc, phim ảnh, các nền tảng giải trí, podcast. Theo Hà, việc tự học và học ở trường không tách rời nhau, mà bổ trợ cho nhau để giúp em tiến bộ vững chắc hơn.
Ở kỹ năng Listening, Hà thường nghe các bài nói TED Talks trên Spotify hoặc YouTube, xem phim bằng tiếng Anh và cố gắng không bật phụ đề. Nếu sử dụng phụ đề, em ưu tiên phụ đề tiếng Anh. Em cũng nghe nhạc US-UK và các bản thu âm truyện tiếng Anh để làm quen với cách phát âm, ngữ điệu và tốc độ nói tự nhiên.
Điều đáng chú ý là Hà không dừng lại ở việc nghe cho quen tai. Khi làm sai một dạng câu hỏi, em mở phần lời thoại của bài nghe, đối chiếu với đáp án chính xác rồi nghe lại để ghi nhớ cách người nói phát âm và diễn đạt.
Đó là một cách học đòi hỏi sự chủ động. Thay vì chỉ quan tâm mình làm đúng bao nhiêu câu, người học cần tìm hiểu vì sao mình nghe sai, bỏ lỡ thông tin nào và có thể nhận diện thông tin ấy tốt hơn bằng cách nào trong lần tiếp theo.
Với Reading, kỹ năng đạt 8.5 và cũng là phần Hà tự tin nhất, em tận dụng thói quen đọc sách giấy từ nhỏ. Khi làm bài, Hà thường đọc câu hỏi trước để xác định thông tin cần tìm, sau đó chú ý các từ khóa, tên người, địa danh và mốc thời gian. Với văn bản dài, em chia đoạn, đánh số để dễ theo dõi và không nhất thiết đọc kỹ từng câu ngay từ đầu. Cách làm này giúp em tập trung vào yêu cầu của đề thay vì bị cuốn vào lượng thông tin lớn.
Thông thường khi đọc, em sẽ không đọc hết cả bài văn mà sẽ lướt qua tổng thể bài, highlight lại các từ khóa và chọn lọc dựa trên câu hỏi. Đối với Hà, dạng bài có quá nhiều thông tin hoặc đề cập tới khoa học-kỹ thuật là điểm yếu của em. Khi gặp từ mới, em cố gắng dựa vào ngữ cảnh để đoán nghĩa, đồng thời đánh dấu những từ và thông tin quan trọng để xem xét kỹ hơn.
Writing là kỹ năng mất nhiều công sức nhất
Nếu Reading là lợi thế, Writing lại là phần khiến Hà tốn nhiều thời gian và đôi khi cảm thấy khổ sở nhất.
Em nhận thấy bài viết của mình thường mắc lỗi ngữ pháp, câu văn dài dòng, cách lập luận chưa thật sự rõ ràng. Thay vì né tránh điểm yếu, Hà chủ động tìm đọc các bài mẫu đạt band 7.0-8.0 để học cách sử dụng từ ngữ, triển khai ý tưởng và xây dựng lập luận. Em cũng đọc thêm sách bằng tiếng nước ngoài, không chỉ để mở rộng vốn từ mà còn học cách đặt vấn đề và phát triển quan điểm.
Đây cũng là điểm khác biệt giữa việc đọc một bài mẫu để ghi nhớ cách diễn đạt và đọc để hiểu vì sao người viết lựa chọn cách triển khai ấy. Với Hà, điều cần học không đơn thuần là những câu văn hay, mà còn là cách người viết sắp xếp ý tưởng để bài viết trở nên mạch lạc.
Ở Speaking, em cải thiện khả năng diễn đạt bằng cách nghe các đoạn hội thoại trong phim ảnh, trên mạng xã hội và giao tiếp bằng tiếng Anh với bạn bè, thầy cô. Dù vậy, có những lỗi nhỏ vẫn khiến em mất nhiều thời gian sửa chữa, chẳng hạn cách phát âm đuôi “-ed”. Hà thừa nhận đến hiện tại, em vẫn chưa khắc phục hoàn toàn lỗi này.
Sự thẳng thắn ấy cho thấy một kết quả cao không đồng nghĩa với việc người học đã hoàn thiện mọi kỹ năng. Ngay cả khi đạt IELTS 8.0, Hà vẫn nhìn thấy những điểm cần cải thiện và tiếp tục tìm cách học tốt hơn.
Bài học lớn nhất: Kiên trì với phương pháp phù hợp
Trong quá trình học, Hà cũng có những lúc nghi ngờ năng lực của bản thân, nhất là khi kết quả không đạt như mong đợi. Tuy nhiên, em thường tự nhắc mình rằng một điểm số không thể đại diện cho toàn bộ quá trình ôn luyện.
Gia đình và thầy cô, đặc biệt là mẹ, đã luôn động viên và tạo điều kiện để em tiếp tục cố gắng. Nhờ môi trường học tập có nhiều cơ hội tiếp xúc, giao tiếp bằng ngoại ngữ, Hà cũng dần tự tin hơn và không còn quá sợ mắc lỗi khi nói tiếng Anh. Ngoài IELTS, em còn tham gia các cuộc thi hùng biện bằng tiếng Anh tại trường để phát triển vốn từ và khả năng diễn đạt.
Trong ngày thi IELTS, thử thách đáng nhớ nhất với Hà xuất hiện ở phần Speaking. Giám khảo đưa ra chủ đề khoa học - kỹ thuật, lĩnh vực em chưa có nhiều trải nghiệm và chưa từng gặp trong quá trình luyện tập. Hà có phần bối rối, ngập ngừng, nhưng cố gắng giữ bình tĩnh để tiếp tục suy nghĩ. Khi nhận thấy em lúng túng, giám khảo đã động viên để em hoàn thành phần thi.
Sau đó, khi biết mình đạt 7.5 Speaking, Hà cảm thấy nhẹ nhõm. Trải nghiệm ấy giúp em nhận ra rằng việc không biết trước mọi câu hỏi là điều bình thường; quan trọng hơn cả là khả năng bình tĩnh xử lý tình huống bất ngờ.
Chia sẻ kinh nghiệm với những bạn đang học tiếng Anh nhưng chưa đạt kết quả mong muốn, Hà nhấn mạnh sự kiên trì với phương pháp phù hợp. Em cho rằng việc liên tục chạy theo quá nhiều tài liệu, cách học khác nhau có thể khiến người học rối trí. Thay vì tham lam thử mọi thứ, mỗi người nên tìm ra cách học phù hợp với bản thân, cho mình đủ thời gian để thực hành và đánh giá tiến bộ.
"Trust the process" - hãy tin tưởng vào quá trình, là cách Hà diễn đạt điều mình muốn nhắn gửi. Với em, có những thời điểm kết quả chưa như kỳ vọng, nhưng nếu từ bỏ quá sớm, người học sẽ khó biết phương pháp mình chọn có thực sự hiệu quả hay không.
Hiện tại, Hà đặt mục tiêu trúng tuyển Trường Đại học Luật TP.HCM. Sau khi hoàn thành chương trình đại học tại Việt Nam, em dự định tìm kiếm học bổng ở nước ngoài. Em cũng mong muốn tiếp tục trau dồi ngoại ngữ, hướng đến những kỳ thi như TOEFL, TOEIC và mở rộng kiến thức ở nhiều lĩnh vực.
Từ cô bé từng sợ tiếng Anh vì những quy tắc khô khan đến nữ sinh đạt IELTS 8.0 ngay lần thi đầu tiên, hành trình của Bảo Hà không chỉ là câu chuyện về một điểm số. Đó còn là hành trình tìm thấy niềm yêu thích, học cách nhận diện điểm yếu và kiên trì cải thiện từng ngày. Bởi đôi khi, điều giúp một người tiến xa không phải là chưa từng sợ hãi hay thất bại, mà là tìm được cách học phù hợp để tiếp tục bước đi ngay cả khi kết quả chưa đến như mong đợi.
Hiểu Đan
