Câu hỏi 1: Theo các phép đo thiên văn chính xác được xác lập từ thập niên 1990 đến nay, tuổi của vũ trụ tính từ thời điểm Big Bang được xác định là bao nhiêu năm?
-
A. Khoảng 4,5 tỷ năm.
-
B. Khoảng 10,0 tỷ năm.
-
C. Khoảng 13,8 tỷ năm. [✔]
-
D. Khoảng 20,5 tỷ năm.
Giải thích: Các quan sát thiên văn hiện đại, đặc biệt là từ những năm 1990 với sự hỗ trợ của các vệ tinh tiên tiến, đã xác định tuổi của vũ trụ là 13,8 tỷ năm (với sai số chỉ khoảng 20 triệu năm). Con số này đại diện cho khoảng thời gian đã trôi qua kể từ trạng thái nguyên thủy được gọi là "Big Bang nóng". Để có được kết quả này, các nhà vũ trụ học phải tính toán dựa trên tốc độ giãn nở của không gian và bức xạ nền vi sóng vũ trụ – những "tín hiệu" còn sót lại từ buổi bình minh của thời gian, giúp chúng ta nhìn ngược lại quá khứ xa xăm.
Các quan sát thiên văn từ những năm vàng 1990 đã xác định tuổi của vũ trụ. (Ảnh: Zhihu)
Câu hỏi 2: Tại sao các nhà vũ trụ học lại được ví như những "du hành gia thời gian" và kính viễn vọng được xem là "cỗ máy thời gian" của nhân loại?
-
A. Do kính viễn vọng phát năng lượng bẻ cong thời gian.
-
B. Do ánh sáng từ thiên hà xa xăm cần tỷ năm để tới nơi. [✔]
-
C. Do kính viễn vọng dự báo chính xác các sự kiện tương lai.
-
D. Do các nhà khoa học dùng toán học để thay đổi quá khứ.
Giải thích: Trong vũ trụ học, chúng ta không quan sát các vật thể ở trạng thái hiện tại mà là ở trạng thái quá khứ của chúng. Ánh sáng di chuyển với vận tốc hữu hạn, nên khi nhìn vào không gian sâu thẳm, chúng ta đang đón nhận những tia sáng đã bắt đầu hành trình từ hàng triệu hoặc hàng tỷ năm trước. Do đó, kính viễn vọng hoạt động như một cỗ máy thời gian, cho phép con người nhìn thấy hình ảnh của vũ trụ khi nó còn non trẻ. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng giúp các nhà khoa học kiểm chứng các mô hình lý thuyết về sự tiến hóa của toàn bộ không gian.
Câu hỏi 3: Một phát hiện gây kinh ngạc vào năm 1998 về lịch sử giãn nở của vũ trụ đã làm thay đổi hoàn toàn hiểu biết của chúng ta về không gian là gì?
-
A. Vũ trụ đã ngừng giãn nở hoàn toàn và bắt đầu co lại.
-
B. Quá trình giãn nở của không gian đang diễn ra tăng tốc. [✔]
-
C. Vật chất trong vũ trụ đang biến mất dần vào hư không.
-
D. Vũ trụ luôn giữ nguyên kích thước kể từ khi hình thành.
Giải thích: Trước năm 1998, các nhà khoa học tin rằng lực hấp dẫn của vật chất sẽ làm quá trình giãn nở của vũ trụ chậm lại theo thời gian. Tuy nhiên, các quan sát thực tế cho thấy sự giãn nở của không gian đã bắt đầu tăng tốc từ khoảng 5 tỷ năm trước. Sự tăng tốc kỳ lạ này được cho là điều hành bởi "Năng lượng tối" – một dạng năng lượng vô hình chiếm khoảng hai phần ba vũ trụ, đóng vai trò như một lực đẩy ngược lại với lực hấp dẫn. Khám phá này đã buộc các nhà vật lý phải xem xét lại hằng số vũ trụ của Einstein và làm sáng tỏ thêm về cách thức vũ trụ đang vận hành.
Nguyệt Phạm
