Tầm này, khi chỉ còn gần 2 tháng nữa là đến Tết, chẳng cần nói cũng biết tất cả đều đang “trông vào lương thưởng”. Đa số đều muốn cố gắng để nhận lương tháng 13 lẫn thưởng Tết, rồi nếu có nghỉ việc hoặc chuyển việc thì sang năm mới, rồi tính.
Tuy nhiên, không phải mình cứ muốn cố là được. Làn sóng sa thải còn chưa qua, tình hình chung vẫn còn khó khăn, nên vẫn có người mất việc, giảm lương ngay sát Tết. Tâm sự của cặp vợ chồng trong câu chuyện dưới đây, tiếc thay lại là một trường hợp như vậy: Công ty vợ giải thể, đồng nghĩa với mất việc, thu nhập về 0… còn lương chồng thì giảm 50%. Mọi thứ ập đến bất ngờ đến mức chẳng biết làm sao ngoài bật khóc…
Trong phần bình luận, có người trải lòng về tình cảnh tương tự, có người động viên “chỉ cần còn sức, còn nhau thì rồi khó khăn nào cũng qua thôi”. Dù chắc hẳn không ai muốn bản thân và gia đình rơi vào hoàn cảnh thu nhập giảm và mất việc, nhưng khi chuyện ấy xảy ra rồi, ngoài cố gắng ra cũng không còn cách nào khác.
“Nhà mình cũng thế đây, năm nay cứ nhắc đến công việc tiền nong là lại thấy buồn. Chồng mình bị sa thải xong không tìm được việc, cũng đi chạy xe ôm, giao hàng, có khi còn đi chuyển nhà thuê cho người ta, bốc vác ấy. Gần 40 tuổi rồi, nhiều khi nghĩ thấy cũng thương chồng nhưng chẳng làm thế nào được vì lương văn phòng của mình cũng không đủ gánh cả nhà, bao thứ phải chi. Giờ còn đang không dám nghĩ đến Tết” - Một người thở dài.
“Ban đầu sẽ rất buồn chán, mất phương hướng, hoài nghi bản thân lắm nhưng cũng không buồn mãi được đâu, vì còn cái cái, gia đình mà. Nghĩ đến việc cả nhà còn khỏe mạnh, con cái còn ngoan là có động lực thôi. Cố lên nhé” - Một người động viên.
“Thực sự là nhiều khi mình nghĩ người lao động như mình cũng không còn sự lựa chọn, nên là cứ việc gì lao động chân chính mà ra tiền thì mình làm thôi. Giờ mình đang đi làm giúp việc thuê theo giờ, chồng thì đi chạy taxi, trước mua ô tô để phục vụ việc đi lại mà giờ nó thành cần câu cơm. Bọn mình đều từng là dân văn phòng cả, giờ nhiều khi nghĩ cũng buồn lắm nhưng chẳng làm gì hơn được, chỉ biết tự động viên nhau thôi còn sức, còn kiếm được tiền là được rồi” - Một người chia sẻ.
“Nếu nợ mua nhà nặng quá thì 2 vợ chồng có thể cân nhắc cho thuê, còn cả nhà tìm thuê chỗ khác rẻ thôi, cũng là 1 cách để có thêm ít tiền trả nợ” - Một người khuyên.
Chuẩn bị thế nào để bớt chông chênh khi thất nghiệp, nhất là ở tuổi trung niên?
Thất nghiệp trong trạng thái bị động, dù ở tuổi nào đi chăng nữa, cũng đều là một cảm giác không mấy dễ chịu. Hoài nghi năng lực của bản thân, hoang mang khi nghĩ về tương lai phía trước là điều dễ hiểu.
Dẫu vậy, trạng thái bấp bênh ấy cũng có thể giảm bớt phần nào, nếu bản thân mỗi người đã có sự chuẩn bị từ trước.
1. Xây dựng nền tảng tài chính vững chắc
Đầu tiên chính là quỹ dự phòng, càng nhiều càng tốt, nhất là với người U40 trở lên. Vì thất nghiệp đồng nghĩa với mất thu nhập, mà tuổi này, trách nhiệm tài chính thường không nhỏ: Lo cho bố mẹ già, chăm sóc con cái, gia đình nhỏ của chính mình cũng như bản thân,...
Thế nên việc tích lũy một khoản dự phòng đủ để duy trì chi tiêu trong ít nhất 12 tháng là điều cần thiết. Bên cạnh đó, cũng cần đa dạng hóa danh mục tiết kiệm, có thể kết hợp gửi tiết kiệm ngân hàng, đầu tư định kỳ và ưu tiên tính an toàn, kết hợp với tích sản.
Nếu đảm bảo được quỹ dự phòng, quỹ tiết kiệm, quỹ đầu tư - tích sản từ khi vẫn có thu nhập, thì dù có không may thất nghiệp, bản thân cũng không quá chông chênh đến mức bất an, mất ăn mất ngủ.
2. Không ngừng cập nhật và nâng cao kỹ năng
Bị sa thải, tìm việc hoài không được,... không đồng nghĩa với chấp nhận bị bỏ lại trong thị trường lao động, dù ở tuổi nào đi chăng nữa. Nghĩ theo hướng tích cực, đây là thời điểm cần nhìn nhận lại kỹ năng hiện có và cập nhật những kiến thức mới phù hợp với xu hướng ngành nghề. Việc học thêm các kỹ năng số, ngoại ngữ, quản lý dự án, hay kỹ năng mềm như giao tiếp và thuyết trình sẽ giúp bản thân trở nên cạnh tranh hơn.
Nhà tuyển dụng thường ưu tiên ứng viên có kinh nghiệm nhưng đồng thời cần thấy sự linh hoạt, khả năng thích nghi với công nghệ và quy trình mới. Việc chủ động học hỏi và nâng cấp kỹ năng còn giúp bản thân tự tin hơn, giảm bớt mặc cảm tuổi tác và tâm lý lo lắng khi phải tìm kiếm công việc mới.
3. Phát triển mạng lưới quan hệ và uy tín nghề nghiệp
Đi làm, kỹ năng chuyên môn đương nhiên là cần thiết. Nhưng bên cạnh đó, việc “quen biết ai” cũng quan trọng không kém việc “biết làm gì”. Bởi đôi khi công việc chúng ta tìm được không đến từ các trang tuyển dụng, mà là từ người quen. Họ biết chỗ này đang tuyển, chỗ kia đang thiếu người,... thậm chí còn trước khi thông tin tuyển dụng được đăng lên.
Việc xây dựng và duy trì mạng mối quan hệ trong lĩnh vực mình muốn theo đuổi sẽ giúp tăng cơ hội tìm việc. Những mối quan hệ này thực ra không có gì cao xa, có thể bao gồm đồng nghiệp cũ, đối tác kinh doanh,... Việc giữ liên lạc, chia sẻ kiến thức, tham gia các sự kiện hay hội thảo chuyên ngành sẽ giúp bạn được cập nhật thông tin thị trường lao động, đồng thời tạo cơ hội tìm việc cho chính mình.
Ngọc Linh
