Bà Trần (52 tuổi, Trung Quốc) là nhân viên văn phòng thường xuyên phải ngồi làm việc nhiều giờ. Thời gian trước đây, bà bắt đầu gặp một số vấn đề sức khỏe như đau lưng và đi tiểu đêm nhiều lần. Nghe bạn bè giới thiệu rằng nước đậu đen có thể giúp “bổ thận và tăng cường sức khỏe”, bà quyết định tự nấu nước đậu đen và uống một cốc mỗi ngày.
Trong khoảng 2 tháng đầu, bà Trần cảm thấy cơ thể nhẹ nhõm hơn và tình trạng thức dậy ban đêm cũng giảm bớt. Tuy nhiên, sau khoảng 3 tháng duy trì thói quen này, bà bắt đầu xuất hiện một số dấu hiệu khó chịu nhưng không nghĩ rằng chúng có liên quan đến nước đậu đen.
Sau 6 tháng, trong một lần khám sức khỏe định kỳ, kết quả xét nghiệm cho thấy một số chỉ số trong cơ thể bà đã có sự thay đổi đáng chú ý: nồng độ axit uric tăng từ 320 μmol/L lên 415 μmol/L, nồng độ canxi trong máu giảm nhẹ từ 2,5 mmol/L xuống 2,2 mmol/L. Ngoài ra, bà còn thỉnh thoảng bị đầy hơi, khó tiêu và chu kỳ kinh nguyệt cũng trở nên không đều.
Sau khi xem xét thói quen ăn uống, bác sĩ cho rằng những thay đổi này có thể liên quan đến việc bà uống nước đậu đen cô đặc mỗi ngày trong thời gian dài.
Thứ nhất, đậu đen là thực phẩm có hàm lượng purin ở mức trung bình. Khi purin được chuyển hóa trong cơ thể, chúng sẽ tạo ra axit uric. Nếu tiêu thụ với lượng lớn trong thời gian dài, đặc biệt dưới dạng nước đậu đen cô đặc, lượng purin nạp vào có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu, từ đó làm tăng nguy cơ gout hoặc rối loạn chuyển hóa.
Bên cạnh đó, đậu đen cũng chứa oxalat - hợp chất có thể kết hợp với canxi tạo thành tinh thể trong thận. Khi tích tụ lâu dài, các tinh thể này có thể góp phần làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.
Ngoài ra, đậu đen còn chứa isoflavone, một dạng estrogen thực vật (phytoestrogen). Khi sử dụng ở mức hợp lý, hợp chất này có thể mang lại lợi ích nhất định cho phụ nữ. Tuy nhiên, nếu tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài, phytoestrogen có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng hormone và gây rối loạn chu kỳ kinh nguyệt.
Một nghiên cứu từ Khoa Dinh dưỡng thuộc Học viện Y Liên hiệp Bắc Kinh cũng cho thấy việc tiêu thụ lâu dài với số lượng lớn các loại đậu chế biến không đúng cách có thể làm giảm 15-20% khả năng hấp thụ các nguyên tố vi lượng. Điều này có thể là nguyên nhân khiến nồng độ canxi trong máu của bà Trần giảm nhẹ sau thời gian dài uống nước đậu đen.
Đậu đen vẫn là thực phẩm tốt nếu sử dụng đúng cách
Mặc dù có những lưu ý khi sử dụng, các chuyên gia dinh dưỡng khẳng định rằng đậu đen vẫn là thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng.
Đậu đen chứa nhiều protein thực vật, chất xơ, vitamin nhóm B, vitamin E cùng các khoáng chất như sắt, magie và kẽm. Ngoài ra, lớp vỏ màu đen của hạt đậu còn giàu anthocyanin - một chất chống oxy hóa có khả năng bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do các gốc tự do.
Nhờ các thành phần này, đậu đen có thể hỗ trợ cải thiện sức khỏe tim mạch, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và góp phần giảm stress oxy hóa trong cơ thể.
“Đậu đen quả thực rất tốt cho sức khỏe, nhưng ngay cả những thực phẩm lành mạnh nhất cũng cần được sử dụng điều độ. Nếu tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài, lợi ích có thể trở thành tác dụng ngược”, bác sĩ giải thích. Câu nói này khiến bà Trần phải suy nghĩ lại về thói quen của mình.
Lời khuyên của chuyên gia khi uống nước đậu đen
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên sử dụng nước đậu đen một cách hợp lý thay vì uống hàng ngày.
Không nên uống quá thường xuyên, chỉ nên uống khoảng 2-3 lần mỗi tuần, mỗi lần khoảng 150-200 ml. Khi chế biến, đậu đen nên được ngâm trước vài giờ và nấu chín kỹ để giảm các chất kháng dinh dưỡng.
Bên cạnh đó, không nên phụ thuộc vào một loại thực phẩm duy nhất. Có thể luân phiên sử dụng các loại đồ uống lành mạnh khác như trà xanh, nước táo đỏ hoặc nước kỷ tử để đa dạng nguồn dinh dưỡng.
Kim Linh (Theo Toutiao)
