Đó chính là: Quả bơ.
Good Food, trang web ẩm thực của Anh đã từng công bố danh sách 20 loại trái cây tốt nhất dựa trên giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe. Trong số những loại quả được nhắc đến, bơ là thực phẩm quen thuộc với người Việt, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên. Không chỉ có vị béo ngậy đặc trưng, loại quả này còn cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất béo có lợi cho cơ thể.
Quả bơ - nguồn dinh dưỡng đáng chú ý
Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (cơ sở 3), quả bơ có thành phần dinh dưỡng đa dạng. Thịt quả cung cấp chất béo, chất xơ, kali, magie, vitamin E, vitamin C, vitamin K và folate (vitamin B9). Trong đó, chất béo của bơ chủ yếu là chất béo không bão hòa, có thể góp phần tạo nên một chế độ ăn có lợi cho sức khỏe khi sử dụng với lượng phù hợp.
Bơ cũng là nguồn cung cấp kali, khoáng chất đóng vai trò quan trọng trong điều hòa huyết áp và hoạt động của cơ bắp. Bên cạnh đó, chất xơ trong quả hỗ trợ hoạt động tiêu hóa, giúp duy trì cảm giác no và góp phần kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ.
Bác sĩ Vũ đã liệt kê 6 tác dụng gây chú ý của quả bơ, cụ thể:
Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Chất béo không bão hòa trong quả bơ có thể giúp cải thiện chất lượng khẩu phần ăn khi được dùng thay thế một phần chất béo bão hòa. Kali cũng góp phần điều hòa huyết áp, trong khi chất xơ hỗ trợ kiểm soát cholesterol trong máu.
Tuy nhiên, lợi ích đối với tim mạch còn phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn uống, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Ăn bơ không đồng nghĩa với việc có thể phòng ngừa hoàn toàn bệnh tim mạch.
Tốt cho hệ tiêu hóa
Bơ cung cấp chất xơ, thành phần giúp hỗ trợ nhu động ruột và hạn chế táo bón. Một chế độ ăn đủ chất xơ còn góp phần duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.
Để phát huy lợi ích này, mọi người nên kết hợp bơ với các loại rau xanh, trái cây khác, ngũ cốc nguyên hạt và uống đủ nước, thay vì chỉ phụ thuộc vào một loại thực phẩm.
Bổ sung dưỡng chất cho xương
Vitamin K trong quả bơ tham gia vào quá trình chuyển hóa xương, trong khi magie cũng đóng vai trò trong việc duy trì cấu trúc xương khỏe mạnh. Đây là những dưỡng chất cần thiết đối với cơ thể ở nhiều độ tuổi.
Dù vậy, bơ không thể thay thế các nguồn cung cấp canxi quan trọng như sữa, cá ăn cả xương hoặc một số loại rau phù hợp. Sức khỏe xương còn phụ thuộc vào vitamin D, hoạt động thể chất và nhiều yếu tố khác.
Hỗ trợ bảo vệ mắt
Quả bơ chứa lutein và zeaxanthin, hai hợp chất chống oxy hóa có trong mô mắt. Những chất này góp phần bảo vệ mắt trước tác động của ánh sáng và quá trình oxy hóa.
Bổ sung bơ cùng các loại rau củ, trái cây nhiều màu sắc giúp đa dạng hóa nguồn dưỡng chất trong khẩu phần. Tuy nhiên, chưa thể khẳng định ăn bơ riêng lẻ sẽ ngăn ngừa được các bệnh về mắt.
Bổ sung folate cần thiết cho phụ nữ mang thai
Folate đóng vai trò quan trọng trong quá trình phân chia tế bào và hình thành hệ thần kinh của thai nhi. Quả bơ có thể góp phần bổ sung vitamin B9 cho phụ nữ mang thai hoặc đang chuẩn bị mang thai.
Tuy nhiên, ăn bơ không thể thay thế việc bổ sung axit folic theo khuyến cáo y tế. Phụ nữ có kế hoạch mang thai cần trao đổi với nhân viên y tế để được hướng dẫn liều bổ sung phù hợp.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Dù có hàm lượng chất béo tương đối cao, bơ vẫn có thể xuất hiện trong chế độ ăn kiểm soát cân nặng. Sự kết hợp giữa chất béo và chất xơ giúp tạo cảm giác no, từ đó hỗ trợ hạn chế ăn vặt hoặc ăn quá nhiều.
Điều quan trọng là kiểm soát khẩu phần. Bơ ăn cùng sữa đặc, đường hoặc các nguyên liệu giàu năng lượng có thể làm tăng đáng kể lượng calo của món ăn.
Quả bơ - một vị thuốc quý
Bác sĩ Vũ cho hay, quả bơ còn được đề cập trong một số tài liệu về y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian. Theo các tài liệu được lưu truyền, thịt bơ từng được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian. Một số công thức kết hợp thịt bơ với hoa nhài, mật ong hoặc nghệ được giới thiệu với mục đích hỗ trợ thư giãn, giảm khó chịu ở dạ dày.
Đáng lưu ý, hạt bơ cũng không nên tự ý nghiền nhỏ để uống hoặc dùng thay thuốc chữa tiêu chảy, bệnh lỵ.
Nhìn chung, cách sử dụng bơ phù hợp và có cơ sở nhất hiện nay vẫn là đưa loại quả này vào chế độ ăn đa dạng, cân đối. Có thể ăn bơ trực tiếp, kết hợp với sữa chua không đường, salad hoặc bánh mì nguyên cám để tận dụng giá trị dinh dưỡng mà không bổ sung quá nhiều đường, bác sĩ Vũ lưu ý.
Ngọc Minh
