Cải cúc là loại rau quen thuộc, được bày bán tại chợ truyền thống và siêu thị ở nhiều vùng của Việt Nam. Tùy địa phương, rau còn được gọi là tần ô, rau cúc hoặc đồng hao. Cây có tên khoa học Chrysanthemum coronarium L., thuộc họ Cúc. Đây là loại cây ưa thời tiết mát lạnh.
Mùi hăng cùng vị đắng nhẹ khiến cải cúc không được lòng một số người. Thế nhưng, tại Trung Quốc, loại rau dân dã này lại được ví là “rau hoàng đế”.
Rau cải cúc từng xuất hiện trong những bữa ăn cung đình
Cải cúc từng được dùng trong các bữa yến tiệc của vua chúa Trung Quốc, gắn với mục đích dưỡng sinh. Vì vậy, loại rau này còn mang tên “rau hoàng đế”.
Cải cúc bắt đầu được sử dụng rộng rãi tại Trung Quốc từ thời nhà Đường, giai đoạn năm 618-907. Cây từng được trồng thành luống trong vườn thượng uyển. Khi còn non, lá có màu xanh nhạt; càng lớn, màu lá càng sẫm. Đến khi nở, cây cho những bông hoa vàng rực.
Cải cúc dễ trồng, lớn nhanh, ít sâu bệnh và có thể thu hái nhiều lần. Ngày nay, loại rau này được trồng phổ biến để làm thực phẩm tại Việt Nam, Trung Quốc và Nhật Bản.
Rau cải cúc bổ dưỡng ra sao?
Theo báo Sức khỏe và Đời sống, cải cúc có tinh dầu mang mùi thơm đặc trưng. Thành phần của rau gồm khoảng 5,57% carbohydrate, 1,85% protein, 0,43% chất béo, nhiều vitamin B, lượng vitamin C ở mức trung bình và một ít vitamin A.
Rau còn chứa caroten, canxi, phốt pho, sắt, chất xơ, choline và các axit amin. Trong hơn 20 axit amin cơ thể cần, loại rau này chứa 8 axit amin thiết yếu.
Cải cúc cũng xuất hiện trong các kinh nghiệm sử dụng cây thuốc từ lâu đời. Báo Sức khỏe và Đời sống dẫn sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của GS.TS Đỗ Tất Lợi: “Cải cúc chủ yếu được trồng để lấy cây nấu canh ăn, thường những người ho lâu ngày nấu canh ăn để chữa ho”.
Ngoài ra, cải cúc cũng được dùng trong một số bài thuốc dân gian dành cho người ho, ăn uống khó tiêu, cảm lạnh, tiêu chảy, hoa mắt hoặc đau đầu. Tuy nhiên, những cách dùng này không thay thế việc thăm khám và điều trị y khoa, nhất là với trẻ nhỏ hoặc người có bệnh kéo dài.
Chế biến thế nào để cải cúc bớt đắng, không bị nhũn?
Theo Serious Eats, cải cúc non và tươi có thể dùng cả lá lẫn thân để trộn salad. Nên chọn cây có cuống nhỏ, đường kính không quá khoảng 3 mm. Cuống càng to, rau càng già, vị đắng và mùi cũng mạnh hơn.
Cải cúc có thể được chần, hấp, nấu canh hoặc dùng trong các món lẩu. Khi vừa chín tới, rau có vị thanh, thơm; phần cuống ngọt nhẹ và còn độ giòn.
Điều quan trọng nhất là không nấu quá lâu. Cải cúc nguyên cây chỉ cần chần trong nước sôi tối đa khoảng 30 giây; nếu đã cắt khúc, thời gian còn ngắn hơn. Khi lá vừa mềm, nên vớt ngay để rau không trở nên nhũn và nhớt.
Một cách ăn lạ miệng được Serious Eats gợi ý là chần cải cúc nguyên cây khoảng 20-30 giây, để nguội rồi trộn với nước xốt. Người Nhật thường kết hợp loại rau này với xốt mè, giúp vị béo bùi cân bằng mùi hăng đặc trưng.
Vì vậy, nếu từng chê cải cúc đắng hoặc khó ăn, hãy thử chọn lứa rau non và rút ngắn thời gian nấu. Cách chế biến phù hợp có thể giúp “rau hoàng đế” giữ được độ giòn, vị ngọt và trở nên dễ ăn hơn.
Lam Chi
Tổng hợp
