Đó là: Gạo ST25 một trong những sản vật nông nghiệp của Việt Nam đã ba lần làm nên kỳ tích khi được vinh danh "Gạo ngon nhất thế giới", khẳng định vị thế của nông nghiệp Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
Đây không chỉ là thành tựu của một giống lúa mà còn là biểu tượng cho tinh thần khoa học nông nghiệp Việt Nam: kiên trì, bền bỉ và sáng tạo.
ST25 lần đầu tiên đưa Việt Nam lên bục vinh quang vào năm 2019 tại Manila (Philippines). Năm 2023, tại Hội nghị Thương mại Gạo Toàn cầu do The Rice Trader tổ chức ở Cebu, gạo ST25 tiếp tục nhận danh hiệu cao quý này. Năm 2025, ST25 lại được vinh danh tại Phnom Penh (Campuchia).
Ba lần chiến thắng là lời khẳng định: gạo Việt Nam không chỉ ngon mà còn bền vững và đẳng cấp trên thị trường quốc tế.
ST25 là sự kết hợp giữa hai dòng gạo thơm nổi tiếng: hương lá dứa nhẹ nhàng của giống gạo Nam Bộ và hương gạo rang đặc trưng của giống gạo Tám Xoan miền Bắc.
Hạt gạo thon dài, ít bụi trắng, tơi xốp nhưng vẫn mềm mại khi để nguội những đặc điểm được đánh giá là tiệm cận chuẩn mực của một loại gạo hảo hạng.
Có được giống lúa ST25 đó là thành quả của hàng ngàn lần lai tạo thất bại, nhiều vụ mùa thất bát và những đêm thức trắng của Kỹ sư Hồ Quang Cua - "cha đẻ" giống lúa ST25 - cùng cộng sự, ghi chép từng biến đổi nhỏ nhất của từng giống lúa.
Không của là một giống lúa cho gạo ngon, ST25 còn hiệu quả trong canh tác với chu kỳ sinh trưởng khoảng 100 ngày, không nhạy sáng, có thể trồng quanh năm (ngoại trừ mùa lạnh ở miền Bắc). Đặc biệt, ST25 có thể trồng với mô hình lúa-tôm, giống lúa này mở ra hướng đi bền vững cho Đồng bằng sông Cửu Long, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Về năng suất của ST25 cao gấp 3,5 lần so với giống Khao Dawk Mali 105 của Thái Lan, vốn từng được mệnh danh là "gạo thơm huyền thoại", cho thấy tiềm năng lớn của nông nghiệp Việt Nam.
Sự thành công của giống lúa ST25
Thành công của ST25 là kết quả của ba nguồn lực chính: nhóm nghiên cứu, nông dân và doanh nghiệp. Nhóm nghiên cứu đã lai tạo và thử nghiệm các giống lúa, ứng dụng các chế phẩm vi sinh để nâng cao chất lượng đất, tăng độ phì nhiêu và giảm phân hóa học.
Người nông dân là lực lượng quyết định chất lượng hạt gạo, khi được hỗ trợ kỹ thuật, cơ giới hóa và canh tác bền vững, họ góp phần tạo ra những vụ mùa thơm ngon và ổn định. Doanh nghiệp là người định hình thương hiệu, mở rộng thị trường và dẫn dắt chuỗi giá trị từ đồng ruộng đến bàn ăn.
Trong quá trình canh tác ST25, ông Cua và cộng sự đã ứng dụng các sản phẩm sinh học, bao gồm phân hữu cơ, nấm và vi khuẩn phân giải hữu cơ, vi sinh vật cố định đạm và phân giải lân. Hệ sinh thái tự nhiên trên mặt ruộng, từ nấm xanh, nấm trắng đến trùn đất, giúp cải thiện đất, kiểm soát sâu rầy và tạo điều kiện cây lúa phát triển khỏe mạnh. Chính hoạt động "cày xới âm thầm" của trùn đất kết hợp các yếu tố sinh học đã tạo nền đất tơi xốp, giảm phèn, nuôi dưỡng cây lúa tốt nhất.
Để duy trì chất lượng gạo ST25, yếu tố quản lý chuỗi giá trị rất quan trọng: chuẩn hóa canh tác, xây dựng hợp tác xã, vùng nguyên liệu tập trung và hệ thống chế biến đồng bộ. Ngay cả loại gạo "ngon nhất thế giới" cũng có thể mất chất lượng nếu không được trồng trọt, thu hoạch và bảo quản đúng cách.
Ngọc Minh
