Thu nhập có hạn, chi tiêu hợp lý, hạn chế “vung tay quá trán” để tiết kiệm tiền là điều hiển nhiên. Chắc chắn không thể có chuyện vừa chi tiêu thoải mái, vừa dư tiền để dành. Chuyện đơn giản này tưởng chừng ai cũng hiểu, nhưng không…
Mới đây trong 1 cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm quản lý tài chính, tâm sự của một cô vợ ở Hà Nội khiến tất cả ngao ngán. Với mức thu nhập tổng cộng 20 triệu/tháng nhưng riêng tiền ăn uống đã hết 10 triệu - tương đương 1 nửa thu nhập. Điều đáng nói là vợ chồng cô ăn ngoài khá nhiều.
Tình hình chi tiêu của gia đình có thể tóm tắt như sau:
- Tiền thuê nhà, wifi, điện nước, rác: 2.840.000 đồng
- Tiền ăn (ăn sáng, ăn tối, ăn vặt cà phê, gạo, mắm muối gia vị,...): 10.500.000 đồng
- Chi phí cho con (tiền sữa, tiền học): 2.500.000 đồng
- Tiền thuốc cho bà ngoại, phát sinh khám bệnh: 1.300.000 đồng
- Hiếu hỷ: 1.000.000 đồng
- Mua sắm (nước uống, xà bông, sữa tắm,...): 300.000 đồng
- Nuôi mèo: 100.000 đồng
Cô cho biết hiện tại gia đình đang ở Hà Nội, nhà 4 người gồm bà ngoại, 2 vợ chồng và 1 em bé 2 tuổi.
“Em mới tập ghi chép chi tiêu vì thấy tháng nào cũng không có dư. Chi tiêu như này có nhiều quá không và có khoản nào bớt lại được không ạ? Thu nhập có 20 triệu/tháng, ở thành phố có 1 con nhỏ thôi mà mức chi hàng tháng cao quá, căng thẳng lắm mọi người ạ. Mở mắt ra là tiền. Chưa kể nhiều lúc ốm đau đi viện mới thấy cảnh… Xin mọi người cho lời khuyên ạ”.
Với tình trạng này, đa số mọi người đều đồng tình khuyên gia đình phải cùng lúc làm được 2 việc: Xem lại khoản tiền ăn, đồng thời tăng thu nhập.
“Tổng thu 20 triệu, ăn hết hơn 10 triệu thì bất ổn quá. Biết là ăn uống cũng phải ngon miệng đủ chất nhưng vẫn cần xem lại” - Một người khuyên.
“Ăn yến tiệc hàng ngày sao trời… còn eo hẹp tiền nong thì phải cố ăn uống tiết kiệm thôi chứ, bữa này bù bữa kia. Tiền ăn hết 1 nửa thu nhập rồi còn tiền thuê nhà, ốm đau các kiểu, không tiết kiệm được thì khó lắm. Giảm tiền ăn với cố làm thêm thì may ra mới dần ổn định được” - Một người đồng tình.
“Bác tiết kiệm khoản ăn sáng đi, tự nấu thôi. Cơm rang, nấu mì, tự nấu cháo, hoặc tự làm bánh mì kẹp, rẻ hơn ăn hàng” - Một người gợi ý.
“Kinh tế như này thì đừng vội tính có bé thứ 2, tính ổn định chi tiêu, tăng thu nhập, có tiền tiết kiệm đi cái đã chứ” - Một người bày tỏ.
“Cân nhắc lại tiền ăn, chỉ nên chi tầm khoảng 20-30% tổng thu nhập cho việc ăn uống thôi” - Một người nói ngắn gọn.
Làm sao để cắt giảm chi tiêu hiệu quả?
1. Xem lại thói quen chi tiêu
Muốn cắt giảm chi tiêu hiệu quả, việc đầu tiên không phải là nhịn mua sắm hay sống kham khổ, mà là nhìn rõ tiền của mình đang đi đâu. Rất nhiều người than không tiết kiệm được nhưng lại không thể trả lời nổi mỗi tháng tiêu bao nhiêu cho ăn uống ngoài hàng, mua sắm online hay các khoản lặt vặt.
Khi chưa nắm được bức tranh tổng thể, mọi nỗ lực cắt giảm đều chỉ là cảm tính và có thể chẳng đi tới đâu. Chỉ cần ghi chép chi tiêu trong khoảng một tháng, bạn sẽ nhận ra có những khoản tuy nhỏ nhưng lặp lại liên tục và “ăn mòn” thu nhập đáng kể.
Việc nhìn thẳng vào thói quen chi tiêu giúp bạn phân biệt đâu là nhu cầu thực sự, đâu chỉ là chi tiêu theo cảm xúc hoặc theo thói quen. Khi đã thấy rõ vấn đề, việc cắt giảm sẽ trở nên tự nhiên hơn, vì bạn hiểu mình đang hy sinh điều gì và đổi lại là điều gì.
2. Cắt giảm thông minh, không cắt đồng loạt
Sai lầm phổ biến khi muốn tiết kiệm tiền là cắt tất cả mọi khoản cùng lúc, từ ăn uống, giải trí cho đến các nhu cầu cá nhân. Cách này dễ khiến bạn rơi vào trạng thái bức bối và sớm quay lại thói quen chi tiêu cũ.
Cắt giảm hiệu quả là cắt đúng chỗ. Những khoản ít tạo ra giá trị lâu dài như mua sắm bốc đồng, đăng ký dịch vụ ít dùng, ăn ngoài quá thường xuyên nên được ưu tiên xem xét trước. Ngược lại, những khoản giúp cải thiện sức khỏe, năng lực làm việc hoặc chất lượng sống cơ bản thì không nên thắt chặt quá mức.
Khi chi tiêu vẫn giữ được sự thoải mái cần thiết, bạn sẽ có động lực duy trì kỷ luật lâu dài. Tiết kiệm bền vững không đến từ sự ép buộc, mà từ cảm giác “mình vẫn sống ổn dù tiêu ít hơn trước”.
Ngọc Linh
