Tên lửa Kheibar Shekan là vũ khí chủ lực trong kho vũ khí của Tehran — một loại vũ khí giá rẻ, cơ động, chính xác với tầm bắn ít nhất 900 dặm (khoảng 1.450 km). Gần đây, Iran đã sử dụng loại vũ khí này trong các cuộc tấn công phức tạp, chứng minh mình là một đối thủ thích ứng linh hoạt trước Mỹ.
Cơ động, lọt qua lưới phòng thủ
Kể từ khi giao tranh bùng phát trở lại trong tháng này, Iran liên tục phóng Kheibar Shekan vào các căn cứ của Mỹ, Wall Street Journal (WSJ) dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết. Theo nguồn tin của WSJ, Iran đang kết hợp các đường bay, thao tác cơ động và tốc độ khác nhau nhằm tìm cách đánh lừa hệ thống phòng thủ của Mỹ.
Một quan chức Mỹ cho biết Mỹ và các đồng minh đã bắn hạ phần lớn tên lửa Kheibar Shekan trong suốt cuộc xung đột, nhưng vẫn có một số quả lọt qua lưới phòng thủ.
Khác với các dòng tên lửa đời cũ của Iran vốn đòi hỏi thời gian nạp nhiên liệu kéo dài trước khi phóng, các nhà phân tích quân sự cho biết Kheibar Shekan có thể được duy trì trạng thái sẵn sàng nhiên liệu và nhanh chóng nạp lên các xe tải hoặc phương tiện khác, qua đó né tránh các máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel đang tìm cách tiêu diệt các bệ phóng của Iran.
Theo các nhà phân tích, ở một số biến thể của tên lửa, phần mũi mang đầu đạn nổ và tách rời trong giai đoạn bay cuối cùng được trang bị một động cơ nhỏ giúp nó có khả năng điều chỉnh hướng đi khi tới gần mục tiêu với tốc độ 6.000 dặm một giờ (gần 9.650 km/h).
Tên lửa đạn đạo bay vào tầng cao của khí quyển hoặc không gian trước khi lao trở lại mục tiêu, nhưng không phải loại nào cũng có khả năng cơ động. Các nhà phân tích quân sự từng nghiên cứu Kheibar Shekan cho biết nó có thể thay đổi quỹ đạo linh hoạt hơn nhiều loại tên lửa đạn đạo khác nhằm gây khó khăn cho việc phát hiện và tiêu diệt.
Các quan chức Mỹ cho biết Iran cũng đang phóng các máy bay không người lái tấn công tốc độ cao và các loại tên lửa kém tinh vi hơn vào cùng các địa điểm mà họ nhắm tới bằng tên lửa dẫn đường vệ tinh Kheibar Shekan, qua đó liên tục điều chỉnh chiến thuật trong suốt cuộc chiến.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn sụp đổ, Iran liên tục tấn công các mục tiêu căn cứ đồn trú của binh sĩ Mỹ khắp Trung Đông. Các quan chức cho biết Iran cũng nhắm vào các radar vốn là nền tảng cho hệ thống phòng không trong khu vực, một chiến lược khiến các quân nhân Mỹ đối mặt với rủi ro lớn hơn.
Loại tên lửa này cũng được Iran triển khai khi tấn công Israel. Iran tuyên bố đã dùng Kheibar Shekan để nhắm mục tiêu vào văn phòng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và trụ sở của chỉ huy lực lượng không quân Israel.
"Tôi nghĩ điều này cho thấy Iran đang tập trung cao độ, họ đang học hỏi và tìm kiếm các phương thức để tấn công Mỹ", Tướng Lục quân về hưu Joseph Votel, nguyên Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ nhận định, "Đây là một lực lượng quân đội có năng lực máy bay không người lái phát triển tốt, đã có chương trình tên lửa và rocket từ lâu. Họ có rất nhiều chuyên môn trong lĩnh vực này".
Rẻ hơn hệ thống đánh chặn của Mỹ, Israel
Theo ước tính của Mỹ và Israel, Iran được cho là sở hữu khoảng 2.500 tên lửa Kheibar Shekan và các loại tên lửa tầm trung khác trước khi xung đột nổ ra. Fabian Hinz, một chuyên gia độc lập về tên lửa, cho biết Iran có thể đang lắp ráp thêm từ các linh kiện lưu trữ trong các căn cứ ngầm, mặc dù các cơ sở sản xuất động cơ tên lửa đã bị phá hủy.
Nicole Grajewski, một chuyên gia về chiến lược Iran tại Sciences Po ở Paris, chia sẻ: "Người Iran đã nhận ra trong suốt cuộc xung đột rằng Kheibar Shekan rất tuyệt vời vì chi phí sản xuất khá rẻ, hệ thống phóng linh hoạt và mang lại hiệu quả cao".
Tên lửa này được đặt theo tên của Trận Khaybar, chiến dịch diễn ra vào năm 628 trong đó lực lượng của Nhà tiên tri Muhammad đã chinh phục được các ốc đảo kiên cố Khaybar, khi đó do người Do Thái ở bán đảo Ả Rập kiểm soát.
Iran chưa từng công bố chi phí chế tạo tên lửa Kheibar Shekan, nhưng các nhà phân tích cho biết mức giá này rẻ hơn rất nhiều so với các hệ thống đánh chặn mà Mỹ và Israel sử dụng để bắn hạ Kheibar Shekan, vốn tiêu tốn từ 2 triệu đến 15 triệu USD mỗi đợt phóng tùy thuộc vào từng hệ thống.
Ông Hinz nhận định Iran dường như đã cải thiện các cuộc tấn công bằng tên lửa của mình, có thể bằng cách nghiên cứu các vụ phóng trước đó và tìm ra cách tối đa hóa xác suất vũ khí vượt qua hệ thống phòng thủ.
Iran "đã nhìn thấy loại thao tác cơ động nào là hiệu quả nhất để vượt qua hệ thống phòng thủ tên lửa. Mỗi lần đưa vào thực chiến đều cung cấp cho bạn một số loại dữ liệu nhất định, vì vậy điều đó rất hữu ích đối với người Iran", ông Hinz cho biết.
Thư Nghiêm (Theo WSJ)
