Xem lại phân cảnh Aimee Gibbs bị quấy rối trên chuyến xe buýt trong Sex Education, lòng tôi vẫn không khỏi quặn thắt trước sự tự dằn vặt đầy cay đắng của cô bé: "Tại sao mình lại mặc chiếc quần jeans đó?", "Hắn đâu có chạm vào người mình đâu, chắc do mình làm quá lên thôi".
Aimee cố gắng thu nhỏ tổn thương của mình lại, tự tìm lý do bào chữa cho kẻ xấu và đẩy cảm giác tội lỗi về phía bản thân. Đó là bi kịch kinh điển của những đứa trẻ chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về ranh giới an toàn: các em lầm tưởng rằng chỉ khi có sự đụng chạm da thịt thô bạo mới được coi là bị xâm hại, còn những ánh nhìn soi mói, những lời bông đùa cợt nhả chỉ là "chuyện vặt vãnh" mà mình phải cắn răng chịu đựng.
Tình tiết ấy đánh trúng vào sự việc vừa xảy ra cách đây vài ngày với con gái tôi – một câu chuyện khiến tôi bàng hoàng nhận ra ranh giới giữa sự im lặng cam chịu và hành vi bị quấy rối mong manh đến nhường nào.
Nỗi ấm ức câm lặng sau giờ học thêm
Dạo gần đây, mỗi lần đi học thêm ở trung tâm văn hóa về, tôi để ý thấy con gái thường có vẻ bồn chồn, bước chân vội vã và gương mặt thoáng nét căng thẳng. Ban đầu, tôi chỉ nghĩ con mệt vì bài vở trên lớp. Nhưng đỉnh điểm là tối hôm kia, khi tôi bảo con chuẩn bị sách vở để đi học ca tối, con bé bỗng chần chừ, ngập ngừng rồi lí nhí xin mẹ cho nghỉ một buổi với lý do mệt mỏi.
Nhìn ánh mắt lảng tránh của con, tôi biết chắc có điều gì bất thường. Tôi kéo con ngồi xuống sofa, nhẹ nhàng gặng hỏi và khẳng định mẹ luôn đứng về phía con.
Phải mất một hồi lâu ngập ngừng, con mới òa khóc kể lại sự thật: Ở sảnh trung tâm học thêm, có một gã nhân viên nam trẻ tuổi thường xuyên để ý con. Cứ mỗi lần con đi qua cửa để vào lớp hay lúc đứng chờ lấy xe, gã lại nhìn chằm chằm vào cơ thể con bằng ánh mắt khiếm nhã, huýt sáo trêu ghẹo, thậm chí nháy mắt và buông những câu cợt nhả đầy ẩn ý: "Hôm nay em xinh thế", "Đi đâu mà vội vàng thế cô bé".
Con cảm thấy vô cùng ghê tởm, khó chịu và xấu hổ mỗi khi phải bước qua cánh cửa ấy. Nhưng con không dám phản kháng, cũng không dám nói với mẹ suốt mấy tuần liền. Lý do con đưa ra nghe vừa ngây thơ vừa nhói lòng: "Con thấy người ta cũng chỉ trêu đùa bằng lời nói chứ chưa đụng chạm vào người con, nên con sợ nói ra mẹ lại bảo con làm quá lên, rồi mọi người cười con...".
Bài học đanh thép về sự an toàn và nguyên tắc vàng
Nghe con nói, tim tôi như thắt lại. Tôi nhận ra con gái mình đang rơi vào đúng cái bẫy tâm lý mà Aimee trên phim từng trải qua: tự thu nhỏ nỗi sợ của mình chỉ vì "chưa có đụng chạm da thịt".
Tôi ôm lấy con, lau nước mắt cho con và nói từng lời thật dứt khoát:
"Nghe mẹ dặn đây con gái: Quấy rối tình dục không nhất thiết phải là hành vi sờ mó hay đụng chạm thân thể. Bất kỳ hành động nào hướng về tình dục mà con không mong muốn — từ ánh nhìn chằm chằm thô thiển, việc nháy mắt trêu chọc, huýt sáo cợt nhả, gửi tin nhắn nhạy cảm cho đến những lời nhận xét khiếm nhã về cơ thể con — tất cả đều là hành vi quấy rối sai trái và đáng lên án!"
Tôi nhấn mạnh với con nguyên tắc vàng mà bất kỳ cô gái nào cũng phải khắc cốt ghi tâm:
"Thủ phạm luôn là kẻ phải chịu trách nhiệm 100%. Bộ quần áo con mặc, con đường con đi hay sự im lặng lịch sự của con tuyệt đối không bao giờ là cái cớ để người khác có quyền xâm phạm danh dự và không gian an toàn của con. Con cảm thấy khó chịu, ghê sợ tức là ranh giới của con đã bị xâm phạm. Con không làm gì sai cả, và con không bao giờ phải chịu đựng điều đó một mình!"
Hành động của người mẹ: Cắt đứt sự dung túng cho cái xấu
Sáng hôm sau, tôi không để con phải đơn độc đối diện với nỗi sợ ấy thêm một ngày nào nữa. Tôi trực tiếp đến trung tâm học thêm, yêu cầu gặp thẳng ban quản lý và người phụ trách nhân sự.
Trước mặt người quản lý và chính gã nhân viên kia, tôi vạch rõ từng hành vi quấy rối bằng lời nói và thái độ cợt nhả mà gã đã nhắm vào con gái tôi suốt những tuần qua. Tôi tuyên bố dứt khoát rằng nếu trung tâm không có biện pháp chấn chỉnh, xử lý kỷ luật thích đáng và cam kết đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh, tôi sẽ lập tức trình báo sự việc lên cơ quan công an sở tại kèm theo trích xuất camera giám sát khu vực sảnh.
Trước sự cứng rắn và quyết liệt của một người mẹ, gã nhân viên tái mét mặt mày, cúi đầu lí nhí xin lỗi và thừa nhận hành vi thiếu chuẩn mực của mình. Đại diện trung tâm cũng cam kết chuyển gã sang vị trí khác không tiếp xúc với học sinh và xử lý nghiêm theo quy định nội bộ.
Minh Châu
Bước ra khỏi trung tâm, nhìn ánh mắt nhẹ nhõm và cái nắm tay thật chặt của con gái, tôi biết mình đã làm đúng. Sự im lặng hay cam chịu của nạn nhân chính là mảnh đất màu mỡ nhất nuôi dưỡng sự lấn lướt của những kẻ biến thái.
Làm cha mẹ, điều quan trọng nhất không chỉ là dạy con biết vâng lời hay đạt điểm số cao, mà là phải dạy con nhận diện rõ ràng ranh giới thân thể của chính mình. Phải để con hiểu rằng: phẩm giá và sự bình yên của con là bất khả xâm phạm. Và dù bất cứ chuyện gì xảy ra ngoài xã hội, con sẽ luôn có một người mẹ sẵn sàng đứng ra làm chiếc lá chắn kiên cố nhất, đòi lại công bằng và bảo vệ sự trong sạch, tôn nghiêm cho con đến cùng.
