Xem Sex Education, mỗi lần đến phân cảnh bà Jean Milburn vô tư mang những chuyện thầm kín của con trai ra mổ xẻ trước đám đông, tôi lại thấy lồng ngực mình nghẹn ứ một cảm giác vừa giận dữ vừa tủi hổ thay cho Otis.
Jean xuất bản cả một cuốn sách phân tích tường tận những sang chấn, nỗi ám ảnh và chứng ức chế tình dục của con để bạn bè toàn trường chuyền tay nhau đàm tiếu. Bà thản nhiên hỏi han, bình phẩm chuyện cậu bé thủ dâm hay bế tắc sinh lý ngay trước mặt Eric. Bà lục lọi phòng riêng, mang những món đồ dậy thì nhạy cảm của con ra chất vấn rồi tán dương như một chiến tích, thậm chí còn công khai phân tích kỹ thuật thân mật thể xác ngay trên bàn ăn trước mặt bạn gái Ola. Dưới danh nghĩa "cởi mở", "khoa học" và "muốn tốt cho con", người mẹ ấy đã lột trần toàn bộ sự riêng tư của đứa trẻ, biến tâm hồn non nớt của Otis thành một tiêu bản giải phẫu công khai giữa bàn dân thiên hạ.
Thế nhưng, sau tất cả những khủng hoảng và bẽ bàng ấy, Otis vẫn còn may mắn hơn tôi gấp vạn lần. Cậu bé bùng nổ, và người mẹ trí thức ấy rốt cuộc cũng nhận ra sự tàn nhẫn của mình để hạ cái tôi xuống, rơi nước mắt nói một lời xin lỗi chân thành với con trai. Còn tôi, suốt mấy chục năm cuộc đời, chưa một lần nào nhận được một lời tạ lỗi từ mẹ.
Đứa con gái bị biến thành "câu chuyện làm quà"
Trong mắt họ hàng, làng xóm và bạn bè của mẹ, tôi không phải là một đứa trẻ có lòng tự trọng cần được nâng niu, mà chỉ là một kho đề tài bất tận để mẹ mang ra "làm quà" cho những cuộc buôn chuyện rôm rả bên chén trà, đĩa hạt dưa.
Từ những chuyện riêng tư tế nhị nhất của tuổi dậy thì như lần đầu tôi có kinh nguyệt lúng túng làm bẩn ga giường ra sao, chuyện tôi ngực nhỏ hay ngực to, cho đến những rung động ngây ngô đầu đời khi tôi thầm thích một cậu bạn cùng lớp và viết vài dòng nguệch ngoạc vào nhật ký, tất cả đều bị mẹ tôi đem ra kể sạch sành sanh.
Bất kể là giỗ chạp đông đủ nội ngoại, buổi tụ tập cà phê với mấy bà bạn xóm, hay chỉ là lúc đứng tán gẫu với cô bán rau đầu ngõ, mẹ đều có thể thản nhiên lôi những bí mật thầm kín nhất của tôi ra mổ xẻ. Mẹ vừa kể vừa cười ha hả, diễn tả lại từng biểu cảm xấu hổ, vụng về của tôi như thể đang kể một vở hài kịch mua vui cho người khác.
Mỗi lần như thế, cả đám đông người lớn lại ồ lên cười cợt, quay sang trêu chọc, chọc ngoáy vào mặt tôi. Những ánh mắt soi mói, những lời bông đùa cợt nhả của các cô các bác như những chiếc kim châm thẳng vào da thịt tôi. Giây phút ấy, tôi chỉ là một đứa trẻ đứng chết trân ở góc nhà, hai tai ù đi, mặt mũi nóng bừng vì nhục nhã, chỉ ước có một cái hố sâu để chui xuống mà trốn chạy khỏi thế giới tàn nhẫn này.
Sự tổn thương bị dán nhãn "làm quá"
Cảm giác đau đớn nhất không chỉ là bị bêu riếu, mà là khi tôi lấy hết can đảm phản kháng thì nhận lại chỉ là sự gạt phắt đi đầy lạnh lùng.
Có những lần uất ức quá, tôi kéo mẹ vào phòng riêng, vừa khóc vừa van xin mẹ đừng mang chuyện của con ra kể cho người ngoài nữa. Nhưng thay vì một chút ăn năn, mẹ tôi lập tức đùng đùng nổi giận, mắng ngược lại tôi bằng vẻ mặt vô cùng khó chịu:
"Mày buồn cười nhỉ, có chuyện bé tí tẹo mà cứ làm sồn sồn lên! Mẹ kể cho các bác nghe cho vui thì có mất miếng thịt nào đâu mà làm mặt sưng mày xỉa? Con với cái chỉ được cái vẽ chuyện, động tí là tự ái, tính khí hẹp hòi khó ở y như bà cô già!".
Mẹ tự cho mình cái quyền sở hữu tuyệt đối đối với mọi ngóc ngách tâm hồn của con cái chỉ vì công sinh thành. Trong mắt mẹ, ranh giới riêng tư hay danh dự của một đứa trẻ là thứ phù phiếm, vô giá trị. Nỗi xấu hổ đến vụn vỡ của tôi chỉ bị mẹ xem như sự nhạy cảm thái quá của một đứa con khó chiều.
Lâu dần, tôi học cách câm nín. Tôi khóa chặt mọi tâm sự, giấu tiệt mọi cảm xúc, không bao giờ dám hé răng chia sẻ với mẹ bất cứ điều gì về cuộc sống của mình nữa. Căn nhà của mẹ dần biến thành nơi nguy hiểm nhất, nơi mà mỗi bí mật tôi sơ hở để lộ ra đều có thể trở thành mũi tên bắn ngược lại làm tổn thương chính mình vào một ngày đẹp trời nào đó.
Vết sẹo dai dẳng của sự phản bội tình thân
Bây giờ tôi đã trưởng thành, đã có cuộc sống riêng độc lập và đủ bản lĩnh để bảo vệ bản thân trước những lời đàm tiếu ngoài xã hội. Nhưng vết thương lòng từ những cuộc vui vô tâm năm xưa của mẹ vẫn là một cái dằm cắm sâu trong ký ức, thỉnh thoảng lại nhói buốt mỗi khi nhớ về.
Nhiều bậc cha mẹ không hề ý thức được rằng, việc mang chuyện riêng tư của con ra làm trò cười cho thiên hạ chính là một dạng phản bội tình cảm tàn nhẫn nhất. Nhà đáng lẽ phải là nơi chốn an toàn nhất để đứa trẻ trút bỏ mọi lo âu, nhưng chính người mẹ lại là kẻ đem tấm màn che ấy xé toạc ra trước bàn dân thiên hạ.
Tôi tha thứ cho mẹ vì hiểu thế hệ của bà còn nhiều hạn chế trong nhận thức về tâm lý, nhưng để quên đi cảm giác bẽ bàng năm ấy thì không thể.
Nhìn Otis và Jean trên phim, tôi thầm tự dặn lòng một lời thề sắt đá cho hành trình làm mẹ của chính mình: Tuyệt đối không bao giờ biến con cái thành món đồ tiêu khiển cho các cuộc trà dư tửu hậu. Sự tôn trọng ranh giới cá nhân chưa bao giờ là đặc quyền của riêng người lớn. Một đứa trẻ dù nhỏ đến đâu cũng có một khoảng trời thiêng liêng cần được bảo vệ, và bổn phận tối thượng của người làm mẹ là trở thành chiếc then cài giữ chặt sự tôn nghiêm ấy cho con, chứ không phải là người đầu tiên đẩy con ra giữa ánh nhìn giễu cợt của đám đông.
Minh Châu
