Theo dõi bộ phim Sex Education, nhiều người có thể ghét, có thể thương Ruby Matthews, nhưng với riêng tôi, mỗi lần nhân vật này xuất hiện là một lần tôi thấy mặt mình nóng ran vì xấu hổ. Ở những mùa đầu, Ruby hiện lên như một "mean girl" (cô nàng xấu tính) chính hiệu. Cô liên tục dùng bạo lực ngôn từ, săm soi ngoại hình và gia cảnh của người khác (như gọi Maeve là "con rác rưởi" hay giễu cợt các bạn nữ đồng trang lứa). Khi bắt đầu hẹn hò với Otis ở mùa 3, hành động đầu tiên của cô là ép cậu phải thay đổi toàn bộ kiểu tóc, cách ăn mặc theo ý mình thì mới dám công khai đi cạnh nhau.
Bóc tách tâm lý của Ruby, ta thấy rõ một sự thật cay đắng: Người có EQ thấp thường có xu hướng hạ thấp người khác để tự nâng cái tôi yếu ớt của mình lên. Sự chê bai, dán nhãn kẻ khác thực chất chỉ là chiếc mặt nạ tuyệt vọng để Ruby trốn tránh nỗi sợ bị người ta phát hiện ra gia cảnh nghèo khó của mình. Xem đến đây, tôi đã bật khóc. Không phải vì thương Ruby, mà vì tôi như bị lột trần, nhìn thấy chính quá khứ bất hảo, ích kỷ và ngập tràn đố kỵ của mình trong hình bóng cô nữ sinh ấy.
Tuổi thơ bần hàn và cái tôi được nuôi dưỡng bằng sự đố kỵ
Thời đi học, gia đình tôi rất nghèo. Trong khi bạn bè xúng xính váy áo mới, tôi quanh năm chỉ có vài bộ đồ cũ. Khái niệm "tiền tiêu vặt" là một thứ vô cùng xa xỉ, bởi đến tiền ăn từng bữa của cả nhà bố mẹ tôi còn phải chật vật lo toan. Nhưng bù lại cho cái nghèo, ông trời cho tôi sự sáng dạ, tôi học rất giỏi.
Năm đó, tôi được xếp ngồi cùng bàn với một cô bạn hoàn toàn trái ngược với mình: nhà giàu, xinh đẹp và cực kỳ hào phóng. Cô bạn ấy như một vầng dương rực rỡ, tính tình hào sảng, luôn mang đồ ăn vặt chia cho mọi người, sinh nhật bạn nào trong lớp cũng chuẩn bị những món quà nhỏ đáng yêu. Ai cũng quý mến cô ấy. Khuyết điểm duy nhất của bạn là học khá kém.
Lẽ ra, tôi có thể mở lòng để đón nhận một tình bạn đẹp. Nhưng không, sự tự ti về cái nghèo đã biến đổi thành một lòng ghen tị độc hại. Tôi hằn học với sự hoàn hảo của bạn, và tôi quyết định dùng điểm số làm vũ khí để tấn công, hòng bảo vệ cái tôi rách nát của mình.
Những nhát dao ngôn từ và sự hả hê thiển cận
Giống như cách Ruby dùng quyền lực nhóm để chà đạp người khác, tôi dùng sự vượt trội về điểm số để hạ nhục người bạn cùng bàn. Mỗi khi cô bạn lúng túng quay sang hỏi bài, thay vì chỉ bảo, tôi lại cố ý cao giọng, hét lên cốt để cho cả lớp nghe thấy: "Cái gì? Câu này mà cũng không biết á?".
Nhìn gương mặt bạn bối rối, đỏ bừng vì xấu hổ, thay vì cắn rứt, tôi lại thấy hả hê tột độ. Trong tâm trí non nớt và độc hại của tôi lúc bấy giờ luôn văng vẳng suy nghĩ: "Ngoài giàu ra thì mày chẳng có gì hơn tao cả". Tôi tự huyễn hoặc mình rằng điểm số cao khiến tôi thượng đẳng hơn, mà không nhận ra mình đang cư xử hệt như một kẻ có EQ thấp, dùng sự tổn thương của người khác để đắp điếm cho sự mặc cảm của chính mình.
Cuộc gọi thức tỉnh và lòng bao dung của "người bị hại"
Nhiều năm trôi qua, khi đã trưởng thành và lăn lộn ngoài xã hội, tôi mới thấm thía rằng sự tử tế và EQ quan trọng hơn những con số trên bảng điểm rất nhiều. Cú tát thức tỉnh từ nhân vật Ruby Matthews đã phá vỡ hoàn toàn chút sĩ diện cuối cùng trong tôi, thôi thúc tôi làm một việc mà tôi đã trốn tránh suốt bao năm: Gọi điện thoại xin lỗi người bạn cũ.
Khi tiếng chuông điện thoại đổ, tim tôi đập thình thịch. Tôi đã chuẩn bị sẵn tâm lý để đón nhận sự lạnh nhạt hay trách móc. Tôi nghẹn ngào nói lời xin lỗi vì những trò châm chọc ác ý, vì sự ích kỷ và hẹp hòi của mình năm xưa. Nhưng phản ứng của bạn lại khiến tôi sững sờ và... càng thêm xấu hổ.
Người bạn xinh xắn, đáng yêu năm nào bật cười nhẹ nhàng. Cô ấy bảo rằng cô ấy chưa từng để tâm hay giận dữ vì những lời chế giễu đó, cô ấy chỉ nghĩ đơn giản là do bài khó quá và tôi thì hơi nóng tính mà thôi. Sự bao dung và hồn nhiên của bạn như một tấm gương trong suốt, soi chiếu rõ mồn một tâm hồn chật hẹp, đầy đố kỵ của tôi ngày ấy.
Cuộc trò chuyện khép lại nhưng dư âm của nó khiến tôi trăn trở mãi. Tôi nhận ra, sự giàu có lớn nhất của người bạn ấy không nằm ở tiền bạc của gia đình, mà nằm ở một trái tim nhân hậu, không chấp nhặt. Cảm ơn Sex Education, cảm ơn Ruby Matthews vì đã trở thành một tấm gương phản chiếu, giúp tôi dũng cảm đối diện với phần tối tăm nhất trong quá khứ, gỡ bỏ chiếc mặt nạ kiêu ngạo để học lại bài học vỡ lòng về sự tử tế và lòng bao dung.
Minh Châu
