Bức tranh lộn xộn của chợ cóc, tự phát
Sau khi UBND TP Hà Nội công bố danh sách 231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát cần giải tỏa theo lộ trình đến năm 2027, vấn đề sắp xếp lại hoạt động buôn bán nhỏ lẻ tại các khu dân cư tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận. Chủ trương lập lại trật tự đô thị, đảm bảo an toàn giao thông và vệ sinh môi trường được người dân hoàn toàn đồng tình ủng hộ, song với không ít tiểu thương, đây cũng là nỗi lo về sinh kế khi còn gặp nhiều khó khăn trong việc mưu sinh.
Ghi nhận của PV ĐS&PL tại khu vực đường xung quanh Ao Mậu Lương (giáp chợ Kiến Hưng) cho thấy không khí buôn bán của tiểu thương xen lẫn băn khoăn. Dù nằm trong danh sách các điểm kinh doanh tự phát cần giải tỏa, hoạt động mua bán tại đây vẫn diễn ra khá nhộn nhịp, nhất là vào buổi sáng và chiều tối.
Khu vực trước cổng chợ Kiến Hưng theo phóng viên ghi nhận ngày 7/1/2026.
Theo quan sát, dọc các tuyến đường quanh Ao Mậu Lương, nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ vẫn bày bán rau củ, thực phẩm tươi sống, đồ gia dụng ngay trên vỉa hè, thậm chí tràn xuống lòng đường. Khu vực này từ lâu đã hình thành điểm mua bán tự phát, phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày của người dân trong khu dân cư lân cận. Chợ cóc tồn tại như một phần quen thuộc của đời sống đô thị, tiện lợi cho người mua nhưng cũng tiềm ẩn nhiều bất cập về trật tự và an toàn.
Trao đổi với phóng viên ĐS&PL, một tiểu thương bán rau tại khu vực Ao Mậu Lương cho biết, phần lớn khách hàng là người quen sống quanh đây. “Chúng tôi biết bán ở vỉa hè là không đúng quy định, nhưng nếu không bán ở đây thì cũng không biết đi đâu. Thuê ki-ốt trong chợ thì chi phí cao, không kham nổi”, người này chia sẻ.
Khu vực Ao Mậu Lương theo phóng viên ghi nhận ngày 7/1/2026.
Theo các tiểu thương, nhiều người đã gắn bó với điểm bán này hàng chục năm, chủ yếu buôn bán nhỏ lẻ, thu nhập không ổn định. Việc di dời, giải tỏa nếu không có phương án hỗ trợ có thể sẽ khiến họ đối mặt nguy cơ mất kế sinh nhai. “Chúng tôi đồng tình với chủ trương của thành phố và mong được bố trí chỗ bán hợp lý, giá thuê phù hợp để tiếp tục làm ăn”, một tiểu thương khác bày tỏ.
Cũng theo người dân buôn bán tại đây, không ít tiểu thương từng đăng ký vào chợ truyền thống nhưng sau một thời gian lại phải ra ngoài vì chi phí cao, lượng khách ít. “Trong chợ thì vắng, ngoài đường thì đông. Người mua quen tiện đâu mua đó, nhất là người lớn tuổi", một tiểu thương nói thêm về thói quen mua sắm của người dân.
Khu vực xung quanh ao đình Mậu Lương phường Kiến Hưng.
Quyết tâm làm, không để tình trạng "bắt cóc bỏ đĩa"
Ở chiều ngược lại, nhiều người dân sinh sống quanh khu vực ao Mậu Lương cho rằng việc tồn tại chợ cóc gây không ít phiền toái. Chị . Đ.T. (một cư dân gần chợ Kiến Hưng) phản ánh, vào giờ cao điểm, khu vực này thường xuyên ùn tắc, lộn xộn, rác thải sau mỗi buổi chợ gây mất vệ sinh môi trường. “Đi chợ thì tiện thật, nhưng đường nhỏ, người bán người mua đông, xe cộ rất khó di chuyển. Nếu được sắp xếp lại cho gọn gàng, sạch sẽ thì ai cũng ủng hộ”, chị T. cho biết.
Nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ vẫn bày bán thực phẩm tươi sống ngay trên vỉa hè.
Theo ghi nhận của phóng viên, đa số người dân sinh sống quanh khu vực bày tỏ sự đồng thuận với chủ trương giải tỏa các điểm kinh doanh tự phát. Nhiều ý kiến cho rằng, việc xóa bỏ chợ cóc là cần thiết nhằm lập lại trật tự đô thị, đảm bảo an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và mỹ quan khu dân cư. Tuy nhiên, người dân cũng mong muốn chính quyền có giải pháp hài hòa, tránh gây xáo trộn lớn đến đời sống của tiểu thương.
Chợ cóc tại phố Dương Lâm, phường Hà Đông, Hà Nội.
Một số ý kiến cho rằng, thay vì “xóa sổ” hoàn toàn, có thể tổ chức lại hoạt động kinh doanh theo hướng văn minh, quy củ hơn. Có thể quy hoạch các điểm bán hàng tập trung, khu chợ tạm hoặc khu kinh doanh giá rẻ cho tiểu thương nhỏ lẻ, vừa đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân, vừa đảm bảo yêu cầu quản lý đô thị.
Về phía tiểu thương, dù còn nhiều băn khoăn về sinh kế khi lộ trình giải tỏa được triển khai, song đa phần cho biết sẵn sàng chấp hành khi có yêu cầu. “Chúng tôi chỉ mong được thông báo sớm, có lộ trình rõ ràng và chỗ bán ổn định", một tiểu thương chia sẻ.
Thực tế cho thấy, việc xử lý chợ cóc không phải là câu chuyện mới, nhưng luôn là bài toán cần sự chung tay vào cuộc. Nếu làm quyết liệt mà thiếu giải pháp đồng bộ đi kèm, chợ cóc có thể “biến mất chỗ này, mọc lên chỗ khác”. Ngược lại, nếu xử lý kiểu "bắc cóc bỏ đĩa" tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường sẽ tiếp tục tái diễn, ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội và văn minh đô thị.
Theo kế hoạch của UBND TP Hà Nội thì trước ngày 30/1, sẽ hoàn thành giải tỏa 75 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát thuộc nhóm 1. Những chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát này lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, điểm "nóng" ảnh hưởng đến an toàn giao thông, trật tự văn minh đô thị gây bức xúc dư luận.
Nhóm 2 là các chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát có dưới 50 hộ kinh doanh. Theo lộ trình, nhóm 2 sẽ hoàn thành giải tỏa trước ngày 30/6.
Nhóm 3 là các chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát hoạt động có 50-100 hộ kinh doanh. Theo lộ trình, nhóm này sẽ hoàn thành giải tỏa trước ngày 30/12.
Nhóm 4 là các chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát trên 100 hộ kinh doanh tồn tại lâu dài, có tính chất phức tạp. Nhóm 4 sẽ hoàn thành giải tỏa trước ngày 30/6/2027. 4 nhóm trên có 231 chợ cóc, điểm kinh doanh tự phát.
