Cuộc gặp của 2 nghệ sĩ hàn lâm có cá tính riêng biệt
Theo chia sẻ của nhạc sĩ Cường Tống, Walking in Silence không bắt đầu từ một kế hoạch sản xuất album theo cách thông thường. Nó được hình thành rất chậm, như cách con người vô thức tích góp ký ức suốt nhiều năm.
Toàn bộ các tác phẩm trong album được anh viết trong hơn 11 năm sinh sống tại Bắc Kinh, Trung Quốc. Những đêm đi bộ quanh khu Olympic và sân vận động Tổ Chim trở thành một phần đời sống quen thuộc của người nghệ sĩ trẻ sống xa nhà. Không âm nhạc. Không điện thoại. Chỉ có tiếng bước chân, ánh đèn thành phố và những suy nghĩ kéo dài trong im lặng. Chính từ những khoảng lặng đó, các giai điệu đầu tiên của Walking in Silence ra đời.
Có những bản nhạc chỉ bắt đầu từ vài câu piano ghi vội trong điện thoại. Có những đoạn cello bất chợt vang lên trong đầu giữa đêm khuya và phải lập tức chạy về ghi lại trước khi ký ức tan biến vào sáng hôm sau. Khi nhìn lại toàn bộ các tác phẩm sau nhiều năm, Cường Tống nhận ra tất cả đều mang chung một trạng thái cảm xúc: cô đơn nhưng không tuyệt vọng, im lặng nhưng không trống rỗng.
Vì thế, cái tên Walking in Silence xuất hiện gần như tự nhiên, như một cách gọi đúng nhất cho quãng đời ấy.
Nếu piano trong album đại diện cho phần suy nghĩ bên trong, thì cello lại là nơi cảm xúc được cất thành tiếng. Cường Tống luôn xem cello là nhạc cụ gần với tiếng nói con người nhất. Ở cello có sự chuyển động rất đặc biệt: vừa dịu dàng vừa dữ dội, vừa gần gũi vừa cô độc. Chỉ trong một câu nhạc ngắn, âm thanh ấy có thể thay đổi hoàn toàn trạng thái cảm xúc.
Với Walking in Silence, anh không muốn cello chỉ làm nhiệm vụ trình diễn giai điệu. Anh muốn nó trở thành một “nhân vật” thực sự cùng piano kể câu chuyện của album. Chính vì vậy, album này đòi hỏi một nghệ sĩ không chỉ có kỹ thuật biểu diễn cao mà còn phải có chiều sâu nội tâm rất lớn. Và đó là lý do cái tên Trần Hồng Nhung xuất hiện.
Sự kết hợp giữa Cường Tống và Trần Hồng Nhung không phải lựa chọn mang tính “thị trường”. Đây là cuộc gặp của hai nghệ sĩ được đào tạo bài bản, có nền tảng học thuật vững chắc và đặc biệt nghiêm túc với lao động nghệ thuật.
Cường Tống không phải cái tên xa lạ với giới chuyên môn. Anh từng giành giải Nhất Concours Mùa Thu 2007 khi mới 19 tuổi - giải thưởng danh giá của âm nhạc hàn lâm Việt Nam. Sau đó, anh sang Trung Quốc bằng học bổng toàn phần và trải qua 13 năm học tập, làm việc trong một môi trường âm nhạc cạnh tranh bậc nhất châu Á.
Tại đây, anh học piano, sáng tác, hòa âm phối khí, jazz; tham gia nhiều dự án âm nhạc cho phim ảnh, game, đại nhạc hội; biểu diễn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Học viện Âm nhạc Trung Quốc và Dàn nhạc Giao hưởng Thiên Tân. Những năm tháng đó đã định hình rất rõ tư duy âm nhạc điện ảnh của Cường Tống nơi âm thanh không chỉ làm nền mà trở thành một tuyến kể chuyện song song với hình ảnh.
Khác với nhiều nghệ sĩ chọn con đường dễ tiếp cận hơn bằng ca khúc thị trường, Cường Tống lại đi theo hướng khí nhạc, cấu trúc điện ảnh và kể chuyện thuần âm thanh. Đó cũng là lý do Walking in Silence mang màu sắc rất khác biệt.
Trong khi đó, Trần Hồng Nhung là một trong những nghệ sĩ cello trẻ nổi bật của Việt Nam với nền tảng đào tạo quốc tế đáng nể. Sinh ra trong gia đình có truyền thống âm nhạc, cô theo học cello từ năm 6 tuổi dưới sự hướng dẫn của GS.NGND Hoàng Dương. Hai năm liên tiếp 2013-2014, cô được tuyển chọn vào Asian Youth Orchestra - một trong những dàn nhạc trẻ hàng đầu châu Á và trở thành nghệ sĩ cello người Việt duy nhất giữ vị trí Concertmaster.
Hành trình của Nhung tiếp tục được khẳng định với hàng loạt dấu mốc đáng chú ý: Giải Ba Concours Prokofiev tại Moscow, Giải Nhất Concours Suzdal toàn Nga năm 2017, Top 100 nghệ sĩ trẻ triển vọng châu Âu tại Liên hoan Viva Cello 2018. Cô từng học song bằng tại Nhạc viện Quốc gia Tchaikovsky và Học viện Âm nhạc Quốc gia Nga Gnesin - hai môi trường đào tạo âm nhạc cổ điển hàng đầu nước Nga.
Nhưng điều khiến Cường Tống lựa chọn Trần Hồng Nhung không nằm ở bảng thành tích. Điều anh tìm kiếm là khả năng tiết chế cảm xúc, sự tinh tế và chiều sâu cô độc trong tiếng đàn của cô. Bởi Walking in Silence là kiểu âm nhạc “rất lộ”. Ít note. Ít layer. Ít kỹ xảo. Chỉ cần lệch cảm xúc một chút là toàn bộ không khí tác phẩm thay đổi.
3 năm thu âm để giữ đúng “độ im lặng” của âm nhạc
Cường Tống cho biết nhiều người nghe demo thường nghĩ album này nhẹ nhàng và không quá khó chơi. Nhưng khi bước vào phòng thu, mọi thứ hoàn toàn khác.
Có những đoạn cello kỹ thuật không hề phức tạp, nhưng lại cực kỳ khó giữ đúng tinh thần. Có những note phải kéo rất dài, rất mỏng và gần như không được phép “diễn quá”. Chỉ cần nhiều cảm xúc hơn một chút thôi là mất đi sự cô độc cần có của tác phẩm. Vì thế, quá trình thu âm kéo dài gần ba năm.
Có ngày cả hai chỉ thu vài câu nhạc rồi dừng lại để ngồi nghe rất lâu. Có những tác phẩm tưởng đã hoàn thành nhưng vài tháng sau lại quyết định thu lại từ đầu vì cảm thấy “chưa đúng”. Đó là kiểu lao động nghệ thuật gần như đi ngược với nhịp sản xuất âm nhạc hiện nay nơi tốc độ thường được đặt lên trước chiều sâu.
Nhưng với Cường Tống và Trần Hồng Nhung, Walking in Silence không được phép là một sản phẩm “đủ tốt”. Nó phải đúng với trạng thái cảm xúc mà họ muốn giữ lại. Có những khoảnh khắc sau khi chơi xong, cả phòng thu im lặng hoàn toàn trong nhiều phút. Không ai nói gì. Đó cũng là những khoảnh khắc mà Cường Tống nhớ nhất khi nhắc về album này.
Một tuyên ngôn nghệ thuật giữa thời đại ồn ào
Walking in Silence không phải album dành cho những người tìm kiếm sự giải trí tức thời. Nó đòi hỏi người nghe phải chậm lại. Phải lắng nghe bằng trải nghiệm sống. Phải đủ tĩnh để cảm nhận những âm thanh “không nhằm để được nghe rõ mà để được cảm nhận”.
Trong thời đại mà âm nhạc ngày càng phụ thuộc vào thuật toán, lượt xem và nhịp lan truyền mạng xã hội, việc hai nghệ sĩ trẻ lựa chọn thực hiện một album khí nhạc cello & piano với tư duy hàn lâm và chiều sâu nội tâm như Walking in Silence là điều rất đáng trân trọng.
Đó không chỉ là một sản phẩm âm nhạc mà còn là tuyên ngôn nghệ thuật của những nghệ sĩ chọn đi con đường khó. Con đường của chiều sâu, của kỹ thuật, của tư duy âm nhạc được xây dựng bằng học thuật nghiêm túc và thái độ lao động nghệ thuật bền bỉ.
Và cũng bởi thế, Walking in Silence không cần đến sự ồn ào để tạo dấu ấn. Bởi có những âm nhạc không sinh ra để chinh phục người nghe bằng cao trào hay kỹ xảo, mà bằng khả năng chạm rất sâu vào phần tĩnh lặng nhất của tâm hồn con người.
Ánh Lê
