Khi nhắc tới thực phẩm nhiều cholesterol, thịt mỡ lợn thường là cái tên đầu tiên khiến nhiều người e ngại. Tuy nhiên, một số bộ phận khác của lợn còn chứa lượng cholesterol cao hơn nhiều, trong đó đáng chú ý nhất là óc, gan và tim.
Điều này không có nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn các món trên khỏi thực đơn. Vấn đề nằm ở khẩu phần, tần suất và cách chế biến.
3 bộ phận của lợn nhiều cholesterol hơn cả phần thịt mỡ
Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), 100g mỡ lợn chứa khoảng 97mg cholesterol.
Thế nhưng, theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, 100g óc lợn chứa gần 2.200mg cholesterol. Con số này cao gấp khoảng 22 lần lượng cholesterol có trong cùng 100g mỡ lợn.
Không chỉ óc lợn, lượng cholesterol trong gan lợn cũng cao bất ngờ. Dữ liệu USDA cho thấy 100g gan lợn chứa khoảng 355mg cholesterol, cao hơn gần 3,7 lần so với mỡ lợn.
Một bộ phận khác của lợn có lượng cholesterol cao chú ý nữa là tim lợn, với khoảng 230mg cholesterol/100g, cao hơn khoảng 2,4 lần so với mỡ lợn.
Những con số này lý giải vì sao các chuyên gia thường khuyến cáo không nên ăn nội tạng với số lượng lớn hoặc sử dụng quá thường xuyên, đặc biệt ở người đã có rối loạn mỡ máu hay nguy cơ tim mạch cao.
Tâm lý “ăn gì bổ nấy” khiến nhiều người vô tình nạp quá nhiều cholesterol
Óc lợn thường được gắn với quan niệm “ăn óc bổ não”, tim lợn được cho là “bổ tim”, còn gan lợn lại nổi tiếng là thực phẩm “bổ máu”. Chính tâm lý “ăn gì bổ nấy” dễ khiến nhiều người xem đây là nhóm thực phẩm càng ăn nhiều càng tốt.
Thực tế, các loại nội tạng này có giá trị dinh dưỡng riêng nhưng không phải vì vậy mà có thể sử dụng tùy ý.
Theo báo Sức khỏe và Đời sống, gan lợn giàu sắt heme, vitamin A, vitamin B12, folate, protein cùng một số khoáng chất. Tim lợn cũng cung cấp protein, sắt, kẽm và lượng vitamin B12 đáng kể.
Riêng với óc lợn, quan niệm ăn óc để tăng trí nhớ không có nghĩa món này có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng của não. Bởi lẽ, não người cần nhiều nhóm dưỡng chất khác nhau, trong khi óc lợn lại có lượng cholesterol rất cao nhưng hàm lượng một số chất dinh dưỡng khác không nổi bật.
Nói cách khác, “bổ” không đồng nghĩa với càng ăn nhiều càng có lợi. Một thực phẩm có thể giàu vi chất nhưng đồng thời cũng chứa những thành phần cần được kiểm soát.
Ăn thế nào để không biến món khoái khẩu thành gánh nặng cho tim mạch?
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) khuyến nghị lượng cholesterol từ thực phẩm nên ở mức dưới 300mg/ngày, và dưới 200mg/ngày với người có nguy cơ tim mạch cao. Những con số này cho thấy với các loại nội tạng giàu cholesterol, khẩu phần và tần suất ăn là điều cần đặc biệt lưu ý.
Theo báo Sức khỏe và Đời sống, người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên ăn gan lợn khoảng 1 lần/tuần, mỗi lần khoảng 50-70g. Người bị rối loạn mỡ máu, tim mạch, gout, tăng acid uric hoặc thừa cân, béo phì cần hạn chế hơn.
Với óc lợn, người lớn và trẻ nhỏ chỉ nên ăn tối đa 1-2 lần/tuần, mỗi lần không quá 50g. Người cao tuổi, người có cholesterol cao hoặc bệnh tim mạch không nên thường xuyên dùng óc động vật.
Cách chế biến cũng rất quan trọng. Các món tim lợn chiên, xào nhiều dầu có thể làm tăng lượng chất béo trong bữa ăn. Luộc, hấp hoặc nấu canh là những lựa chọn phù hợp hơn. Tương tự, báo Sức khỏe và Đời sống khuyến nghị hạn chế gan chiên ngập dầu, pate nhiều chất béo và ưu tiên kết hợp gan với rau xanh để bữa ăn cân bằng hơn.
Tim, gan và óc lợn không phải thực phẩm “xấu” tuyệt đối. Tuy nhiên, với hàm lượng cholesterol cao hơn cả mỡ lợn, đây là những món cần ăn có chừng mực thay vì sử dụng thường xuyên chỉ vì quan niệm “ăn gì bổ nấy”.
Lam Chi
Tổng hợp
