Vui buồn tầm này của dân văn phòng, có lẽ, chỉ gói gọn trong 1 chiếc email báo thưởng Tết. Đi làm cả năm, cố đến tận bây giờ, nếu nói không phải vì thưởng Tết, hẳn là có phần dối lòng. Nhưng nhận email báo thưởng xong rồi, có người chỉ biết ngẩn ngơ… vì năm nay mình và thưởng Tết “lỡ duyên”.
Chạnh lòng, hụt hẫng vì không có thưởng Tết
Những ngày gần đây trên MXH Threads, không ít bạn trẻ trải lòng về cảm giác “khó tả” khi năm nay đã chắn chắn… không có thưởng Tết. Nhìn bạn bè xung quanh có thưởng - dù ít dù nhiều, bản thân cũng không khỏi chạnh lòng. Mình đã cố gắng cả năm, vậy mà…
Phía dưới những bài đăng trải lòng về việc không có thưởng Tết, nhiều người chia sẻ những câu chuyện khác nhau. Có người buồn, có người sau khi nhảy việc cũng thoát cảnh Tết “vắng” thưởng. Nhưng tựu trung lại, tất cả đều đồng tình: Thưởng ít thưởng nhiều, vẫn phải có. Công ty mà không có thưởng Tết thì cân nhắc nghỉ cho rồi!
“Thưởng Tết cao hay thấp, ít hay nhiều còn phụ thuộc vào KPI với hiệu suất của từng người nhưng kể cả không đạt KPI thì vẫn nên có 1 mức thưởng tối thiểu. Ít nhiều vẫn phải có chứ, công ty mà không có thưởng Tết cho nhân viên thì mình thấy đó là dấu hiệu red flag lắm. Cân nhắc ra Tết nghỉ việc, tìm chỗ mới thôi” - Một người bày tỏ.
“Tết năm 2024 mình cũng ngậm ngùi vì không có thưởng Tết. Trước đó từ 2022 thì thưởng Tết đã giảm 50%, đến 2023 thì được thưởng 2 triệu, 2024 thì không có đồng nào. Biết là công ty khó khăn, nhưng sau đó mình nghỉ, cũng đồng hành qua 3 cái Tết lương thưởng bèo bọt là đủ rồi. Năm nay thì mới làm chỗ mới nên thưởng Tết cũng không cao nhưng vẫn có, nghĩ lại 3 cái Tết trước vẫn thấy ám ảnh” - Một người trải lòng.
“Kinh nghiệm cho các bạn là không phải cứ công ty to, tập đoàn lớn là lương thưởng hậu hĩnh đâu. Nhiều khi doanh nghiệp nhỏ, start-up thôi mà thưởng còn nhiều hơn tập đoàn lớn nữa. Trước mình là cho 1 chỗ quy mô cỡ 2500 người, mà 1/1, 30/4 - 1/5, 2/9 không được thưởng 1 đồng nào, Tết thì chỉ có lương tháng 13 chứ không có thưởng Tết.
Giờ sang công ty này là start-up nhỏ thôi, chưa đến 100 người nữa, nhưng dịp nghỉ lễ nào cũng được thưởng 1 triệu, sinh nhật 500k/người, nghỉ Tết dương nhận lương tháng 13, trước khi nghỉ Tết Nguyên đán thì nhận thưởng Tết, nên là đừng chỉ nhìn vào “cái mác” công ty to, công ty có tiếng mà mặc định lương thưởng ok nhen, dễ hụt hẫng lắm đó” - Một người chia sẻ.
“Nhìn tình hình năm nay, nghe mọi người tâm sự mà mới thấy mình may mắn, cũng biết ơn công ty hiện tại. Dù lương trung bình hàng tháng không cao, thưởng Tết cũng không nhiều nhưng ít nhất chưa bao giờ chậm lương, chưa năm nào cắt thưởng.
Mình cũng không thấy mình giỏi giang hay xuất sắc, nhưng bạn nào cần xin vía có chỗ làm ổn định, lương thưởng đúng đủ, thì mình nhả vía nha. Mong sang năm mới sẽ không còn nhiều bài đăng buồn thế này nữa, chứ đi làm cả năm, trông vào tiền lương với thưởng Tết mà lương chậm, thưởng không có thì đúng là chỉ biết khóc” - Một người bộc bạch.
Đã chắc chắn Tết không có thưởng, lên kế hoạch tiêu Tết ra sao?
1. Xác định lại những thứ thật sự cần phải chi tiền
Khi đã chắc chắn không có thưởng Tết, việc đầu tiên cần làm không phải là tính xem vay ở đâu, mà là xác định lại danh sách tiêu Tết. Tết năm nay không có thưởng thì kế hoạch tiêu Tết cũng phải khác: Khác ở quy mô, khác ở kỳ vọng và khác ở mức chi.
Điều này không có nghĩa là ăn Tết qua loa hay tự tước đi niềm vui của mình, mà là chọn một phiên bản Tết vừa vặn hơn. Ít mua sắm hơn, đơn giản hóa mâm cỗ, giảm quà biếu hình thức, ưu tiên những khoản bắt buộc như tiền về quê đi lại, tiền biếu bố mẹ,... Xác định Tết năm nay tiết kiệm, cảm giác thiếu thốn sẽ giảm rất nhiều, vì bạn không còn so sánh Tết hiện tại với một Tết “trong tưởng tượng” được xây dựng bằng tiền thưởng không tồn tại.
2. Đừng “đợi sau Tết rồi tính”
Sai lầm phổ biến khi không có thưởng là vẫn tiêu tiền theo thói quen cũ, với suy nghĩ “rồi sau Tết tính”. Nhưng sau Tết, tiền không tự sinh ra. Vì vậy, ngân sách cho Tết cần được lập dựa hoàn toàn trên những khoản thu chắc chắn: lương tháng hiện tại, tiền tiết kiệm đã có, và các khoản thu phụ nếu thực sự ổn định.
Khi đã có con số tổng, việc tiếp theo là chia ngân sách này cho các nhóm chi tiêu chính của Tết. Quan trọng nhất là phải chừa ra một phần cho chi tiêu sau Tết, vì tháng đầu năm thường nhiều khoản phát sinh trong khi thu nhập chưa kịp về.
3. Ưu tiên sự an tâm tài chính hơn là cảm giác “không thua kém”
Thứ cần ưu tiên lúc này không phải là giữ hình ảnh “Tết hào nhoáng, mà là giữ sự an tâm sau Tết. Việc từ chối một số cuộc tụ họp tốn kém, giảm chi cho những khoản mang tính phô trương hay từ chối mua sắm không thật sự cần thiết, không phải là keo kiệt, mà là tự bảo vệ mình.
Tết chỉ kéo dài vài ngày, nhưng áp lực tài chính có thể đeo bám nhiều tháng nếu chi tiêu thiếu kiểm soát. Khi chấp nhận một cái Tết giản dị hơn, bạn đổi lại được sự nhẹ nhõm: không nợ nần, không căng thẳng, không lo “xoay” tiền tiêu sau Tết. Chỉ cần thế thôi, Tết cũng đủ trọn vẹn rồi.
Ngọc Linh
