Xuất thân từ một gia đình bình thường, cô gái này bắt đầu sự nghiệp với vị trí nhân viên văn phòng tại một công ty nhỏ ở Thượng Hải (Trung Quốc). Với thu nhập là 6.000 nhân dân tệ/tháng (gần 23 triệu đồng), sinh sống tại thành phố lớn với phí sinh hoạt đắt đỏ, từ tiền thuê nhà, điện nước đến đi lại khiến khả năng tích lũy gần như không đáng kể nếu không có kế hoạch tài chính rõ ràng. Áp lực chi tiêu thường trực và biến cố gia đình buộc cô phải nghiêm túc rà soát lại toàn bộ dòng tiền cá nhân và từng bước điều chỉnh thói quen quản lý tài chính.
Nhận diện lỗ hổng tài chính
Trong những năm đầu đi làm, cô duy trì thói quen chi tiêu theo cảm xúc, thiếu sự tính toán cụ thể. Đầu tháng, cô thường chi 15 NDT (khoảng 57 nghìn đồng) cho một cốc trà sữa, mỗi lần tan làm muộn lại tốn 28 NDT (hơn 106 nghìn đồng) tiền taxi. Và cuối tuần sẽ chi khoảng 300 NDT (hơn 1,1 triệu đồng)/người cho các bữa ăn tụ tập cùng bạn bè.
Cô sống trong căn phòng trọ chưa đến 10m² thuộc khu chung cư cũ 30 năm tuổi, mỗi ngày mất 1,5 giờ đi tàu điện ngầm đến nơi làm việc. Để tiết kiệm, cô ăn sáng bằng bánh bao hấp và cố gắng giữ chi phí bữa trưa dưới 20 NDT (khoảng 76 nghìn đồng). Tuy nhiên, dù đã thắt chặt một số khoản cố định, cô vẫn không thể tích lũy được tiền.
Bước ngoặt xảy ra khi mẹ cô phát hiện bệnh và cần thực hiện một ca phẫu thuật với chi phí khoảng 30.000 NDT (hơn 114 triệu đồng). Thời điểm đó, khi kiểm tra toàn bộ số dư trong các tài khoản ngân hàng, cô nhận ra mình chỉ có chưa đến 5.000 NDT (khoảng 19 triệu đồng).
Khoảng cách quá lớn giữa số tiền cần cho mẹ chữa bệnh và khả năng tài chính hiện có khiến cô rơi vào trạng thái bế tắc. Không còn cách nào khác, cô phải gọi cho nhiều bạn bè để vay mượn, mong xoay xở kịp thời chi phí điều trị. Cảm giác bất lực khi không thể chủ động lo liệu cho gia đình trở thành áp lực nặng nề. Với cô, đó là trải nghiệm đau đớn hơn bất kỳ thất bại nào từng gặp trong công việc.
Từ thời điểm đó, cô bắt đầu rà soát lại toàn bộ cách chi tiêu và lập bảng theo dõi cụ thể từng khoản. Sau một tháng tổng hợp, cô nhận ra tiền trà sữa và cà phê đã vượt 500 NDT (gần 2 triệu đồng), tiền taxi gần 800 NDT (khoảng 3 triệu đồng), còn mua sắm trực tuyến hơn 1.000 NDT (hơn 3,8 triệu đồng). Khi cộng dồn, những khoản chi tưởng như nhỏ lẻ nhưng lặp lại với tần suất cao đã âm thầm bào mòn thu nhập. Chính điều này khiến tài khoản của cô gần như không còn dư vào cuối tháng, dù mức lương không hề thay đổi.
2 điều giúp thay đổi cục diện tài chính
Sau khi xác định rõ các “lỗ hổng” trong chi tiêu, cô không lựa chọn cách thắt chặt cực đoan mà điều chỉnh theo lộ trình cụ thể. Bước đầu tiên là cắt giảm những khoản có thể thay thế mà không ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày, nhằm tạo ra thay đổi bền vững thay vì ngắn hạn.
Cô bắt đầu tự chuẩn bị cơm trưa mang đi làm, giảm chi phí từ hơn 20 NDT (khoảng 76.000 đồng) xuống dưới 10 NDT (khoảng 38.000 đồng)/bữa, qua đó tiết kiệm hơn 300 NDT (hơn 1,1 triệu đồng) mỗi tháng. Thói quen uống trà sữa cũng được điều chỉnh từ mỗi ngày một cốc xuống còn một cốc mỗi tuần, sau đó gần như loại bỏ hoàn toàn.
Song song với đó, cô gỡ bỏ phần lớn ứng dụng mua sắm trên điện thoại, chỉ giữ lại những nền tảng cần thiết để hạn chế việc lướt xem và đặt hàng theo cảm xúc. Với mọi khoản chi trên 300 NDT (hơn 1,1 triệu đồng), cô áp dụng nguyên tắc “chờ 3 ngày” trước khi thanh toán. Kết quả, khoảng 90% sản phẩm trong giỏ hàng bị hủy sau thời gian cân nhắc, giúp giảm đáng kể tình trạng chi tiêu bốc đồng.
Quan trọng hơn, cô thay đổi công thức tài chính cá nhân từ “thu nhập – chi phí = tiết kiệm” sang “thu nhập – tiết kiệm = chi tiêu”. Ngay khi nhận lương, 20% được chuyển vào tài khoản tiết kiệm riêng, phần còn lại mới dùng cho sinh hoạt trong tháng.
Ban đầu, việc duy trì nguyên tắc này tạo áp lực nhất định, nhưng khi khoản tiết kiệm tăng từ ba chữ số lên bốn rồi năm chữ số, cảm giác an toàn tài chính dần được củng cố.
Nhiều năm sau, đến sinh nhật 30 tuổi, tổng tài sản của cô đạt 520.000 NDT (hơn 1,9 tỷ đồng), bao gồm cả lợi nhuận từ các khoản đầu tư ổn định. Theo cô, tiết kiệm không đồng nghĩa với việc cắt giảm chất lượng cuộc sống mà là tái phân bổ nguồn lực hợp lý hơn.
Thay vì mua sắm vào cuối tuần, cô dành thời gian đến thư viện đọc sách hoặc chạy bộ trong công viên. Những hoạt động không tốn kém này giúp duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần, đồng thời giảm áp lực chi tiêu. Cô cũng trích một phần tiền tiết kiệm để đầu tư vào bản thân.
Cô đăng ký các khóa học tiếng Anh trực tuyến để nâng cao kỹ năng giao tiếp và tham gia nhiều khoá học để bồi dưỡng năng lực bản thân. Bên cạnh đó, cô lập kế hoạch du lịch từ sớm thay vì quyết định theo cảm hứng. Bằng cách săn vé và khách sạn trước khoảng 6 tháng, cô đã đi du lịch Việt Nam với ngân sách dưới 3.000 NDT (khoảng 11,4 triệu đồng). Việc chuẩn bị trước mọi việc giúp cô kiểm soát chi phí mà vẫn đảm bảo trải nghiệm.
Theo cô, số tiền mình đang có không chỉ là một con số tích lũy mà là quỹ dự phòng trước rủi ro, là khả năng hỗ trợ gia đình khi cần và là sự chủ động trước những thay đổi trong công việc hay cuộc sống.
Từ trải nghiệm cá nhân, cô đúc kết hai nguyên tắc cốt lõi và khuyên mỗi người nên hiểu càng sớm càng tốt, đó là cần biết trì hoãn sự thỏa mãn tức thời để ưu tiên cho mục tiêu dài hạn và phân biệt rõ giữa nhu cầu thực tế với mong muốn nhất thời trong từng quyết định chi tiêu. Theo cô, đây là nền tảng quan trọng giúp tránh rơi vào vòng xoáy tiêu dùng cảm tính. Khi kiểm soát được hai yếu tố này, việc quản lý tài chính sẽ trở nên chủ động và hiệu quả hơn, từ đó tạo tiền đề cho một tương lai ổn định và bền vững.
Phương Anh
Theo baidu
