Theo NSJ, không có gì minh chứng cho vị thế của một siêu cường quân sự rõ ràng hơn việc phải... thiết kế ngược một mẫu UAV từ Iran. Nhưng đó chính xác là những gì đang diễn ra với Hệ thống Tấn công Chiến đấu Không người lái Chi phí thấp (LUCAS). Đây là một hệ thống linh hoạt, chết chóc và cực kỳ hiệu quả về mặt kinh tế.
Trong chiến tranh hiện đại: Càng rẻ càng tốt
UAV tấn công một chiều, hay còn gọi là "UAV Kamikaze", được thiết kế để bay lượn trên không trung trước khi lao thẳng vào mục tiêu. Chúng được chế tạo với tiêu chí: rẻ, dễ sản xuất hàng loạt và sẵn sàng bị tiêu hủy.
Thực tế, mức giá của chúng vô cùng dễ chịu. Với chi phí chỉ dao động từ 10.000 đến 55.000 USD mỗi chiếc, mẫu UAV được thiết kế ngược này hoàn toàn xứng đáng với thời gian và công sức bỏ ra để chế tạo. LUCAS có tầm hoạt động khoảng 300-500 dặm, được thiết kế để tấn công các cơ sở hạ tầng, hệ thống phòng không và bệ phóng tên lửa của đối phương.
Về cơ bản, loại UAV này là một quả đạn pháo bay được trang bị "bộ não" điều khiển.
Đối với một quốc gia vốn từ lâu được coi là có sức mạnh quân sự tiên tiến nhất thế giới, đã nhiều thập kỷ trôi qua kể từ lần cuối Hoa Kỳ phải thu giữ công nghệ của đối thủ để thiết kế ngược. Hệ thống cụ thể mà người Mỹ thu giữ và mô phỏng chính là Shahed-136 của Iran.
Các dòng UAV Shahed của Iran đã thống trị bầu trời rực lửa tại Ukraine trong suốt cuộc chiến của Nga với Kiev. Những chiếc UAV này tất yếu đã bị lực lượng Ukraine (với sự hỗ trợ của NATO) bắn hạ. Một số xác máy bay sau đó đã được bàn giao cho phương Tây để nghiên cứu. Và LUCAS chính là thành quả của quá trình nghiên cứu đó.
Gậy ông đập lưng ông
Trong một diễn biến đầy trớ trêu, Hoa Kỳ đã xác nhận triển khai UAV LUCAS — dựa trên thiết kế Shahed-136 — trong các chiến dịch chống lại chính Iran.
UAV LUCAS đã được sử dụng để tấn công thành công các trung tâm chỉ huy của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), vô hiệu hóa các hệ thống phòng không và đánh phá bất kỳ địa điểm phóng tên lửa hay UAV nào mà Mỹ và Israel có thể xác định được.
Tuy nhiên, Lầu Năm Góc sau đó xác nhận rằng họ mới chỉ tiêu diệt được khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran. Điều này đồng nghĩa với việc Iran vẫn duy trì được năng lực tác chiến, và nhu cầu về các dòng UAV LUCAS sẽ chỉ có tăng chứ không giảm. Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cũng xác nhận rằng LUCAS đã được tung vào trận địa cùng với các hệ thống tấn công truyền thống như tên lửa hành trình Tomahawk, máy bay chiến đấu và hệ thống pháo phản lực cơ động cao M142 HIMARS.
Dù vẫn còn nhiều tranh cãi về hiệu quả chiến lược của Mỹ và Israel trong việc giành chiến thắng toàn diện trước Iran, nhưng giới chuyên gia quân sự thế giới không còn nghi ngờ gì về việc người Mỹ và các đối tác đã thành công trong việc làm suy yếu đáng kể các năng lực then chốt của đối phương.
Tất nhiên, sự suy yếu này vẫn chưa đạt được mục tiêu chiến lược, tiêu diệt hoàn toàn năng lực tên lửa đạn đạo hay loại bỏ mối đe dọa vũ khí hạt nhân tiềm tàng của Iran. Dẫu vậy, UAV LUCAS đã đóng một vai trò quan trọng trong việc bào mòn hệ thống phòng thủ và khả năng tấn công của Tehran.
Lý do Lầu Năm Góc ưa chuộng nó rất đơn giản: Chi phí cực thấp nhưng thực hiện được chức năng tương đương một quả tên lửa hành trình Tomahawk.
Tái cân bằng thế trận chiến tranh bất đối xứng
Hãy làm một phép tính: Một quả tên lửa tấn công mặt đất Tomahawk (TLAM) có giá khoảng 2 triệu USD. Ngược lại, một chiếc UAV LUCAS chỉ tiêu tốn khoảng 35.000 USD. Điều này có nghĩa là bạn có thể triển khai hàng trăm chiếc LUCAS thay vì chỉ một vài quả Tomahawk.
Nhờ chi phí thấp và công nghệ đơn giản hơn, Mỹ có thể sản xuất số lượng lớn các hệ thống này với ngân sách chỉ bằng một phần nhỏ so với tên lửa truyền thống. Thêm vào đó, một khi đã khai hỏa, LUCAS rất dễ thay thế, không giống như Tomahawk. Vì vậy, LUCAS giúp cải thiện cuộc khủng hoảng về "độ dày kho đạn" hiện đang ảnh hưởng đến quân đội Mỹ.
Một khía cạnh quan trọng khác là khi được triển khai theo bầy đàn, LUCAS làm quá tải hệ thống phòng không đối phương, buộc họ phải lãng phí những tên lửa đánh chặn đắt đỏ. Về bản chất, Mỹ đang sử dụng cả công nghệ và chiến thuật của Iran để chống lại chính người Iran trong chiến dịch Operation Epic Fury.
Tất nhiên, người Mỹ đã "đến muộn" trong cuộc chơi này. Việc Mỹ phải sao chép Iran là một điều khá bẽ bàng đối với một quốc gia luôn tự xưng là siêu cường duy nhất còn sót lại trên thế giới. Tuy nhiên, trong quân sự, hiệu quả là trên hết. Lầu Năm Góc đã thông minh khi lựa chọn thứ thực sự hoạt động tốt, ngay cả khi đó là bản sao từ đối thủ.
Dù vậy, LUCAS không phải là "thần dược" cho mọi vấn đề. Theo Sandboxx — một ấn phẩm quốc phòng uy tín, UAV LUCAS có tốc độ chậm và dễ bị tổn thương trước các hệ thống phòng không tiên tiến. Ngoài ra, có những lo ngại rằng hệ thống này không phù hợp để đối đầu với các đối thủ ngang hàng như Trung Quốc. Nhiều chuyên gia tin rằng nó phù hợp với chiến trường Trung Đông, nhưng sẽ khó tồn tại trong các cuộc chiến tranh điện tử (EW) cường độ cao.
Quốc Vinh (Theo NSJ)
