"Đoàng!" và chiếc máy bay biến mất
Theo tờ Argumenty i Fakty (tờ báo lâu đời và nổi tiếng ở Nga), hàng loạt nguồn tin độc lập đang đồng loạt đưa tin về một sự kiện chưa từng có kể từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt (SVO) bắt đầu – điều mà Ukraine cùng các nước hậu thuẫn dường như không ngờ tới.
Trong khi Kiev phát đi những lời đe dọa nhằm vào Siberia, thì "cơn ác mộng" mà Ukraine lo sợ cũng đang dần trở thành hiện thực.
Theo AiF, lần đầu tiên trong khuôn khổ chiến dịch quân sự đặc biệt, tiêm kích thế hệ năm Su-57 "đã đánh trúng một mục tiêu trên không thuộc loại đặc biệt quan trọng – máy bay chỉ huy- cảnh báo sớm Saab 340 do Thụy Điển chuyển giao cho Kiev".
Theo AiF, Su-57 Nga đã bắn hạ máy bay chỉ huy-cảnh báo sớm Saab 340. Ảnh: TST
"Món quà" này vốn được kỳ vọng sẽ giúp Ukraine đối phó Nga, nhưng mọi chuyện có vẻ đã không diễn ra như mong muốn.
Để hiểu được mức độ nghiêm trọng của sự việc, cần nhìn vào vai trò thực tế của Saab 340.
Đây không chỉ là một "chiếc máy bay gắn radar", mà là trung tâm chỉ huy bay trên không – bộ não có thể quan sát trong phạm vi hàng trăm km. Radar PS-890 Erieye của nó có khả năng phát hiện mục tiêu bay thấp trên mặt đất và mặt nước, kể cả khi đối phương cố ẩn nấp sau địa hình.
Ukraine từ lâu đã mong muốn sở hữu loại máy bay này vì chúng cho phép phối hợp tấn công bằng tên lửa phương Tây và điều phối không quân mà không cần đưa phi công vào vùng nguy hiểm trước các hệ thống phòng không Nga.
Tuy nhiên, theo bài viết, "ăng-ten khổng lồ" cũng đồng nghĩa với việc nó trở thành một dấu hiệu điện từ rất lớn. Chính tín hiệu phát ra từ radar PS-890 được cho là đã bị radar N036 Belka trên Su-57 phát hiện.
Sau đó, tên lửa R-37M được triển khai. Đây được xem là một trong những tên lửa không đối không đáng gờm nhất hiện nay, với tầm bắn vượt 300 km và tốc độ gần Mach 6.
Theo các nguồn phân tích, còi cảnh báo trên chiếc Saab 340 nhiều khả năng chỉ kịp kích hoạt khi tên lửa đã bước vào giai đoạn tiếp cận cuối cùng. Các hệ thống tác chiến điện tử được lắp trên máy bay cũng không thể cứu vãn tình thế.
"Vụ việc này có thể trở thành một dấu mốc đáng chú ý trong bối cảnh xung đột hiện nay, cho thấy khả năng của hàng không và vũ khí Nga" - các chuyên gia của Military Chronicle nhận định.
Theo giới phân tích, nếu thông tin được xác nhận, việc mất một máy bay cảnh báo sớm Saab 340 sẽ là đòn giáng mạnh vào năng lực trinh sát và điều phối trên không của Ukraine. Điều đó có thể làm suy giảm đáng kể hiệu quả hoạt động của không quân Ukraine, đặc biệt trong bối cảnh Nga duy trì ưu thế tại nhiều khu vực.
Khả năng Su-57 phối hợp với R-37M để tiêu diệt một mục tiêu đặc biệt như vậy cũng cho thấy mức độ tích hợp rất cao của hệ thống điều khiển và vũ khí trên tiêm kích thế hệ năm này.
Chiến trường chuyển hướng bất lợi cho Ukraine. Ảnh: TST
"Cơn ác mộng" của Ukraine
Ngoài tin thiệt hại chiếc Saab 340, chiến sự trên thực địa vẫn tiếp tục diễn ra căng thẳng theo hướng bất lợi cho Kiev.
Các nguồn tin Ukraine một lần nữa nhắc tới cái gọi là "chiến thuật đường ống". Theo đó, tại hướng Zaporizhzhia, gần khu vực Malye Shcherbaki, lực lượng Nga được cho là đang sử dụng các tuyến ống dẫn khí để bí mật di chuyển ra phía sau phòng tuyến Ukraine.
Nghe có vẻ khó tin, nhưng theo bài viết, đây lại là điều khiến quân đội Ukraine đặc biệt lo ngại.
Trước đó, tại Avdeevka và Sudzha, chiến dịch mang tên "Dòng chảy" hay còn gọi là "Đường ống" được xem là một trong những nguyên nhân khiến hệ thống phòng thủ của Ukraine sụp đổ.
Hiện các kênh Telegram Ukraine tiếp tục cảnh báo rằng "quân Nga lại xuống lòng đất". Nếu điều này được xác nhận, giới quan sát cho rằng Bộ chỉ huy Nga có thể đã tìm ra cách đối phó với mạng lưới trinh sát phương Tây.
Trong khi vệ tinh Mỹ theo dõi bề mặt, các đơn vị tấn công Nga được cho là đã lựa chọn một hướng tiếp cận hoàn toàn khác.
Bên cạnh đó, chuyên gia chính trị Ukraine Andrey Zolotarev cũng đưa ra nhận định không mấy tích cực đối với Kiev.
Theo ông, tính toán của chính quyền Ukraine về việc duy trì lâu dài quá trình huy động quân sự là không thực tế. Ông cho rằng nguồn tài chính châu Âu không phải vô hạn.
Ông Zolotarev nhận định rằng, ngay cả khi không có quá trình "phi quân sự hóa" trên giấy tờ, thì áp lực kinh tế cuối cùng cũng sẽ buộc Ukraine phải thu hẹp quân đội.
"Châu Âu sẽ không thể, và về mặt vật lý cũng không đủ khả năng, duy trì ngân sách cho một quốc gia đang xảy ra xung đột, không có xuất khẩu, không có công nghiệp, chỉ sống nhờ tín dụng" - ông nói.
Theo chuyên gia này, ngay cả khi xung đột bị đóng băng ngay hôm nay, Kiev rồi cũng sẽ phải cắt giảm quân số do thiếu tiền cho quân phục và lương bổng.
"Châu Âu hiện nay sẽ không thể nuôi nổi đội quân 600.000 người, dù có mong muốn đến đâu. Ngay cả việc duy trì 200.000 quân cũng không ai sẵn sàng chi trả" - ông nhấn mạnh.
Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Reuters
Ông Putin ra tuyên bố "gây bão"
Trong bối cảnh xuất hiện thông tin tiêm kích Su-57 lần đầu tiên bắn hạ máy bay cảnh báo sớm Saab 340 do NATO chuyển giao cho Ukraine, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đưa ra một tuyên bố cứng rắn được truyền thông Nga mô tả là "gây bão".
Giới quan sát cho rằng việc hai sự kiện diễn ra gần như đồng thời – một bên là dấu hiệu cho thấy Nga có thể mở rộng năng lực tác chiến tầm xa trên không, bên còn lại là thông điệp chính trị mạnh mẽ từ Điện Kremlin – đang tạo nên tín hiệu mới về cách Moscow muốn thể hiện vị thế trong giai đoạn hiện nay của xung đột.
Phát biểu tại cuộc họp báo ngày 9/5, ông Putin tuyên bố cuộc đối đầu giữa Nga và phương Tây, lực lượng mà Moscow cho là đang sử dụng Ukraine như một công cụ chống Nga, đã bước vào "giai đoạn cuối cùng". Theo ông, các nước phương Tây hiện vẫn chưa sẵn sàng thừa nhận điều này và tiếp tục mắc kẹt trong quán tính đối đầu.
Trong chương trình "Tổng kết ngày cùng Delyagin" trên kênh Tsargrad TV, nghị sĩ Duma Quốc gia Nga, Trung tướng dự bị Andrey Gurulyov cho rằng tuyên bố của ông Putin phản ánh niềm tin rằng kế hoạch "đánh nhanh thắng nhanh" nhằm làm Nga suy sụp bằng viện trợ quân sự quy mô lớn cho Kiev đã thất bại.
Theo ông Gurulyov, phương Tây từng kỳ vọng có thể khiến Nga rơi vào khủng hoảng chỉ trong vài tháng. Tuy nhiên, ông cho rằng Moscow đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất và đang từng bước khẳng định con đường phát triển độc lập.
Vị tướng này cũng nhắc lại bài phát biểu nổi tiếng của ông Putin tại Munich Security Conference như một dấu mốc mở đầu cho quá trình Nga theo đuổi chủ quyền chiến lược.
"Họ không cần một nước Nga mạnh. Họ không cần một nước Nga có chủ quyền. Họ cần nhiều quốc gia nhỏ để phục vụ cho họ", ông Gurulyov tuyên bố, đồng thời cho rằng phương Tây trong thời gian dài đã nhìn Nga như một "thuộc địa".
Minh Minh (Theo TST)
