Tổ chức Fauna & Flora International phối hợp với Vườn Quốc gia Pù Mát vừa hoàn thành chương trình điều tra đa dạng sinh học tại đây, hé lộ bức tranh thiên nhiên phong phú ẩn sâu trong những cánh rừng già.
Để thực hiện cuộc điều tra, 135 bẫy ảnh và 30 thiết bị ghi âm tự động AudioMoth được đặt tại vùng lõi của Vườn Quốc gia Pù Mát. Kết quả ghi nhận 40 loài động vật, tất cả đều được định danh và đánh giá tình trạng bảo tồn.
Trong đợt ghi nhận mới đây bằng bẫy ảnh, các nhà bảo tồn phát hiện nhiều loài động vật quý hiếm. Trong số đó có chồn họng vàng – "tiểu thú" nhỏ bé nhưng nổi tiếng với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc giữa đại ngàn. Đây là loài động vật rất hiếm gặp ngoài tự nhiên.
Chồn họng vàng (tên khoa học Martes flavigula) là một trong những loài gây tò mò. Đây là loài thú ăn thịt thuộc họ Chồn (Mustelidae), có kích thước trung bình, nặng khoảng 2–3,5 kg, thân dài 56–65 cm. Bộ lông màu nâu sẫm ánh da cam, phần cổ họng vàng kem đặc trưng giúp chúng dễ nhận diện trong tự nhiên.
Nhỏ bé là vậy, nhưng chồn họng vàng lại nổi tiếng với kỹ năng săn mồi linh hoạt và táo bạo. Không lâu trước đây, giới nghiên cứu xôn xao trước thông tin bốn cá thể chồn họng vàng phối hợp săn thành công một con lợn rừng nặng tới 250 kg. Dù câu chuyện này vẫn cần thêm xác minh khoa học chi tiết, nó phần nào cho thấy chiến thuật săn mồi đáng nể của loài "tiểu thú" này.
Với móng vuốt sắc nhọn, hàm răng khỏe và thân hình dẻo dai, chồn họng vàng thường tấn công bất ngờ từ phía sau, nhằm vào vùng cổ họng để làm ngạt con mồi. Chúng có thể săn mồi đơn lẻ, nhưng khi đối mặt với con mồi lớn hoặc hung dữ, chúng sẵn sàng phối hợp theo nhóm.
Tại Việt Nam, chồn họng vàng được ghi nhận phân bố ở Khu Bảo tồn Loài và Sinh cảnh Mù Cang Chải và Khu bảo tồn thiên nhiên Mường La. Tuy nhiên, đây cũng là những nơi tình trạng đặt bẫy thú rừng còn diễn ra phức tạp. Chồn họng vàng là một trong những loài thường xuyên mắc bẫy, khiến số lượng cá thể suy giảm.
Trước thực trạng đó, Fauna & Flora International (FFI) cùng các cơ quan chức năng địa phương đã triển khai nhiều hoạt động nhằm giảm thiểu các mối đe dọa đối với chồn họng vàng và các loài hoang dã khác. Các biện pháp gồm tăng cường tuần tra, lắp đặt bẫy ảnh giám sát, tổ chức chiến dịch gỡ bẫy và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn đa dạng sinh học.
Những nỗ lực này bước đầu mang lại tín hiệu tích cực khi số bẫy thú được thu gom tăng lên, đồng thời hình ảnh động vật quý hiếm xuất hiện trở lại qua bẫy ảnh. Tuy vậy, giới chuyên môn nhận định, để bảo vệ hiệu quả, cần kết hợp phát triển sinh kế bền vững cho người dân vùng đệm với việc thực thi pháp luật nghiêm minh.
Từ những bức ảnh ghi lại trong rừng sâu Pù Mát, câu chuyện về chồn họng vàng không chỉ là câu chuyện về một loài thú nhỏ bé gan dạ, mà còn là lát cắt của cuộc chiến bảo tồn thiên nhiên.
Minh Khang
