"Chị định sẽ dạy con theo hướng sau: Ưu tiên rèn tư duy để con tự biết làm bài, hạn chế giải mẫu nhiều. Chú trọng rèn cách trình bày bài tự luận, đủ bước, rõ ràng, sạch đẹp. Con đang khá sợ bài tự luận nên mỗi buổi đều phải có thời lượng để luyện dạng này, từ dễ đến khó. Khi con sai, cho con tự tìm và sửa lỗi trước, sau đó mới hướng dẫn”.
Đó là một phần tin nhắn mà một nữ gia sư nhận được từ phụ huynh ngay trong ngày đầu tiên nhận lớp. Không phải những lời nhắc nhở chung chung như “em cố gắng dạy cháu tốt nhé”, cũng không phải yêu cầu con phải đạt điểm cao bằng mọi giá, người mẹ này đưa ra những định hướng khá cụ thể về cách học, cách rèn luyện và cả cách xử lý khi con mắc lỗi.

Chia sẻ câu chuyện công khai, nữ gia sư cho biết cô đã có khoảng 3 năm đi dạy, gặp không ít phụ huynh với những tính cách và cách giáo dục khác nhau, từ dễ tính đến khó tính. Có người thậm chí dành cả buổi ngồi theo dõi camera để quan sát gia sư dạy con mình như thế nào. Nhưng với phụ huynh trong câu chuyện này, điều khiến cô bất ngờ là sự chủ động và rõ ràng ngay từ đầu.
Sau mỗi buổi học, hai bên còn thống nhất trao đổi khoảng 5-7 phút để cập nhật tình hình. Gia sư sẽ báo lại nội dung đã học, những dạng bài con đã tự làm được, phần còn vướng mắc, lỗi cần lưu ý và nội dung cần luyện thêm ở buổi sau, kèm bài tập về nhà.
Theo nữ gia sư, phụ huynh tìm đến cô vì con đang gặp khó khăn trong việc tập trung và chưa có nhiều hứng thú học tập. Người mẹ cũng cân nhắc lựa chọn gia sư dựa trên chuyên môn, tin rằng cách đào tạo của cô có thể phù hợp với con mình.
Điều đáng nói là người mẹ không đơn thuần giao phó việc học của con cho gia sư, sau đó chờ đợi kết quả. Chị có những mục tiêu cụ thể, hiểu con đang yếu ở đâu và muốn người dạy tập trung giúp con cải thiện điều gì. Sự phối hợp ấy khiến nữ gia sư cảm thấy mình đã tìm được một phụ huynh thực sự phù hợp để đồng hành.
Không thể phó mặc việc học của con cho gia sư
Từ trải nghiệm của mình, nữ gia sư cũng nhắc đến một tình huống cô từng gặp khá nhiều: phụ huynh giao toàn bộ việc học cho gia sư nhưng lại thiếu sự phối hợp khi con không hoàn thành bài tập về nhà hoặc chưa có tiến bộ như mong đợi.
Khi gia sư phản ánh tình hình, nếu cha mẹ không có biện pháp hỗ trợ phù hợp, việc học rất dễ rơi vào vòng luẩn quẩn. Trẻ không hoàn thành bài tập, buổi học sau lại tiếp tục những vấn đề cũ, còn gia sư dù cố gắng đến đâu cũng khó tạo ra thay đổi bền vững nếu thiếu sự đồng hành từ gia đình.
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa cha mẹ phải kiểm soát mọi hoạt động của con hay tạo thêm áp lực bằng những hình phạt. Điều quan trọng hơn là người lớn cần hiểu con đang gặp khó khăn ở đâu, thống nhất với gia sư về mục tiêu và cách hỗ trợ, đồng thời duy trì những nguyên tắc phù hợp để trẻ học cách chịu trách nhiệm với việc học của mình.
Sự quan tâm của phụ huynh trong câu chuyện trên không chỉ nằm ở việc theo sát kết quả mà còn thể hiện qua cách xác định mục tiêu. Thay vì yêu cầu gia sư giải thật nhiều bài để con làm theo, người mẹ muốn con tự suy nghĩ, tự tìm lỗi sai và từng bước vượt qua nỗi sợ với dạng bài tự luận. Đây là một định hướng đáng chú ý, bởi làm được một bài nhờ nhìn lời giải chưa chắc đồng nghĩa với việc trẻ đã thực sự hiểu cách giải quyết vấn đề.
Khi người lớn kiên nhẫn để trẻ tự tìm tòi, mắc lỗi và sửa lỗi, quá trình học có thể chậm hơn ở một số thời điểm nhưng lại tạo cơ hội để trẻ hình thành năng lực tự học. Dĩ nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào cách dạy, khả năng hiện tại của trẻ và mức độ phù hợp của mục tiêu, chứ không chỉ nằm ở sự sát sao của cha mẹ.
Câu chuyện của nữ gia sư gợi ra một điều không mới nhưng dễ bị bỏ quên: giáo dục trẻ không phải trách nhiệm riêng của giáo viên hay gia sư. Một người dạy tốt có thể giúp trẻ hiểu bài, nhưng để duy trì thói quen học tập và từng bước tiến bộ, trẻ còn cần một môi trường gia đình có định hướng, sự phối hợp nhất quán và cách hỗ trợ phù hợp.
Không phải cứ cha mẹ sát sao là con sẽ giỏi, cũng không phải mọi khó khăn trong học tập đều có thể giải quyết bằng vài nguyên tắc đơn giản. Nhưng khi người lớn thực sự quan tâm đến quá trình học của con, hiểu những điểm yếu cần cải thiện và sẵn sàng phối hợp với người dạy, trẻ sẽ có thêm cơ hội để tiến bộ.
Đôi khi, điều tạo nên khác biệt không nằm ở việc cha mẹ thuê gia sư giỏi đến đâu, mà ở chỗ họ có cùng người dạy tìm ra cách giúp con học tốt hơn hay không.
Hiểu Đan